Rok 2011 nr 5

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5
SPIS TREŚCI NUMERU pobierz spis

Str.

STRESZCZENIA
B. AMBROŻEK, E. KRUCZKOWSKA: Odzyskiwanie lotnych związków organicznych
z
gazów odlotowych w instalacji adsorpcyjnej TSA z nieruchomym złożem adsorbentu polimerowego

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 16-17                              pobierz plik artykułu 

Przedstawiono wyniki modelowania matematycznego oraz badań doświadczalnych procesu odzyskiwania lotnych związków organicznych (VOCs) z powietrza w układzie adsorpcyjnym zmiennotemperaturowym (TSA) z nieruchomym złożem adsorbentu polimerowego. Cykl TSA składał się z trzech etapów: adsorpcji związku organicznego z powietrza, desorpcji za pomocą strumienia ogrzanego azotu oraz chłodzenia złoża z użyciem strumienia chłodnego azotu. Analizę zmian czasowych stężenia i temperatury podczas adsorpcji, desorpcji i chłodzenia wykonano za pomocą modelu matematycznego adsorpcji nieizotermicznej, nierównowagowej. Badania doświadczalne wykonano przy użyciu laboratoryjnej instalacji adsorpcyjnej. Badania wykonano dla dwóch związków organicznych: toluenu i izopropanolu. Jako adsorbent stosowano polimer Dowex Optipore V503. Porównano wyniki uzyskane w układach TSA
z zamkniętym i otwartym obiegiem gazu.
Słowa kluczowe: lotne związki organiczne, adsorpcja zmiennotemperaturowa, adsorbenty polimerowe

16

—————————————————————————————————————-
B. AMBROŻEK,  A. SOŁTYS: Modelowanie odzyskiwania toluenu z gazów odlotowych w układzie TSA z nieruchomym złożem adsorbentu zeolitowego

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 18-19                              pobierz plik artykułu 

Przedstawiono wyniki modelowania matematycznego procesu odzyskiwania toluenu z powietrza w układzie adsorpcji zmiennotemperaturowej (TSA) z nieruchomym złożem adsorbentu zeolitowego. Cykl TSA składał się z trzech etapów: adsorpcji toluenu ze strumienia powietrza, desorpcji toluenu za pomocą strumienia ogrzanego azotu oraz chłodzenia złoża przy użyciu strumienia chłodnego azotu. W celu polepszenia efektywności odzyskiwania toluenu zastosowano układ z zamkniętym obiegiem gazu. Jako adsorbent wybrano odaluminiowany zeolit typu Y (DAY-20F). Wyznaczono cykliczny stan ustalony (CSS) metodą iteracji cyklicznych, wykorzystując model matematyczny nieizotermicznej adsorpcji nierównowagowej. Porównano wyniki uzyskane w układach z adsorbentem zeolitowym i z węglem aktywnym.
Słowa kluczowe: lotne związki organiczne, adsorbenty zeolitowe, adsorpcja zmiennotemperaturowa, cykliczny stan ustalony

18

—————————————————————————————————————-
M. BOBROWSKA, D. SZANIAWSKA: Badania modyfikacji bentonitów do zastosowań
w
ochronie środowiska

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 20-21                              pobierz plik artykułu 

Przedstawiono wyniki badań doświadczalnych procesu organofilizacji bentonitu o 85% zawartości Na+MMT. Badania wykonano w skali laboratoryjnej i ćwierćtechnicznej z zastosowaniem MMT sodowego oraz modyfikatorów różniących się budową chemiczną i zawartością substancji kationowo czynnej w postaci alkoholowych roztworów zawierających chlorki czwartorzędowych soli amoniowych. Określono wydajność modyfikacji oraz wybrane właściwości otrzymanych organobentonitów, tj. wskaźnik pęcznienia, cm3i pojemność sorpcyjną CEC, mmol/100 g. Uzyskano zmodyfikowane glinki o własnościach hydrofobowych różniące się zdolnością sorpcyjną zależną od rodzaju zastosowanego modyfikatora i warunków prowadzenia procesu.
Słowa kluczowe: bentonit, organobentonit, modyfikacja, organofilizacja, MMT sodowy

20

—————————————————————————————————————-
M. BOJARSKA, I. MACIERZYŃSKA, M. SZWAST, W. PIĄTKIEWICZ: Wpływ stężenia roztworu modyfi kującego na kompozytową membranę PP/PDMS do separacji gazów

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 22-23                              pobierz plik artykułu 

Najczęściej wykorzystywane do separacji gazów są membrany kompozytowe, składające się
z warstwy nośnej i selektywnej. Zasadnicza separacja odbywa się w warstwie selektywnej, dlatego właśnie skupiono się na doborze odpowiednich warunków jej wytwarzania. Analiza wyników pozwala stwierdzić, iż niskie stężenia należy wykorzystywać do wykonywania warstwy uszczelniającej. Natomiast do warstwy selektywnej należy wybierać wyższe stężenia, co w efekcie daje jednolitą i o średniej grubości warstwę.
Słowa kluczowe: separacja gazów, membrana kompozytowa, PDMS

22

—————————————————————————————————————-
A. G. CHMIELEWSKI, A. URBANIAK, M. K. ZALEWSKI, O. ROUBINEK, M. HARASIMOWICZ, R. KRZYWDA, M. ZALEWSKI: Wzbogacanie biogazu w metan kaskadą separatorów membranowych

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 24-25                              pobierz plik artykułu 

Przeprowadzono badania laboratoryjne procesów wzbogacania biogazu w metan z wykorzystaniem kaskady modułów z membranami poliimidowymi. W przeprowadzonych badaniach uzyskano wzbogacenie biogazu na wypływie z instalacji do ok. 90% objętościowych. Z wykorzystaniem metod numerycznych przeprowadzono symulacje pracy ćwierć technicznej kaskady wzbogacania biogazu w metan dla zmiennych strumieni zasilania układu, składu strumieni zasilającego oraz stopnia rozdziału metanu i dwu-tlenku węgla dla poszczególnych modułów. W oparciu o uzyskane dane sformułowano założenia projektowe instalacji ćwierć technicznej wzbogacania biogazu w metan.
Słowa kluczowe: wzbogacanie biogazu, separacja membranowa, kaskada modułów membranowych

24

—————————————————————————————————————-
W. CIESIELCZYK, A. KAMIŃSKA, J. SKONECZNA Badania procesu suszenia fluidalnego rozdrobnionej biomasy drzewnej

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 26-27                              pobierz plik artykułu 

Przedstawiono wyniki badań testowych dotyczących możliwości suszenia fluidalnego wybranych rodzajów biomasy. Określono warunki pozwalające na uzyskanie efektywnej fluidyzacji zrębków drzewnych. Zaprezentowano oryginalny dystrybutor gazu umożliwiający efektywną fluidyzacji rozdrobnionej biomasy drzewnej.
Słowa kluczowe: biomasa, suszenie, fluidyzacja

26

—————————————————————————————————————-
B. FRYŹLEWICZ-KOZAK, K. DRABIK: Analiza komputerowa struktury nadźwiękowionych kłaczków osadów biologicznych

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 28-29                              pobierz plik artykułu 

Analizowany materiał stanowił zdjęcia nadźwiękowionego osadu czynne-go, pochodzące z oczyszczalni ścieków w Olkuszu. Do obróbki zdjęć użyto specjalistycznych oprogramowań: Fractalyse – do analizy fraktalnej oraz programu ImageJ – do analizy parametrów geometrycznych. W celu dokładniejszego zilustrowania zmian zachodzących w nadźwiękowionym osadzie, posłużono się dodatkowo parametrami kształtu.
Słowa kluczowe: osad czynny, analiza obrazu, wymiar fraktalny, struktura kłaczka

28

—————————————————————————————————————-
E. GABRUŚ, B. AMBROŻEK: Doświadczalne badania regeneracji złoża po adsorpcji
z
fazy ciekłej

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 30-31                              pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono wyniki badań doświadczalnych procesu regeneracji sit molekularnych 3A stosowanych do osuszania ciekłych związków organicznych. Regenerację adsorbentu wykonywano za pomocą ogrzanego powietrza. Do oceny skuteczności regeneracji oraz wyznaczenia krzywych wyjścia stężenia i temperatury w warunkach nieizotermicznych wykorzystano laboratoryjną instalację adsorpcyjną zmiennotemperaturową (TSA) ze złożem nieruchomym. Wysokość złoża wynosiła 0,76 m, a jego średnica była równa 0,05 m. Badania wykonano dla dwóch cieczy organicznych: etanolu i n-propanolu. Temperatura regeneracji wynosiła od 200 do 270oC.
Słowa kluczowe: zeolitowe sita molekularne, regeneracja, desorpcja termiczna, adsorpcja wody

30

—————————————————————————————————————-
J. GAC, L. GRADOŃ: Modelowanie suszenia rozpyłowego układów wieloskładnikowych

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 32-33                              pobierz plik artykułu 

Sformułowano model numeryczny suszenia rozpyłowego układów wielo-składnikowych, uwzględniający niejednorodność stężeń i temperatur oraz możliwość krystalizacji jednego ze składników. W wyniku przeprowadzonych symulacji stwierdzono, że dla małych kropli niejednorodności składu powstających cząstek są na ogół niewielkie. Większe niejednorodności mogą wystąpić w przypadku bardzo wysokiej temperatury powietrza suszącego oraz gdy rozpuszczalność jednego ze składników kropli jest stosunkowo niska.
Słowa kluczowe: suszenie rozpyłowe, modelowanie numeryczne, mikro-cząstki, aerozole lecznicze

32

—————————————————————————————————————-
P. GRZYBOWSKI: Ocena i kontrola czystości mikrobiologicznej powietrza w samochodowych układach klimatyzacyjnych

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 34-35                              pobierz plik artykułu 

Przedstawiono wyniki pomiarów poziomu stężenia aerozolu ogólnego oraz bioaerozolu w powietrzu zewnętrznym oraz u wylotu kratek nawiewowych w czterdziestu autach osobowych. Opisano procedurę wykonywania pomiarów oraz przedstawiono opracowanie zgromadzonych wyników pod kątem oceny mikrobiologicznej czystości układów klimatyzacyjnych w badanych autach. Określono wpływ daty ostatniego serwisu układu klimatyzacji oraz aktualnie wykonany zbieg na poziom stężenia bioaerozolu.
Słowa kluczowe: bioaerozol, układy klimatyzacji w samochodach

34

—————————————————————————————————————-
P. GRZYBOWSKI: Otrzymywanie i dezaminacja hydrolizatów białkowych

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 36-37                              pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono wyniki doświadczeń nad alkaliczną hydrolizą oraz dezaminacją hydrolizatów otrzymywanych z odpadowych skór garbarskich. Proces hydrolizy wymaga zastosowania dużej ilości NaOH oraz względnie długiego czasu. Do dezaminacji otrzymywanych aminokwasów wykorzystano reakcję Van Slyke’a. Uzyskano dezaminację hydrolizatów na poziomie 20–25%. Ze względu na trudności techniczne prowadzenia reakcji trud-no będzie wykorzystać tą metodę w praktyce technologicznej.
Słowa kluczowe: odpady garbarskie, hydroliza, kolagen, dezaminacja

36

—————————————————————————————————————-
M. GWADERA, K. KUPIEC: Adsorpcyjne układy chłodnicze

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 38-39                              pobierz plik artykułu 

Ze względu na problemy środowiskowe związane z emisją freonów chłodzenie adsorpcyjne jest atrakcyjnym polem do badań i rozwoju w porównaniu z konwencjonalnymi układami wykorzystującymi te niepożądane substancje. Przedstawiono podstawowe informacje dotyczące adsorpcyjnych urządzeń chłodniczych, zasadę działania, charakterystykę stosowanych układów adsorbent-adsorbat, praktyczne zastosowanie tych urządzeń oraz podstawowe wiadomości o ich modelowaniu.
Słowa kluczowe: chłodzenie adsorpcyjne, promieniowanie słoneczne, ciepło odpadowe

38

—————————————————————————————————————-
N. HUTNIK, A. MATYNIA, A. KOZIK, A. MAZIEŃCZUK: Wpływ obecności i stężenia zanieczyszczeń w roztworach fosforanów(V) na rozmiary kryształów struwitu wydzielanego z tych roztworów w procesie ciągłej krystalizacji strąceniowej

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 40-41                              pobierz plik artykułu 

Wydzielano struwit MgNH4 PO4·6H2O z wodnych roztworów zawierających 1,0% ma jonów fosforanowych(V), jony magnezowe i amonowe oraz jony typowych zanieczyszczeń nieorganicznych. Wyznaczono indywidualny wpływ stężenia każdego z badanych jonów na średni rozmiar kryształów produktu. Stwierdzono, że korzystnie oddziaływały jony glinu, miedzi(II), potasu, fluorkowe i fluorokrzemianowe, natomiast jony wapnia, żelaza(II) i (III), cynku, azotanowe(V) i siarczanowe(VI) spowodowały zmniejszenie rozmiarów kryształów struwitu.
Słowa kluczowe: struwit, jony fosforanowe(V), jony zanieczyszczeń, ciągła krystalizacja
z reakcją chemiczną, jakość produktu

40

—————————————————————————————————————-
A. JACKIEWICZ, L. GRADOŃ: Sposoby zwiększania sprawności odpylania ltrów włókninowych

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 42-43                              pobierz plik artykułu 

Zaprezentowano dwa sposoby zwiększania skuteczności filtracji cząstek aerozolowych
w niehomogenicznych filtrach włókninowych, poprzez za-stosowanie dodatkowego mechanizmu separacji – mechanizmu elektrostatycznego – ładując włókna filtra, oraz zmieniając strukturę filtra, stosując cieńsze włókna, luźniej upakowane w przestrzeni filtra. Wykazano, iż oba zaproponowane podejścia prowadzą do wzrostu sprawności separacji w filtrach włókninowych.
Słowa kluczowe: aerozol, elektret, filtr włókninowy, nanowłókna, sprawność filtracji

42

—————————————————————————————————————-
T. JANKOWSKI: Badania filtracji pyłów i aerozoli cieczy w kontekście analizy zagrożeń związanych z ich emisją w procesach przemysłowych

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 44-45                              pobierz plik artykułu 

Zanieczyszczenia powietrza na przemysłowych stanowiskach pracy w postaci aerozoli z ciekłą
i stałą fazą rozproszoną to uboczne efekty procesów z użyciem chłodziw. W pracy przedstawiono metody i wyniki badania filtracji pyłu i aerozolu cieczy przy obróbce mechanicznej. Wyniki potwierdzają prawidłowość zastosowanej procedury badania układów filtracji. Pozwala to na określenie kierunków wspomagania prognozowania ich zastosowania do zatrzymywania cząstek aerozoli cieczy i ciał stałych w procesach przemysłowych.
Słowa kluczowe: sprawność filtracji, aerozol, pył, rozkład wielkości cząstek

44

—————————————————————————————————————-
T. JANKOWSKI: Heksafluorek siarki w badaniach skuteczności wychwytu substancji chemicznych na stanowiskach pracy

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 46-47                              pobierz plik artykułu 

W pracy opracowano metodę badania współdziałania wentylacji nawiewno-wyciągowej
z użyciem SF6 jako znacznika. Rozpatrzono wpływ charakterystyk przepływowych wewnątrz wyciągu i w jego otoczeniu na emisję zanieczyszczeń powietrza. Wyniki potwierdzają możliwość zastosowania zaproponowanej metodyki do wspomagania projektowania oraz sprawdzania skuteczności wyciągów.
Słowa kluczowe: znacznik gazowy, sześciofluorek siarki, wyciąg laboratoryjny, wentylacja, rozkład prędkości powietrza, rozkład stężeń

46

—————————————————————————————————————-
M. KALISZEWSKI, M. WŁODARSKI, K. KOPCZYŃSKI,R. LEWANDOWSKI, E. A. TRAFNY,
D.
PALIJCZUK, D. KAMIONEK, M. SZPAKOWSKA, A. BOMBALSKA, M. MULARCZYK-OLIWA, M. KWAŚNY: Zastosowanie fluorescencyjnego spektrometru cząstek (UVAPS 3314, TSI) do klasyfi kacji aerozoli biologicznych

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 48-49                              pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono wyniki badań bioaerozoli za pomocą fluorescencyjnego spektrometru cząstek, UVAPS 3314. Często rozpatrywanym scenariuszem jest atak bioterrorystyczny
z użyciem chorobotwórczych mkroorganizmów. Uzyskane rezultaty pokazują wyraźne różnice pomiędzy badanymi aerozolami, rozkładem wielkości cząstek i ich fluorescencją. Stanowi to podstawę do monitoringu powietrza w czasie rzeczywistym. Szybka informacja o pojawieniu się potencjalnego zagrożenia jest bardzo cenna dla ekip szybkiego reagowania, które zależnie od potrzeb mogą podjąć odpowiednie środki zaradcze.
Słowa kluczowe: fluorescencja bakterii, aerozole biologiczne, autofluorescencja, monitoring powietrza

48

—————————————————————————————————————-
B. KAWALEC-PIETRENKO, D. KONOPACKA-ŁYSKAWA, P. RYBARCZYK: Porównanie przebiegów równolegle zachodzących flotacji jonów cynku i miedzi


Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 50-51                              pobierz plik artykułu 

W pracy zbadano wpływ pH oraz stężenia kolektora na efektywność procesów flotacji jonowej
i precypitacyjnej zastosowanych do równoległego usuwania jonów cynku Zn(II) i miedzi Cu(II)
z rozcieńczonych, kwaśnych i alkalicznych roztworów wodnych. Najwyższe wartości stopnia wyflotowania dla obydwu metali odnotowano dla pH = 8,5 ÷ 9,5 przy zastosowaniu SDS jako kolektora. Dla roztworów o pH > 11 zaobserwowano spadek stopnia wyflotowania ze wzrostem stężenia kolektora kationowego oraz wystąpienie czasu indukcji.
Słowa kluczowe: flotacja jonowa i precypitacyjna, jony, Zn(II), Cu(II), efektywność, kolektor, SDS, CTAB

50

—————————————————————————————————————-
B. KAWALEC PIETRENKO, K. KUCHARSKA, I. HOŁOWACZ: Oczyszczanie strumieni poprodukcyjnych z procesów przetwórczych mleka

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 52-53                              pobierz plik artykułu 

Zaproponowano zastosowanie substancji powierzchniowo czynnych w celu poprawy efektywności usuwania białek z serwatki metodą separacji piano-wej. Stwierdzono, że zastosowanie surfaktantów anionowych SLS, Rosulfanu L, Sulforokanolu L327 i ABS/Na powoduje podwyższenie końcowego współczynnika wyflotowania w porównaniu do flotacji
z roztworów białek oraz opóźnienie początku flotacji białka w stosunku do początku flotacji substancji powierzchniowo czynnej.
Słowa kluczowe: serwatka, białko, surfaktanty, flotacja, czas opóźnienia

52

—————————————————————————————————————-
M. KLEIN, J. KLUSKA, S. MISIUK, D. KARDAŚ: Przebieg i produkty procesu pirolizy wybranych tworzyw sztucznych w reaktorze ciśnieniowym

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 54-55                              pobierz plik artykułu 

W publikacji przedstawiono wyniki badań dotyczące pirolizy polimerów. Ta alternatywna dla spalania metoda utylizacji odpadów miała na celu otrzymanie gazu oraz oleju. Do eksperymentów zostały wybrane trzy najpowszechniej stosowane tworzywa: PET, PE, PP.
Na potrzeby doświadczeń został zaprojektowany i wykonany ciśnieniowy reaktor. Poprzez zastosowanie podwyższonego ciśnienia oczekiwaliśmy zwiększenia efektywności procesu krakingu termicznego a przez to zwiększenia ilości produktów gazowych i ciekłych.
Słowa kluczowe: piroliza, tworzywa sztuczne, utylizacja odpadów, produkcja paliwa

54

—————————————————————————————————————-
D. KONDEJ, T. R. SOSNOWSKI: Oddziaływanie nanocząstek haloizy-tu na surfaktant płucny

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 56-57                              pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono wyniki badań wpływu nanocząstek haloizytu, stosowanych w produkcji nanokompozytów polimerowych, na aktywność powierzchniową surfaktantu płucnego. Stwierdzono zależną od stężenia redukcję właściwości powierzchniowo czynnych modelowego surfaktantu płucnego przez nanorurki haloizytu. Osłabienie aktywności powierzchniowej surfaktantu płucnego przez badane nanocząstki może mieć znaczący wpływ w rozwoju chorób zawodowych układu oddechowego. Badania umożliwią wytypowanie bezpieczniejszych dla zdrowia nanocząstek, które mogą być stosowane w produkcji tworzyw sztucznych.
Słowa kluczowe: nanocząstki, haloizyt, surfaktant płucny, aktywność powierzchniowa

56

—————————————————————————————————————-
B. KONOPCZYŃSKA, K. STASZAK, K. PROCHASKA: Usuwanie jonów chromu(III)
z
roztworów wodnych techniką ultrafiltracji micelarnej (MEUF)

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 58-59                              pobierz plik artykułu 

W prezentowanej pracy przedstawiono fragment badań dotyczących możliwości zastosowania techniki micelarnej ultrafiltracji do usuwania jonów Cr(III) z roztworów wodnych. Analizowano wpływ stężenia chromu(III) w roztworze wyjściowym oraz wpływ typu i ilości surfaktantu dodanego do separowanego układu na efektywność i wydajność procesu MEUF.
Słowa kluczowe: ultrafiltracja micelarna, chrom(III), stopień zatrzymania

58

—————————————————————————————————————-
A. KOWALIK, P. RELIGA, P. GIERYCZ: Wpływ zmian stabilności pracy membrany nanofiltracyjnej na efektywność procesu regeneracji chromowych ścieków garbarskich

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 60-61                              pobierz plik artykułu 

W pracy przeanalizowano możliwość użycia membrany NF typu HL do regeneracji chromowych ścieków garbarskich. Stwierdzono, że warunki procesu powodują niekorzystne i nieodwracalne zmiany właściwości selektywnych testowanej membrany. Ponadto niekorzystnym zmianom ulega struktura membrany. Otrzymane wyniki wskazują, że membrana NF typu HL nie nadaje się do regeneracji chromowych ścieków garbarskich.
Słowa kluczowe: membrana nanofiltracyjna, chromowe ścieki garbarskie, potencjał zeta, AFM

60

—————————————————————————————————————-
A. KULAWIK, B. TAL-FIGIEL, M. WARŻEL: Lecytyna i jej rola w farmaceutycznych emulsjach suchych

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 62-63                              pobierz plik artykułu 

Praca zawiera wyniki badań właściwości farmaceutycznych emulsji pierwotnych, do receptury których wprowadzono lecytynę. Na podstawie badań wykazano, że istnieje możliwość zmiany wartości lepkości emulsji pierwotnej bez konieczności zmiany jej składu. Ma to ogromne znaczenie ze względu na fakt, iż lepkość emulsji determinuje porowatość struktury emulsji suchej, a ta jej najważniejszą cechę – czas rozpadu. Dla badanego zakresu stężeń nie udało się uzyskać stabilnych emulsji suchych metodą liofilizacji.
Słowa kluczowe: lecytyna, sucha emulsja farmaceutyczna, liofilizacja

62

—————————————————————————————————————-
K. KUPIEC, J. RAKOCZY, M. GWADERA: Zmiany temperatury w złożu adsorbentu
w
początkowych cyklach procesu adsorpcyjno-desorpcyjnego

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 64-65                              pobierz plik artykułu 

Wyznaczono maksymalne wartości temperatur, jakie mogą wystąpić w złożu adsorbentu
w początkowych cyklach adsorpcyjno-desorpcyjnych zmiennociśnieniowych. Rozważono proces rozdzielania parowej mieszaniny etanol-woda na zeolitach. Temperatury złoża wyznaczano eksperymentalnie oraz na podstawie obliczeń opartych na modelu matematycznym procesu. Zgodność wartości doświadczalnych i obliczeniowych jest zadowalająca.
Słowa kluczowe: adsorpcja zmiennociśnieniowa, temperatura złoża, odwadnianie etanolu

64

—————————————————————————————————————-
J. ŁUCZAK, M. NISCHK, M. KLEIN, J. HUPKA: Analiza odpadów pod kątem termicznego wykorzystania frakcji energetycznej

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 66-67                              pobierz plik artykułu 

Przedstawiono wyniki badań odpadów komunalnych pod kątem ich właściwości technologicznych mając na uwadze wyodrębnianie frakcji energetycznych dla zakładu termicznej utylizacji. Omówiono skład morfologiczny, właściwości paliwowe oraz zawartość metali ciężkich w poszczególnych frakcjach odpadów. Wykazano, że ponad 70% odpadów stanowi frakcja palna o średniej wartości opałowej 21 MJ/kg suchej masy. Zawartość wilgoci na poziomie 30% może jednak znacząco obniżać skuteczność odzysku energii.
Słowa kluczowe: odpady komunalne, termiczne przetwarzanie odpadów, parametry technologiczne odpadów

66

—————————————————————————————————————-
S. MASIUK, R. RAKOCZY, M. KORDAS, P. GRĄDZIK: Charakterystyki dynamiczne procesu usuwania detergentów ze ścieku komunalnego

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 68-69                              pobierz plik artykułu 

Opracowano model matematyczny funkcjonującej oczyszczalni ścieków, sformułowany
w oparciu o uzyskaną bazę danych doświadczalnych otrzymanych z procesu usuwania zanieczyszczeń ze ścieku surowego. Wykorzystując zasadę ergodyczności, analizowaną bazę danych przedstawiono w sposób dogodny do klasycznej analizy statystycznej, opartej na definicji estymatorów funkcji korelacyjnych. Uzyskany model matematyczny może być z powodzeniem zastosowany do poszukiwania optymalnych warunków prowadzenia procesu oczyszczania ścieków przemysłowych.
Słowa kluczowe: analiza korelacyjna; model matematyczny; oczyszczanie ścieków

68

—————————————————————————————————————-
S. MASIUK, R. RAKOCZY, M. KORDAS, P. GRĄDZIK: Wpływ czasu przetrzymania próbek ścieków na chemiczne zapotrzebowanie tlenu

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 70-71                              pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono analizę wpływu czasu przetrzymywania próbek ścieku surowego na chemiczne zapotrzebowanie tlenu (wskaźnik ChZT). Zaproponowano zależność analityczną pozwalająca na wyznaczenie błędu indeksu ChZT w zależności od opóźnienia analizy próbki.
Słowa kluczowe: ścieki, chemiczne zapotrzebowanie tlenu, czas przetrzymywania prób

70

—————————————————————————————————————-
A. MATYNIA, B. WIERZBOWSKA, N. HUTNIK, A. MAZIEŃCZUK, A. KOZIK, K. PIOTROWSKI: Rozwiązanie technologiczno-aparaturowe do odzyskiwania fosforanów(V) ze ścieku
z
przemysłu nawozowego na drodze ciągłej krystalizacji z reakcją chemiczną

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 72-73                              pobierz plik artykułu 

Przedstawiono sposób wydzielania struwitu MgNH4PO4 ·6H2O ze ścieku z przemysłu nawozów fosforowych za pomocą jonów magnezu i amonu w krystalizatorze o działaniu ciągłym typu DTM ze strumienicą cieczową. Zaleca się prowadzenie procesu przy nadmiarze jonów magnezu, pH = 9 i średnim czasie przebywania zawiesiny w krystalizatorze wynoszącym co najmniej dwie godziny. Wykazano, że z 1 m3/h ścieku zawierającego 0,445 % ma jonów fosforanowych(V) można odzyskać do ok. 10 kg struwitu/h.
Słowa kluczowe: struwit, ściek przemysłowy, wytrącanie, krystalizacja, krystalizator DTM, strumienica cieczowa

72

—————————————————————————————————————-
Z. MODRZEJEWSKA: Formy chitozanowe do zastosowań w inżynierii biomedycznej

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 74-75                              pobierz plik artykułu 
W pracy przedstawiono podstawowe kierunki badań własnych nad wykorzystaniem różnych form chitozanu (hydrożelowych membran, granulek, hydrożeli formujących się w fizjologicznej temperaturze ciała ludzkiego) w inżynierii biomedycznej. Główne możliwości zastosowania tych form to opatrunki, nośniki leków oraz scaffoldy do hodowli komórkowej.
Słowa kluczowe: chitozan, membrany hydrożelowe, granulki, termowrażliwe żele, opatrunki, nośniki leków, scaffoldy

74

—————————————————————————————————————-
J. NASTAJ, B. WILCZYŃSKA: Równowaga adsorpcji lotnych związków organicznych
na
wybranych adsorbentach zeolitowych

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 76-77                              pobierz plik artykułu 

Przeprowadzono badania doświadczalne równowagi adsorpcji 2-propanolu i toluenu na adsorbentach zeolitowych HiSiv 1000 oraz HiSiv 3000 w szerokim zakresie temperatur. Zastosowano wielotemperaturowy model izotermy Totha oraz dopasowano jego stałe do danych pomiarowych. Model ten umożliwia interpolację jak i ekstrapolacje izoterm równowagi. Wybrane adsorbenty zeolitowe nadają się do efektywnego usuwania i odzyskiwania lotnych związków organicznych (VOCs) z zanieczyszczonych strumieni powietrza.
Słowa kluczowe: wielotemperaturowa izoterma adsorpcji, równanie izoter-my Totha, HiSiv 1000, HiSiv 3000, 2-propanol, toluen

76

—————————————————————————————————————-
M. ODZIOMEK, T. R. SOSNOWSKI: Porównanie optycznych metod pomiaru rozkładów wielkości cząstek aerozolowych uzyskiwanych z proszków inhalacyjnych o zróżnicowanej morfologii

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 78-79                              pobierz plik artykułu 

Porównano wyniki pomiarów wielkości cząstek aerozolowych o zróżnicowanej morfologii uzyskiwane z analizatorów optycznych o różnej zasadzie pomiaru (rozproszenie lub dyfrakcja światła). Cząstki proszków otrzymywano metodą suszenia rozpyłowego i rozpraszano w inhalatorze kapsułkowym. Największe różnice w wynikach analiz (wyrażanych przez wartości FPF i MMD) stwierdzono w przypadku cząstek silnie zdeformowanych i niekulistych. Wskazuje to na przyczyny błędów, jakie mogą być popełniane przy ocenie jakości leków inhalacyjnych.
Słowa kluczowe: rozkład wielkości cząstek, proszki inhalacyjne, rozproszenie światła, dyfrakcja światła

78

—————————————————————————————————————-
A. OZYGAŁA, D. SZANIAWSKA: Wpływ ciśnienia transmembranowego i cut-off membrany na wydajność i selektywność procesu ultrafiltracji modelowych roztworów koncentratu białkowego serwatki z dodatkiem kwasu mlekowego

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 80-81                              pobierz plik artykułu 

Badano proces ultrafiltracji modelowych roztworów koncentratu białkowego serwatki z dodatkiem kwasu mlekowego. Przeprowadzono analizę wpływu ciśnienia oraz cut-off membrany na wydajność i selektywność procesu separacji membranowej. Wynika z niej,
że z punktu widzenia możliwości zastosowania w bioprocesie wspomaganym membranami do otrzymywania kwasu mlekowego z odpadowej serwatki w procesie ciągłym, lepszą charakterystykę posiada membrana o cut-off 1 kDa w warunkach ciśnienia transmembranowego 0,3 MPa.
Słowa kluczowe: serwatka, kwas mlekowy, ultrafiltracja, separacja membranowa, cut-off, ciśnienie transmembranowe

80

—————————————————————————————————————-
J. PALIGE, L. RUDNIAK, A. DOBROWOLSKI, M. ZALEWSKI, A. G. CHMIELEWSKI: Optymalizacja parametrów mieszania biozawiesiny w fermentorze z wykorzystaniem metody CFD

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 82-83                              pobierz plik artykułu 

Jednym z podstawowych parametrów wpływających na wydajność procesu fermentacji metanowej jest intensywność i struktura mieszania zawiesiny w fermentorze. Z wykorzystaniem metod obliczeniowej mechaniki płynów wyznaczono strukturę przepływu i mieszania wymuszonego systemem zatopionych strug w prostopadłościennym fermentorze o objętości cieczy około 470 m3. Określono parametry i zasięg mieszania wzdłuż osi fermentora oraz mieszania pionowego wywoływanego systemem pomp cyrkulacyjnych. Określono optymalną lokalizację napływu strug oraz ich natężenia przepływu.
Słowa kluczowe: fermentor, mieszanie, CFD

82

—————————————————————————————————————-
S. PASTEWSKI, A. BARDACHOWSKA, K. MĘDRZYCKA: Usuwanie hydrofobowych zanieczyszczeń organicznych z gleby metodą odmywania roztworami mieszanin surfaktantów cukrowych i gemini

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 84-85                              pobierz plik artykułu 

Zbadano wpływ surfaktantów gemini w mieszaninach z alkilopoliglukozydami na odmywanie heksadekanu
z gleby. Dodatek surfaktantu gemini powodował wzrost usunięcia heksadekanu z gleby torfowej w stosunku do roztworów czystego Tritonu BG10. Największy wzrost efektywności uzyskano stosując hydrofilowe surfaktanty gemini Surfynole S465 i S485 w stężeniu 0,5 g/dm3. W przypadku gleby piaszczystej nie stwierdzono poprawy usunięcia heksadekanu w wyniku dodania surfaktantów gemini.
Słowa kluczowe: odmywanie gleby, alkilopoliglukozydy, surfaktanty gemini, Surfynol, EnviroGem,

84

—————————————————————————————————————-
A. PENCONEK, A. MOSKAL: Przed czym (nie) chroni półmaska przeciwpyłowa?

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 86-87                              pobierz plik artykułu 

Zastosowanie półmasek przeciwpyłowych obejmuje również ochronę przed spalinami siników wysokoprężnych. Średnica DEP, zawartych w spalinach, mieści się w zakresie, w którym efektywności fi ltracji włókninowej osiąga minimum. Przebadano trzy typy półmasek przeciwpyłowych pod względem ich skuteczności ochrony przed spalinami. Uzyskane wyniki wskazują, że stopień penetracji DEP znacznie przewyższa penetrację określoną we właściwej normie i jednocześnie osiąga wyższą wartość w przypadku spalania biopaliwa niż oleju napędowego.
Słowa kluczowe: filtracja włókninowa, Diesel, DEP, biopaliwo

86

—————————————————————————————————————-
K. PIOTROWSKI, N. HUTNIK, A. MATYNIA: Model neuronowy wpływu jonów fluorkowych i fluorokrzemianowych na skład ziarnowy struwitu wytwarzanego
w
sposób ciągły na drodze krystalizacji z reakcją chemiczną w krystalizatorze DT MSMPR

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 88-89                              pobierz plik artykułu 

Zastosowano sztuczną sieć neuronową do numerycznego opisu procesu ciągłej krystalizacji strąceniowej struwitu z roztworów wodnych zawierających jony fosforanowe(V) (1,0% ma PO 43–) i jony fluorkowe (0,0025÷0,025% ma ) lub jony fluorokrzemianowe (0,0125÷0,050% ma ). Jony fluorkowe lub fluorokrzemianowe obecne w układzie procesowym efektywnie ograniczają szybkość zarodkowania struwitu sprzyjając jednocześnie wzrostowi powstałych cząstek do postaci makroskopowej.
Słowa kluczowe: struwit, ciągła krystalizacja z reakcją chemiczną, krystalizator DT MSMPR, zanieczyszczenia, jony fluorkowe, jony fluorokrzemianowe

88

—————————————————————————————————————-
M. PIOTROWSKI, J. LEWANDOWSKA, K. WOJCIECHOWSKI: Biosurfaktanty jako zamienniki syntetycznych surfaktantów

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 90-91                              pobierz plik artykułu 

W pracy opisano wyniki badań własności powierzchniowych układu biosurfaktant saponina-lizozym oraz saponina-E-laktoglobulina na granicy faz woda-powietrze. Stwierdzono synergetyczny efekt oddziaływań między białkiem i biosurfaktantem prowadzący do większej efektywności obniżania napięcia powierzchniowego i zdolności pianotwórczych mieszanin.
Słowa kluczowe: biosurfaktanty, saponina, Quillaja Bark Saponin, QBS, lizozym, β-laktoglobulina

90

—————————————————————————————————————-
R. RAKOCZY, S. MASIUK, M. KORDAS, P. GRĄDZIK: Analiza wpływu wirującego pola magnetycznego na proces napowietrzania ścieków

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 92-93                              pobierz plik artykułu 

W prezentowanej pracy przedstawiono dyskusję wpływu wirującego pola magnetycznego na uzyskiwane objętościowe współczynniki wnikania masy kLa dla różnego typu cieczy (ścieki, woda kranowa, sztuczny ściek). Uzyskane rezultaty zostały przedstawione w formie zależności analitycznych uwzględniających zmienność współczynnika kLa oraz wskaźnika α od parametrów procesowych.
Słowa kluczowe: napowietrzanie, wirujące pole magnetyczne, objętościowy współczynnik wnikania masy

92

—————————————————————————————————————-
R. RAKOCZY, S. MASIUK, M. KORDAS, P. GRĄDZIK: Model matematyczny oczyszczalni ścieków

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 94-95                              pobierz plik artykułu 

Prezentowana praca jest próbą zastosowania statystycznych technik identyfikacji do opisu funkcjonującej oczyszczalni ścieków. W oparciu o zarejestrowane stężenia zawiesiny na wlocie i wylocie oczyszczalni oraz w eta-pach pośrednich sformułowano model matematyczny. Zaproponowano strukturę blokową modelu oraz wyznaczono charakterystyki w dziedzinie czasu i częstotliwości.
Słowa kluczowe: oczyszczalnia ścieków, matematyczne modelowanie, technika korelacyjna, analiza widmowa

94

—————————————————————————————————————-
P. RELIGA, J. RAJEWSKI, P. ŁOBODZIN, R. ŚWIETLIK: Rozdzielanie chromu (III/VI)
w
układzie z immobilizowaną membraną ciekłą(SLM)

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 96-97                              pobierz plik artykułu 

W pracy zbadano wpływ stężenia Cr(VI) na selektywny rozdział Cr(III/VI) przez SLM. Jako przenośników użyto DNNSA oraz D2EHPA. Membrana zarówno z DNNSA, jak i D2EHPA stanowiła selektywną barierę dla jo-nów Cr(VI). Wzrost początkowego stężenia Cr(VI) wpływał negatywnie na transportu Cr(III). Zastosowaniu badanej membrany umożliwia selektywne wydzielanie Cr(III) z rozcieńczonych roztworów Cr(VI).
Słowa kluczowe: Cr(III), Cr(VI), SLM, transport selektywny

96

—————————————————————————————————————-
M. ROJEWSKA, K. PROCHASKA: Właściwości adsorpcyjne oraz zwilżalność dwuskładnikowych mieszanin zawierających czwartorzędowe pochodne substancji lizosomotropowych

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 98-99                              pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono właściwości adsorpcyjne mieszanin czwartorzędowych pochodnych substancji lizosomotropowych (QDLS). Na podstawie pomiarów równowagowego i dynamicznego napięcia powierzchniowego dokonano jakościowej i ilościowej interpretacji procesu adsorpcji. Większość badanych układów wykazała silny synergizm w obniżaniu napięcia powierzchniowego, tworzeniu mieszanych miceli oraz w zwilżalności. Synergizm we właściwościach powierzchniowych mieszanin może silnie wpływać na ich aktywność biologiczną pozwalając tym samym na efektywniejsze ich wykorzystanie w aplikacjach medycznych. W tym celu wytypowane mieszaniny zostaną poddane badaniom biologicznym, stanowiącym kolejny etap pracy.
Słowa kluczowe: substancje lizosomotropowe, adsorpcja z mieszaniny surfaktantów, synergizm

98

—————————————————————————————————————-
T. R. SOSNOWSKI, J. ŻOŁĄDKOWICZ: Charakterystyka procesu atomizacji cieczy
w
układach z wibrującą membraną (VM) stosowanych w wybranych inhalatorach medycznych

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 100-101                              pobierz plik artykułu 

Przebadano trzy układy atomizacji cieczy stosujące technologię wibrującej membrany, używane w nebulizatorach medycznych nowej generacji. Określono wydajność atomizacji i jej zmiany
w czasie, zmienność temperatury oraz rozkładu wielkości kropel w emitowanym aerozolu. Porównano działanie układów podczas atomizacji wody RO oraz 0,001 M roztworu SD Stwierdzono, że pomimo podobnej zasady działania układy różnią się wydajnością, wielkością rozpraszanych kropel oraz wpływem napięcia powierzchniowego na przebieg procesu.
Słowa kluczowe: nebulizator, atomizacja, aerozol, wibrująca membrana, rozkład wielkości kropel, AeroNeb, e-Flow, MicroNeb

100

—————————————————————————————————————-
M. STASZAK: Modelowanie niestacjonarnego przenoszenia masy na granicy międzyfazowej techniką CFD

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 102-103                              pobierz plik artykułu 

Praca dotyczy modelowania zjawisk adsorpcyjnych oraz transportu masy na granicy międzyfazowej w układzie dwóch niemieszających się cieczy. Zaproponowany model zbudowany został w oparciu o istniejące algorytmy oraz realizacje numeryczne rozwiązywania równań przepływu Naviera-Stokesa oraz wykorzystuje popularny model domknięcia volume of fluid. Autorski model stanowi gotowe rozwiązanie, które może być dołączone do jądra techniki CFD. Otwiera możliwości prowadzenia obliczeń transportu masy do oraz przez granicę międzyfazową przy uwzględnieniu zjawisk ad-sorpcji oraz nierównomierności rozkładu napięcia międzyfazowego i zmienności geometrii powierzchni międzyfazowej. Model został zweryfikowany eksperymentalnie.
Słowa kluczowe: transport masy, adsorpcja, powierzchnia międzyfazowa, napięcie międzyfazowe, modelowanie, CFD, algorytm

102

—————————————————————————————————————-
D. SZANIAWSKA, M. BONISŁAWSKA, K. ĆWIRKO, M. WOROBEC: Badanie stopnia odzysku permeatu w dwustopniowym procesie oczyszczania wody z wylęgarni ryb
z
zastosowaniem membran nieorganicznych

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 104-105                              pobierz plik artykułu 

W publikacji przestawiono wyniki badań jakości wody odprowadzanej z wylęgarni ryb oraz wyniki badań procesu ultrafiltracji w systemie dwu-stopniowym z zastosowaniem membran ceramicznych o cut-off 1 kDa oraz modułów 3-rurowego (stopień I) i 1-rurowego (stopień II). Wykazano, że w wodzie opuszczającej wylęgarnię ryb przekroczone są wskaźniki jakości wód, tj. zawiesina ogólna, biochemiczne i chemiczne zapotrzebowanie tlenu oraz fosfor ogólny. Zastosowany proces ultrafiltracji umożliwia zmniejszenie wartości przekroczonych wskaźników, w największym stopniu w przypadku zawiesiny (100%), a w mniejszym, ale zapewniającym spełnienie wymogów środowiskowych w przypadku ChZTCr (91%) i BZT5 (73%). Stopień odzysku permeatu uzyskany w procesie dwustopniowej ultrafiltracji w czasie ok. 5 h pracy membran wynosi 87,5%.
Słowa kluczowe: ultrafiltracja, woda z wylęgarni ryb, membrany ceramiczne

104

—————————————————————————————————————-
B. TAL-FIGIEL, M. KWIECIEŃ, W. FIGIEL: Inżynieria procesowa, a potrzeby współczesnej farmacji

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 106-107                              pobierz plik artykułu 

W niniejszej pracy wykonano badania wybranych wielofazowych układów z nienewtonowską fazą ciągłą na przykładzie – maści farmaceutycznych, sporządzanych zgodnie z recepturą apteczną. Badania obejmowały analizę wielkości i kształtu zawieszonych w podłożu cząstek stałych oraz pomiary reologiczne w temperaturze 32°C, których wyniki aproksymowano podstawowymi modelami reologicznymi. Na podstawie wyników badań stwierdzono, że w przypadku substancji pastowatych, istotny wpływ na przebieg charakterystyk reologicznych ma kształt i wielkość cząstek fazy stałej oraz sposób ich przygotowania.
Słowa kluczowe: farmaceutyczne układy wielofazowe, maści, reologia

106

—————————————————————————————————————-
W. WIECHECKI, R. WIŚNIEWSKI: Optymalizacja pracy węzła fermentacji metanowej
w
oczyszczalni ścieków

Inż. Ap. Chem. 2011, 50, nr 5, 108-109                              pobierz plik artykułu 

Dla opracowanego modelu matematycznego pracy węzła fermentacji metanowej w oczyszczalni ścieków, składającego się z wielu komór o zróżnicowanych temperaturach fermentacji i czasach przebywania ścieków, prze-prowadzono badania nad optymalizacją pracy węzła, dotyczące wpływu temperatur fermentacji i czasów przebywania ścieków w poszczególnych komorach. Wyniki badań mogą być wykorzystane w pracach nad zwiększeniem efektywności oczyszczania ścieków i produkcji biogazu w węźle fermentacji metanowej oraz do tworzenia systemu sterowania pracą węzła.
Słowa kluczowe: wytwarzanie biogazu, fermentacja metanowa, modelowa-nie fermentacji

108