Archiwum ‘2015’

Rok 2015 nr 6

2015-6

Inż. Ap. Chem. 2015, 54, nr 6
SPIS TREŚCI NUMERU pobierz spis Str.
STRESZCZENIA
Artykuły naukowe:
A. BĄK, W. PODGÓRSKA: Rozpad i koalescencja kropel w obecności aktywnego powierzchniowo polimeru PVA 88% (85 000-124 000)

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 6, 304-305                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono wpływ aktywnego powierzchniowo polimeru PVA o stopniu hydrolizy 88% i masie cząsteczkowej 85000-124000 na rozpad i koalescencję kropel w dyspersji toluen-woda mieszanej mechanicznie. Zwiększenie częstości obrotów mieszadła i stężenia polimeru spowodowało zmniejszenie wielkości kropel oraz zwiększenie powierzchni międzyfazowej. Doświadczalne rozkłady wielkości kropel zostały poprawnie przewidziane przez model multifraktalny, który użyto do opisu rozpadu kropel w równaniu bilansu populacji.
Słowa kluczowe: PVA, rozpad kropel, koalescencja kropel, intermitencja, model multifraktalny
304
———————————————————————————————————
L. BRONIARZ-PRESS, J. RÓŻAŃSKI, J. KMIECIK: Reologia warstw powierzchniowych – zastosowanie, metody pomiaru, przykładowe wyniki

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 306-307                                        pobierz plik artykułu

W pracy omówiono metody pomiarowe stosowane w badaniach właściwości reologicznych warstw powierzchniowych cieczy w warunkach deformacji dylatacyjnej (metoda oscylującej kropli i pęcherzyka) i podczas ścinania (układy pomiarowe typu ostrze noża, podwójny stożek, dysk oraz reometr z magnetyczną igłą). Przedstawiono również typowe wyniki pomiarów oscylacyjnych dla warstw powierzchniowych wodnych roztworów białek (na przykładzie roztworów b-laktoglobuliny) oraz potencjalne możliwości wykorzystania tego typu badań w praktyce.
Słowa kluczowe: lepkość powierzchniowa, reometry powierzchniowe, białka, emulsje, piany
306
———————————————————————————————————
L. BRONIARZ-PRESS, J. RÓŻAŃSKI, P. KOMOROWSKA: Przepływ układów ciecz-gaz
w mieszalniku statycznym typu KMS


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 308-309                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono wyniki badań wpływu natężeń przepływu wody i powietrza na opory przepływu oraz średnice kropel w mieszalniku wielosekcyjnym typu KMS. Stwierdzono, iż spadek ciśnienia w mieszalniku statycznym typu KMS jest ponad 100-krotnie większy niż w pustej rurze o tych samych parametrach. Pęcherzyki gazu w kolejnych sekcjach mieszalnika, przy określonych parametrach przepływu medium są coraz mniejsze, ale zwiększa się ich liczebność. Im większe natężenie przepływu cieczy przy stałym natężeniu przepływu gazu, tym średnica pęcherzyków w sekcji wylotowej mieszalnika jest mniejsza. Kształt pęcherzyków gazu wzdłuż mieszalnika ulega deformacji osiągając kolejno kształt grzyba i elipsoidy, a ostatecznie kulisty, który zachowują tylko pęcherzyki o małych wymiarach.
Słowa kluczowe: wielosekcyjny mieszalnik statyczny KMS, przepływ ciecz-gaz, opory przepływu, kształt pęcherzyków
308
——————————————————————————————————— 
P. BUDZYŃSKI, A. GWIAZDA, M. DZIUBIŃSKI: Wymiana masy w barbotażowych kolumnach pulsacyjnych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 310-311                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono wyniki badań współczynnika wnikania masy w pulsacyjnej kolumnie barbotażowej o przekroju kwadratowym o boku D = 0,135 m i wysokości całkowitej H = 2,25 m. Zastosowanie pulsacji cieczy w kolumnie barbotażowej powoduje znaczną intensyfikację procesów wymiany masy. Zaprezentowano wpływ wartości kolejnych częstotliwości rezonansowych pulsacji na wartość współczynnika wnikania masy dla kolumn o smukłości H/D < 10.
Słowa kluczowe: barbotażowa kolumna pulsacyjna, stopień zatrzymania gazu, objętościowy współczynnik wnikania masy, efekt Bjerknesa
310
———————————————————————————————————
M. CZAJKOWSKA, B. KAWALEC-PIETRENKO, M. SZNITOWSKA: Regulacja programowa prędkości powietrza w czasie fluidalnego powlekania form farmaceutycznych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 312-313                                        pobierz plik artykułu

Analizowano problem zmian prędkości początku fluidyzacji powietrzem złóż peletek i minitabletek podczas ich powlekania. Wykazano wzrost prędkości początku fluidyzacji
w czasie powlekania, przy czym efekt ten jest wypadkową spadku średniej gęstości cząstek oraz wzrostu ich rozmiarów. Stwierdzono równomierny rozkład grubości powłoki na powierzchni peletek, natomiast silnie zróżnicowany na powierzchni   minitabletek. Największą grubość powłoki obserwowano na powierzchni cylindrycznej części minitabletek, a najmniejsze
w obszarze krawędzi łączących część cylindryczną z czaszami kulistymi minitabletki.
Słowa kluczowe: rdzeń, fluidyzacja, czas, prędkość, powłoka
312
——————————————————————————————————— 
M. DJAS, M. HENCZKA: Ekstrakcja kwasów karboksylowych z zastosowaniem dwutlenku węgla w stanie nadkrytycznym

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 314-315                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono wyniki badań procesu ekstrakcji fizycznej i reaktywnej kwasów karboksylowych (kwas octowy, propionowy, bursztynowy i cytrynowy) z roztworów wodnych z zastosowaniem ditlenku węgla w stanie nadkrytycznym i tri-n-octyloaminy. Kwasy jednokarboksylowe mogą być separowane metodą ekstrakcji fizycznej. Ekstrakcja fizyczna nie może być stosowana w celu separacji kwasu bursztynowego i cytrynowego. Zastosowanie ekstrakcji reaktywnej powoduje zwiększenie efektywności separacji dla wszystkich kwasów karboksylowych. Ekstrakcji powinna być prowadzona w sposób przepływowy.
Słowa kluczowe: ekstrakcja fizyczna, ekstrakcja reaktywna, ditlenek węgla nadkrytyczny, kwasy karboksylowe
314
———————————————————————————————————
E. DŁUSKA, A. MARKOWSKA-RADOMSKA, A. METERA: Wymiana masy w procesie uwalniania składników czynnych z emulsji wielokrotnych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 316-318                                        pobierz plik artykułu

Praca dotyczy badań procesu jednoczesnego uwalniania dwóch substancji aktywnych (ko-uwalniania) z emulsji wielokrotnych o różnych strukturach wewnętrznych. Wyniki potwierdziły dyfuzyjny charakter uwalniania i wykazały, że enkapsulacja drugiej substancji aktywnej zmienia przebieg uwalniania składnika pod-stawowego z jednoetapowego na dwuetapowy i skraca czas potrzebny do jego całkowitego uwolnienia. Badania wymiany masy w procesie jednoczesnego uwalniania dwóch substancji potwierdzają możliwości zastosowań emulsji wielokrotnych, jako bio-nośników kilku składników czynnych.
Słowa kluczowe: emulsje wielokrotne, enkapsulacja, wymiana masy, ko-uwalnianie, bio-nośniki
316
———————————————————————————————————
R. DYGA: Opór hydrauliczny przy przepływie gaz-ciecz w kanałach wypełnionych pianami aluminiowymi

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 319-320                                        pobierz plik artykułu

Opisano wyniki badań hydrodynamiki przepływu jedno i dwu-fazowego powietrze-woda oraz powietrze-olej przez kanały wypełnione pianami aluminiowymi o komórkach otwartych. Stwierdzono, że pory przepływu płynu przez piany metalowe, poza wpływem prędkości i właściwości płynu, zależą od porowatości pian, wielkości komórek oraz kształtu szkieletu komórkowego. W przypadku przepływu dwufazowego znaczną rolę odgrywają również struktury przepływu. Zmianom struktur przepływu często towarzyszą gwałtowne, sięgające kilkudziesięciu procent zmiany wartości oporów przepływu.
Słowa kluczowe: opór przepływu, przepływ gaz-ciecz, piana aluminiowa
319
———————————————————————————————————  
R. DYGA, M. PŁACZEK, S. WITCZAK: Struktury przepływu gaz-ciecz w kanałach wypełnionych pianami aluminiowymi

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 321-322                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono wyniki badań doświadczalnych dotyczących identyfikacji struktur przepływu dwufazowego gaz-ciecz w kanałach wypełnionych pianami aluminiowymi. W trakcie badań obserwowano struktury korkową, rzutową, tłokową i rozwarstwioną. Stwierdzono, że rodzaj struktur przepływu gaz-ciecz zależy od warunków przepływu, przy czym nie odnotowano wpływu parametrów geometrycznych pian na rodzaj przepływu. Warunki występowania poszczególnych struktur przepływu mogą być w przybliżeniu określone za pomocą mapy przepływu Bakera, opracowanej dla kanałów bez wypełnienia.
Słowa kluczowe: struktury przepływu, przepływ gaz-ciecz, piana aluminiowa
321
———————————————————————————————————
H. FIDOS, P. DOMAGALSKI, P. FIDEREK, M. DZIUBIŃSKI: Zastosowanie przetworników optoelektronicznych do sterowania przepływem dwufazowym mieszanin ciecz-gaz

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 323-325                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono możliwość zastosowania przetworników optoelektronicznych w przepływie dwufazowym mieszanin ciecz-gaz. System pomiarowy umożliwia określenie rodzaju przepływu, oszacowanie parametrów przepływu rzutowego: średnich długości pęcherzy gazowych i rzutów cieczy oraz ich średniej częstotliwości i liniowej prędkości przepływu. System może być wykorzystany do sterowania instalacją przepływową, w której odbywa się przepływ rzutowy.
Słowa kluczowe: przepływ dwufazowy, przetworniki optoelektroniczne, sterowanie
323
———————————————————————————————————
A. HOFMAN, M. DZIUBIŃSKI, J. SOWIŃSKI: Sedymentacja mikrocząstek osadów wodociągowych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 326-327                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono wyniki badań i obliczeń prędkości sedymentacji zawiesin mikrocząstek osadów pochodzących z płukania systemu wodociągowego. Wykonano również badania wielkości mikro-cząstek osadów wodociągowych i rozkładu ich średnic. Eksperymentalnie określono prędkość sedymentacji zawiesin mikrocząstek oraz porównano ją z obliczoną wg wybranych modeli sedymentacji. Stwierdzono znaczne rozbieżności.   Przedyskutowano wpływ średniej średnicy arytmetycznej i geometrycznej mikro-cząstek na obliczeniową prędkość sedymentacji mikrocząstek.
Słowa kluczowe: sedymentacja, mikrocząstki, wodociągi
326
———————————————————————————————————
Ł. KACPERSKI, J. KARCZ: Badania numeryczne wpływu wysokości zawieszenia mieszadła PBT na jakość wytwarzanej zawiesiny lekkiej

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 328-329                                        pobierz plik artykułu

Przeprowadzono numeryczną analizę wpływu wysokości zawieszenia mieszadła PBT na jakość zawiesiny lekkiej w zbiorniku z przegrodami. Obliczenia numeryczne wykonano w oprogramowaniu ANSYS CFX 16.1 dla mieszalnika o średnicy wewnętrznej D = 0,295 m. Wysokość h zawieszenia mieszadła w zbiorniku wynosiła 0,67; 0,78 lub 0,89H. Na podstawie otrzymanych rozkładów stężenia cząstek ciała stałego w cieczy stwierdzono, że w zakresie przeprowadzonych obliczeń, profile stężenia cząstek istotnie zależą od pozycji mieszadła w zbiorniku.
Słowa kluczowe: mieszanie mechaniczne, zawiesina lekka, modelowanie CFD, pozycja mieszadła
328
———————————————————————————————————
A. KIEŁBUS-RĄPAŁA: Wpływ skali aparatu na proces transportu masy w mieszanym mechanicznie układzie wielofazowym

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 330-331                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono wyniki analizy wpływu skali aparatu (średnicy mieszalnika) na wartość współczynnika wnikania masy kLa (proces transportu tlenu między gazem a cieczą). W oparciu o szeroki zbiór danych: dwa mieszalniki różniące się 10-krotnie objętością roboczą,   trzy mieszadła oraz sześć wartości strumienia gazu określono wpływ średnicy mieszalnika na kLa, przy stałej pozornej prędkości gazu wog albo parametru vvm (określającego strumień gazu liczony w m3/min. odniesiony do m3 cieczy). Opracowano zależność do obliczania współczynnika kLa w układzie ciecz-gaz.
Słowa kluczowe: mieszanie mechaniczne, objętościowy współczynnik wnikania masy, układ ciecz-gaz, skala aparatu
330
———————————————————————————————————
K. KUPIEC, B. LARWA, T. KOMOROWICZ, K. NEUPAUER: Profile temperatur w gruncie o niejednorodnych właściwościach fizycznych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 332-333                                        pobierz plik artykułu

Przeprowadzono analizę przewodzenia ciepła w gruncie dla przypadku, gdy właściwości fizyczne gruntu są zmienne z jego głębokością. Takie rozważania są pomocne przy analizie przenoszenia ciepła w gruncie, w którym są zainstalowane rury wymiennika sprzężonego z pompą ciepła. Zmienność właściwości fizycznych gruntu wynika głownie z jego różnej wilgotności wpływającej silnie na parametry cieplne dwufazowego układu.
Słowa kluczowe: dyfuzyjność cieplna gruntu, profile temperatur, odnawialne źródła energii
332
———————————————————————————————————
M. LENARD, T. R. SOSNOWSKI: Mikrotensjometryczna analiza zmian aktywności powierzchniowej surfaktantu niejonowego w obecności nanostrukturalnych cząstek mineralnych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 334-335                                        pobierz plik artykułu

W pracy przebadano zastosowanie mikrotensjometrii igłowej do śledzenia zmian napięcia powierzchniowego na powierzchni 0,1 mM wodnego roztworu Tritonu X-100 po zanieczyszczeniu go kilkoma rodzajami cząstek nanoglinek. Wykazano, że obecność cząstek obniża adsorpcję surfaktantu na powierzchni ciecz/gaz, zaś efekt zależy od rodzaju cząstek
i ich stężenia. Opisane badania o charakterze modelowym stanowią punkt wyjścia do zastosowania opisanej metody do badania oddziaływania nanostrukturalnych cząstek pyłów na surfaktant płucny, co będzie stanowiło cenne uzupełnienie innych technik używanych
w pomiarach tego typu.
Słowa kluczowe: napięcie powierzchniowe, adsorpcja, cząstki nanostrukturalne, inhalacja
334
———————————————————————————————————
M. MAJOR-GODLEWSKA, P. DRAUS: Wytwarzanie emulsji wielokrotnej
z zastosowaniem emulgatora naturalnego


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 336-337                                        pobierz plik artykułu

Badania miały na celu wytworzenie emulsji wielokrotnej z użyciem lecytyny sojowej jako emulgatora. Do wytworzenia emulsji wielokrotnej zastosowano mieszadło magnetyczne. Zdjęcia uzyskanej emulsji wykonywano za pomocą diagnostycznego mikroskopu odwróconego OPTATECH MW-100, z oprogramowaniem i kamerą cyfrową OPTATECH 5 MP. Na podstawie otrzymanych zdjęć, korzystając z oprogramowania OptaView, wyznaczono powierzchnie poszczególnych kropel emulsji i obliczono średnice zastępczych kropel.
Słowa kluczowe: emulsja O/W/O, lecytyna sojowa, rozmiar kropel
336
———————————————————————————————————
K. MALEK, K. SKOCZKOWSKA, R. ULBRICH: Wpływ elementów zaburzających na rozkład złoża w aparacie bębnowym

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 338-339                                        pobierz plik artykułu

Suszarki bębnowe często posiadają listwy wynoszące wypełnienie, co pozytywnie wpływa na intensywność procesu usuwania wilgoci, także przy niskich prędkościach obrotowych. Zastosowanie przegród zaburzających ruch powoduje cykliczne rozluźnienie złoża. Określono ruch wypełnienia w aparacie bębnowym zaopatrzonym w jedną, dwie lub trzy listwy wynoszące. Największy stopień rozluźnienia złoża występował przy prędkości 50 obr/min niezależnie od liczby zastosowanych przegród. Zastosowanie trzech przegród zaburzających pozwoliło uzyskać zadowalający stopień rozluźnienia złoża przy niższych prędkościach.
Słowa kluczowe: aparat bębnowy, suszarki bębnowe, listwy wynoszące, listwy zaburzające, ruch złoża, PIV
338
———————————————————————————————————
Z. MATRAS: Jakościowa i ilościowa analiza zjawiska redukcji oporów przepływu za pomocą dodatków surfaktantów

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 340-341                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono wyniki badań doświadczalnych wpływu dodatków surfaktanta CTAB i soli NaSal na obniżenie strat ciśnienia przy przepływie wody w rurach. Stwierdzono, że największa redukcja dyssypacji energii występuje w stabilnej strefie przejściowej między ruchem laminarnym i turbulentnym. Zbadano wpływ średnicy rury i stężenia roztworu na wielkość i zasięg redukcji oporów. Zaproponowano równanie opisujące zmodyfikowaną krzywą oporów w stabilnej strefie przejściowej.
Słowa kluczowe: surfaktant, współczynnik oporów, redukcja oporów
340
———————————————————————————————————
M. MUSIAŁ, J. KARCZ: Ocena wpływu modelu burzliwości na wyniki symulacji numerycznych przepływu wielofazowego w zbiorniku z mieszadłem CD 6
Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 342-343                                        pobierz plik artykułu

Badania miały na celu określenie wpływu modelu burzliwości (k-ε, SST) na wyniki symulacji numerycznych (prędkość cieczy, udział gazu zatrzymanego w cieczy, rozmiar pęcherzy gazowych) przepływu dwufazowego wodny roztwór sacharozy – powietrze. Symulacje nu-meryczne przeprowadzono w zbiorniku o średnicy wewnętrznej D =
0,288 m zaopatrzonym w mieszadło CD 6. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że zastosowany w obliczeniach model burzliwości ma znaczący wpływ na średni rozmiar pęcherzy gazu.
Słowa kluczowe: mieszanie, model burzliwości, symulacje numeryczne, CFD
342
———————————————————————————————————
M. ORCZYKOWSKA: Zastosowanie ułamkowych modeli reologicznych do oceny właściwości lepkosprężystych żeli skrobiowych
Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 344-345                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono analizę stanu mechanicznego struktury żeli skrobiowych otrzymanych ze skrobi o różnym pochodzeniu botanicznym. Oceny struktury żeli skrobiowych dokonano na podstawie zaproponowanego, własnego, ułamkowego modelu reologicznego. Stanowi on uogólnienie propozycji Maxwella-Wiecherta, która dotyczyła sposobu łączenia elementów mechanicznych. Wyznaczono parametry reologiczne tego modelu i oceniono ich zależność od zawartości amylozy w żelach skrobiowym.
Słowa kluczowe: ułamkowy model reologiczny, żele skrobiowe, właściwości lepkosprężyste
344
———————————————————————————————————
M. PŁACZEK, R. DYGA: Ocena metod wyznaczania udziałów objętościowych faz
w odniesieniu do przepływu gaz-ciecz w kanałach wypełnionych pianami metalowymi


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 346-347                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono wyniki badań udziału objętościowego gazu w przepływie powietrze-olej przez poziomy kanał wypełniony pianą aluminiową (20, 30 i 40 PPI). Ocena statystyczna metod obliczeniowych opracowanych dla ośrodków porowatych wykazała, że nie pozwalają one przewidywać wartości udziałów objętościowych faz w przepływie przez kanały wypełnione pianą z zadowalającą dokładnością. Ocena modeli opracowanych dla przepływów przez kanały niewypełnione wykazała, że najlepszą zgodność danych eksperymentalnych z obliczonymi otrzymano wykorzystując modele GE RAMP oraz Zubera-Findlaya.
Słowa kluczowe: piana metalowa, udział objętościowy, poziomy przepływ gaz-ciecz, struktury przepływu
346
———————————————————————————————————
M. PŁACZEK, R. DYGA, S. WITCZAK: Udział objętościowy faz w mieszaninie dwufazowej gaz-ciecz przepływającej przez kanał wypełniony pianą metalową

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 348-349                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono wyniki badań doświadczalnych udziału objętościowego gazu w przepływie dwufazowym powietrze-woda oraz powietrze-olej przez poziomy kanał wypełniony pianą aluminiową. Zbadano trzy piany o gęstości upakowania porów 20, 30 i 40 PPI. Zmiany wartości   udziałów objętościowych   powiązano   ze   strukturami prze pływu. Wyniki badań wskazują na brak istotnego wpływu parametrów strukturalnych piany metalowej na wartość udziału objętościowego faz.
Słowa kluczowe: piana metalowa, poziomy przepływ gaz-ciecz, udział objętościowy, przepływ współprądowy
348
———————————————————————————————————
A. POŚWIATA: Minimalizacja kosztów ogrzewania fluidalnego rozdrobnionego ciała stałego z wykorzystaniem egzergii gazu odlotowego

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 350-351                                        pobierz plik artykułu

Praca dotyczy problemu optymalizacji procesu ogrzewania cząstek ciała stałego w poziomym fluidalnym wymienniku ciepła. W modelu uwzględniono dyspersję osiową dla przepływającego ciała stałego. Podczas optymalizacji minimalizowany jest całkowity koszt procesu przez wyznaczenie ilości gazu ogrzewającego oraz profilu temperatury tego gazu dla przypadku wykorzystania egzergii gazów opuszczających złoże. Wyniki obliczeń optymalizacyjnych pokazują wpływ liczby Pecleta i kinetyki procesu na profile optymalnej temperatury gazu oraz optymalny całkowity przepływ gazu.
Słowa kluczowe: optymalizacja, fluidyzacja, ogrzewanie fluidalne, minimalizacja kosztów
350
———————————————————————————————————
E. SKOTNICKA, S. WITCZAK: Struktury przepływu gaz-ciało stałe w dyszach ssących dla podciśnieniowego transportu pneumatycznego

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 352-353                                        pobierz plik artykułu

W pracy przedstawiono wyniki badań wpływu kształtu dyszy ssącej na warunki transportu pneumatycznego w dyszach ssących o przekroju prostokątnym. Opisano tworzące się struktury przepływu dwufazowego gaz-ciało stałe w tego typu dyszach oraz podano obszary ich występowania na uniwersalnej mapie przepływu.
Słowa kluczowe: transport pneumatyczny, dysza ssąca, spadek ciśnienia, struktury przepływu
352
———————————————————————————————————
P. SOBIESZUK, A. STEFANEK, J. GRAFFSTEIN, T. CIACH: Badanie szybkości desorpcji gazów z perfluorodekaliny w warunkach przepływu kapilarnego

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 354-355                                        pobierz plik artykułu

Zaprezentowano badania zastosowania perfluorodekaliny (PFD) jako nośnika gazów oddechowych i substytutu czerwonych krwinek. Mierzono szybkości desorpcji gazów oddechowych z PFD do czystego azotu w układzie przepływowym. Zastosowano mikroreaktor z prze-pływem gaz-ciecz, pracujący w reżimie Taylora. Przedstawiono także wstępne wyniki badań wytwarzania wodnych emulsji perfluorodekaliny z wykorzystaniem surfaktantów. Stwierdzono, że perfluorodekalina jako syntetyczna krew może być właściwym nośnikiem gazów oddechowych.
Słowa kluczowe: sztuczna krew, desorpcja, mikroreaktor, emulsje
354
———————————————————————————————————
L. SOBONKIEWICZ, G. FILIPCZAK: Wykorzystanie równania Hagena-Poiseuille’a do określania właściwości reologicznych zawiesin wysokoskoncentrowanych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 356-357                                        pobierz plik artykułu

W pracy wskazano na możliwość wykorzystania równania Hagena-Poiseuelle’a do wyznaczenia lepkości zawiesin o różnym stopniu koncentracji ciała stałego. Wykorzystano reometr kapilarny, o średnicy kapilary 5,2 mm i długości 500 mm. Jako układ modelowy stosowano zawiesinę kulek szklanych w oleju o całkowitej koncentracji 25÷75% mas. Wskazano na charakterystyki reologiczne takiego układu oraz dokonano oceny wpływy koncentracji na lepkość zastępczą badanych zawiesin. Badania wskazują, że zastosowany sposób pomiaru można z powodzeniem wykorzystać w ocenie reologicznej zawiesin wysoko-skoncentrowanych o cechach płynów nienewtonowskich.
Słowa kluczowe: zawiesina, prawo Hagena-Poiseuille’a, lepkość pozorna, reometr kapilarny
356
———————————————————————————————————
J. SROKA, S. WITCZAK: Analiza metod obliczeniowych wyznaczania wartości współczynnika wnikania ciepła podczas wrzenia dwutlenku węgla w rurach poziomych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 358-359                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono analizę istniejących metod obliczeniowych wyznaczania współczynnika wnikania ciepła podczas wrzenia dwutlenku węgla w rurach poziomych. Stworzono bazę danych eksperymentalnych z literatury dotyczących wrzenia dwutlenku węgla. Obliczono wartości współczynnika wnikania ciepła przy użyciu różnych istniejących metod obliczeniowych. Następnie dokonano porównania obliczonych i eksperymentalnych wartości współczynnika wnikania ciepła.
Słowa kluczowe: dwutlenek węgla, wnikanie ciepła, metody obliczeniowe, wrzenie
358
———————————————————————————————————
J. SZOPLIK, P. STELMASIŃSKA: Badania hydrodynamiki w kolumnie air-lift

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 360-361                                        pobierz plik artykułu

Analizowano udział gazu zatrzymanego w cieczy w strefie wznoszenia i opadania, prędkość cieczy w strefie wznoszenia i opadania oraz czas mieszania w kolumnie air-lift z zewnętrzną cyrkulacją płynu. Badano układy woda-powietrze oraz roztwór gliceryny-powietrze dla różnych objętościowych strumieni powietrza. Wykazano, że w zakresie przeprowadzonych pomiarów typ układu ciecz-gaz miał wpływ na prędkość cieczy w strefie wznoszenia i opadania oraz czas mieszania, a nie wpływał istotnie na wielkość udziału gazu zatrzymanego w cieczy.
Słowa kluczowe: kolumna air-lift, cyrkulacja zewnętrzna, czas mieszania, udział gazu zatrzymanego w cieczy
360
———————————————————————————————————
K. WOJTAS, J. JAGŁOWSKI, Ł. MAKOWSKI: Modelowanie oraz badania doświadczalne procesu precypitacji w reaktorach zderzeniowych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 362-363                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono zastosowanie reaktorów zderzeniowych do produkcji kryształów w procesie precypitacji. W celu określenia pożądanych warunków przebiegu procesu wykorzystano dwa procesy testowe. Wyniki doświadczalne porównano z wynikami symulacji przy użyciu obliczeniowej mechaniki płynów z wykorzystaniem modeli wielkowirowych. Uzyskane wyniki posłużyły do określenia warunków prowadzenia procesu produkcji kryształów disiarczku molibdenu.
Słowa kluczowe: mieszanie, precypitacja, modelowanie wielkowirowe, CFD
362
———————————————————————————————————
S. WOZIWODZKI, L. BRONIARZ-PRESS, R. RADECKI: Mieszanie układów ciecz-gaz
w mieszalniku mieszadłem A310 wykonującym ruch nieustalony


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, 6, 364-365                                        pobierz plik artykułu

Badano mieszanie układu ciecz-gaz w mieszalniku bez przegród zaopatrzonym w mieszadło A310 wykonujące ruch nieustalony. Analizowano zapotrzebowanie na moc mieszania, stopień zatrzymania gazu oraz objętościowy współczynnik wnikania masy. Uzyskane wyniki wskazują, że zastosowanie mieszania nieustalonego powoduje intensyfikację wymiany masy. Wartości współczynnika kLa dla mieszania nieustalonego są od 1,33 do 1,85 razy większe. Uzyskane wyniki pokazują również większy stopień zatrzymania gazu w porównaniu do mieszania standardowego, a także większe zapotrzebowanie na moc mieszania.
Słowa kluczowe: mieszanie nieustalone, ciecz-gaz, wymiana masy, stopień zatrzymania gazu, moc mieszania
364
———————————————————————————————————

 

Rok 2015 nr 5

2015-5

Inż. Ap. Chem. 2015, 54, nr 5
SPIS TREŚCI NUMERU Str.
STRESZCZENIA pobierz spis
Artykuły naukowe:
A. BOCHAT, M. WACHOWICZ, M. ZASTEMPOWSKI: Nowa konstrukcja maszyny do ścinania fasoli

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 228-229                                        pobierz plik artykułu

W pracy opisano istniejące dotychczas technologie maszynowe zbioru fasoli. Dokonano przeglądu istniejących konstrukcji maszyn, które są wykorzystywane do tego celu, wskazując ich zalety i wady. Opisano opracowaną przez autorów pracy nową konstrukcję maszyny do ścinania fasoli, która jest przedmiotem zgłoszenia patentowego. Innowacyjna konstrukcja maszyny powinna wyeliminować wady dotychczas stosowanych konstrukcji.
Słowa kluczowe: technologia, maszyny, fasola, ścinanie roślin
228
———————————————————————————————————
BRONIARZ-PRESS, S. WŁODARCZAK, M. OCHOWIAK: Analiza kąta rozpylenia dla rozpylaczy o stożkowej komorze wirowej

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 230-232                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono wyniki badań doświadczalnych dotyczących wpływu prędkości przepływu cieczy oraz konstrukcji rozpylacza wirowego na wartość kąta rozpylania. Wykazano, że kąt rozpylania wzrasta wraz ze wzrostem prędkości przepływu wody. Kąt rozpylania zależy od konstrukcji i wymiarów geometrycznych rozpylacza (przykładowo średnicy i wysokości komory stożkowej). Kąt rozpylania jest większy dla rozpylacza z króćcem wlotowym ustawionym kątowo w porównaniu do rozpylacza z króćcem wlotowym umieszczonym prostopadle do osi wlotu.
Słowa kluczowe: rozpylacz wirowy, kąt rozpylania, konstrukcja rozpylacza, rozpylanie cieczy
———————————————————————————————————
230
K. CIECHACKI, T. GIĘTKA: Charakterystyka produktów otrzymanych podczas rozdrabniania rozdrabniaczem bijakowym

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 233-234                                        pobierz plik artykułu

W pracy przedstawiono charakterystykę produktów otrzymanych podczas rozdrabniania ziarna pszenicy i kukurydzy za pomocą rozdrabniacza bijakowego. Jako parametry zmienne zastosowano zmienną długość roboczą bijaka: 173, 177, 181 mm.
Słowa kluczowe: rozdrabniacz bijakowy, produkt rozdrabniania, charakterystyka granulometryczna
233
———————————————————————————————————
K. GĘSIŃSKI, E. MAJCHERCZAK, G. GOZDECKA, E. ŻARY-SIKORSKA, D. WICHROWSKA: Wpływ zastosowa-nia chlorku chlorocholiny na zawartość wybranych mikro-elementów w nasionach komosy ryżowej (Chenopodium quinoa Willd.)

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 235-236                                        pobierz plik artykułu

Analizowano wpływ zastosowanego terminu oprysku i dawek retardanta Antywylegacza Płynnego 675 SL chlorku chlorocholiny (CCC) na zmiany akumulacji wybranych mikroelementów (Fe, Cu, Mn, Zn) w nasionach komosy ryżowej. Zbadano dwa terminy wykonania oprysku na etapie fazy rozwojowej roślin 8 i 11 par liści. Dawkę retardanta oceniano na trzech poziomach: 1, 2 i 3 dm3ּha-1, które porównano z badaniem kontrolnym – bez zastosowania preparatu. Stwierdzono istotny wpływ badanych czynników na zawartość wybranych mikroelementów w nasionach komosy ryżowej. Najwyższą zawartość Fe i Mn zaobserwowano na obiektach z dawką 3 dm3ּha-1CCC i była ona wyższa w fazie 8 par liści. Jednocześnie zastosowanie CCC w uprawie komosy ryżowej stymulowało nieznaczne zmniejszenie zawartości Cu i Zn.
Słowa kluczowe: komosa ryżowa, mikroelementy, nasiona, retardant, CCC
235
———————————————————————————————————
T. GIĘTKA, K. CIECHACKI, J. MIŁEK: Badania eksploatacyjne prototypowego rozdrabniacza bijakowego RRMB-803

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 237-238                                        pobierz plik artykułu

Celem pracy była ocena wydajności, energochłonności i poziomu hałasu podczas rozdrabniania prototypowym rozdrabniaczem bijakowym RRMB-803. Rozdrabnianiu poddano dwa rodzaje ziarna: pszenicę i kukurydzę. Podczas badań eksploatacyjnych parametrami zmiennymi procesu rozdrabniania były trzy różne długości bijaków, 173, 177, 181 mm oraz cztery średnice robocze otworów sitowych 3, 6, 8, 10 mm.
Słowa kluczowe: rozdrabniacz bijakowy, wydajność, energochłonność,   poziom hałasu
237
———————————————————————————————————
G. GOZDECKA, K. GĘSIŃSKI, J. KANIEWSKA, A. HOŁDA,
E. ŻARY-SIKORSKA, D. WICHROWSKA: Charakterystyka wybranych właściwości fizykochemicznych odmian i nowych li-nii odmianowych komosy ryżowej (Chenopodium quinoa Willd.)


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 239-240                                        pobierz plik artykułu

Celem pracy było porównanie właściwości fizykochemicznych odmian i nowych linii odmianowych komosy ryżowej. Materiałem badawczym były nasiona trzech odmian komosy ryżowej: Faro, Titicaca, Puno oraz trzech linii odmianowych S1, S2 i S3. Przeprowadzono oznaczenia charakteryzujące wybrane właściwości fizyko-chemiczne. Stwierdzono, że badane odmiany i linie odmianowe cechują się zróżnicowanymi właściwościami fizykochemicznymi. Mogą stanowić źródło wartościowego białka i polifenoli. Odmiana Faro oraz linia S1 mogą być wykorzystane w przemyśle farmaceutycznym z uwagi na wysoką zawartość saponin. Odmiana Titicaca jest obiecującym surowcem dla przemysłu spożywczego.
Słowa kluczowe: komosa ryżowa, rozkład granulometryczny, białko, saponiny, polifenole
239
———————————————————————————————————
I. GRUBECKI: Badania eksperymentalne spadku ciśnienia w złożu biofiltracyjnym

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 241-242                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono wyniki badań nad spadkiem ciśnienia powietrza w złożu biofiltracyjnym o różnej zawartości wilgoci stanowiącym mieszaninę zrębków drewnianych i kory. Złoże jest stosowane do oczyszczania powietrza ze składników złowonnych (odorów) powstających podczas intensywnej produkcji zwierzęcej. Uzyskane wyniki dopasowano do równania Erguna i na tej podstawie określono powierzchnię właściwą badanego złoża jako parametr decydujący o efektywności jego działania. Określono wpływ stałych Blake’a-Kozeny’ego-Carmana i Burke’a-Plummera na wielkość obliczonej powierzchni.
Słowa kluczowe: złoże biofiltracyjne, spadek ciśnienia, równanie Erguna, zawartość wilgoci, powierzchnia właściwa
241
———————————————————————————————————
M. GRUDZIŃSKA, Z. CZERKO, J. JANKOWSKA: Zmiany zawartości suchej masy
i skrobi w bulwach ziemniaka w czasie przechowywania oraz ich wpływ na straty masy surowca w procesie smażenia chipsów


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 243-246                                        pobierz plik artykułu

Celem pracy było określenie wpływu odmiany, temperatury i czasu przechowywania bulw ziemniaka na zmiany cech technologicznych oraz straty masy surowca w procesie smażenia chipsów. Zbadano 5 odmian jadalnych (Hubal, Jurata, Etiuda, Honorata, VR 808) oraz trzy odmiany skrobiowe (Jubilat, Kaszub, Boryna). Stwierdzono, że pozorny przyrost suchej masy po przechowywaniu ziemniaków w wyższej temperaturze (8oC) był prawie dwukrotnie wyższy niż w bulwach przechowywanych w niższej temperaturze (5oC). Wykazano ścisłą współzależność między zawartością suchej masy i skrobi, a stratami masy surowca w wyniku procesu smażenia. Wyższe współczynniki determinacji otrzymano dla bulw przechowywanych w temperaturze 5oC.
Słowa kluczowe: ziemniak, przechowywanie, temperatura, chipsy, straty
243
———————————————————————————————————
T. JARZYNA, H. HOLKA: Prostowanie i osiowanie wałów wielkogabarytowych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 247-248                                        pobierz plik artykułu

Zaprezentowano zautomatyzowane stanowisko przemysłowe do prostowania i osiowania wałów wielkogabarytowych o różnych średnicach i długościach, wykorzystujące innowacyjny system po-miarowy. Opisano procedury osiowania rury w pierścieniach centrujących, prostowania rury oraz centrowania czopów w rurze. Podano przykładowe wyniki pomiarów.
Słowa kluczowe: wały wielkogabarytowe, osiowanie rury, prostowanie rury, centrowanie czopów
247
———————————————————————————————————
J. KALWAJ: Algorytm doboru mocy napędu rozdrabniaczy bijakowych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 249-250                                        pobierz plik artykułu

Wzrost zapotrzebowania na przetwory mięsne, powoduje rozwój gospodarstw hodowlanych oraz zapotrzebowanie na maszyny paszowe małej wydajności, w tym rozdrabniacze udarowe. Cechuje je duża energochłonność. W pracy przedstawiono własny algorytm graficzny doboru mocy dla tych maszyn, który powinien zmniejszyć zużycie energii w procesie oraz w konsekwencji zmniejszyć koszty eksploatacji rozdrabniaczy o małej wydajności (200÷1000 kg/h).
Słowa kluczowe: rozdrabniacz udarowy, ziarno zbóż, pobór mocy, algorytm, pasza
249
———————————————————————————————————
J. KASPRZAK: Ocena oddziaływań środowiskowych w procesach ogłuszania drobiu

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 251-252                                        pobierz plik artykułu

Scharakteryzowano wybrane metody ogłuszania drobiu. Na podstawie zapotrzebowania mediów do prowadzenia procesu ogłuszania oraz ilości powstających emisji przeprowadzono analizę oddziaływań środowiskowych procesu z wykorzystaniem dwóch wybranych metod: kąpieli wodnej z wykorzystaniem prądu elektrycznego oraz w kontrolowanej atmosferze (CAS). Stwierdzono, że obie główne metody ogłuszania drobiu charakteryzują się zbliżonymi wartościami generowanych oddziaływań środowiskowych.
Słowa kluczowe: ogłuszanie drobiu, kąpiel wodna, CAS, oddziaływania środowiskowe
251
———————————————————————————————————
P. KAZIMIERSKI, P. KOSMELA, J. KLUSKA, Ł. HEDA, D. KARDAŚ: Piroliza pianki poliuretanowej analiza gazowych produktów rozkładu

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 253-254                                        pobierz plik artykułu

Celem pracy była analiza gazowych produktów powstających w wyniku pirolizy. Porównano masy poszczególnych frakcji powstających w procesie, ich ciepła spalania oraz przeprowadzono analizę składu gazu pirolitycznego. Badania wykonano stosując termograwimetr z analizą produktów w podczerwieni oraz laboratoryjny reaktor pirolityczny o objętości 3 dm3, a maksymalna temperatura wy-nosiła 900 oC. Otrzymany w 500oC produkt gazowy o wartości opałowej ok. 30 MJ/kg zawierał znaczne ilości wodoru i metanu i nadawał się jako paliwo.
Słowa kluczowe: piroliza, poliuretan, konwersja termochemiczna
253
———————————————————————————————————
T. KNAPOWSKI, W. KOZERA, B. MURAWSKA, E. WSZELACZYŃSKA, J. POBEREŻNY,
W. MOZOLEWSKI, A.J. KEUTGEN:      Ocena parametrów technologicznych wybranych odmian pszenicy ozimej pod względem wypiekowym


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 255-256                                        pobierz plik artykułu

Celem pracy była ocena wybranych parametrów wypiekowych ziarna i mąki odmian pszenic ozimych (Muszelka, Cerion, Barryton, Fidelius, Bamberka, Jenga i Ozon) zebranych z pól produkcyjnych w kierunku ich wykorzystania do wypieku chleba. Uzyskane wyniki pozwalają stwierdzić, że wartości wszystkich badanych cech wypiekowych były istotnie determinowane czynnikiem odmianowym. Najkorzystniejsze wartości tych wyróżników (za wyjątkiem liczby opadania), stwierdzono w przypadku elitarnej odmiany Barryton, w dalszej kolejności u chlebowej odmiany Muszelka. Żadna z badanych odmian nie osiągnęła minimum wartości granicznej dla objętości pieczywa określonej w polskiej Ocenie Odmian.
Słowa kluczowe: pszenica ozima, parametry wypiekowe, polska Ocena Odmian
255
———————————————————————————————————
R. KORZENIOWSKA-GINTER, K. TKACZ: Wykorzystanie kuchni mikrofalowych
w gospodarstwach domowych


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 257-258                                        pobierz plik artykułu

Scharakteryzowano wartość odżywczą żywności poddawanej działaniu mikrofal oraz omówiono bezpieczeństwo oddziaływania mikrofal. Zbadano praktyki oraz opinie dotyczące zastosowania grzejnictwa mikrofalowego w 206 gospodarstwach domowych. Prawie 54% ankietowanych posiadała kuchnie mikrofalowe, a wśród nich 83% używała ich częściej niż 2 razy w tygodniu, zazwyczaj do podgrzewania i rozmrażania. Zdecydowana większość ankietowanych nie posiadała wiedzy z zakresu wpływu działania mikrofal na żywność i bezpieczeństwo użytkowników.
Słowa kluczowe: kuchenki mikrofalowe, bezpieczeństwo, praktyki użytkowników
257
———————————————————————————————————
K. KOTARSKA, A. ŚWIERCZYŃSKA: Charakterystyka płynięcia wywarów gorzelniczych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 259-260                                        pobierz plik artykułu

Właściwości fizyczne wywarów gorzelniczych determinują zachowanie się materiału wewnątrz urządzeń technologicznych, a także są współodpowiedzialne za pracę urządzeń i maszyn przy optymalnych dla nich parametrach. W pracy zbadano właściwości reologiczne wy warów żytnich o   różnych gęstościach. Analiza pozwoliła określić ich charakterystykę płynięcia oraz zakwalifikować badane ciecze do grupy cieczy nienewtonowskich opisanej modelem Binghama. W przypadku badanych wywarów żytnich nie odnotowano zjawiska zagęszczania i rozrzedzania ścinaniem.
Słowa kluczowe: właściwości reologiczne, wywary gorzelnicze, lepkość, płynięcie cieczy
259
———————————————————————————————————
J. KOWALIK, A. ZALEWSKA: Termomechaniczne właściwości powłok akrylowych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 261-262                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono wyniki badań termomechanicznych powłok akrylowych z dodatkiem cieczy jonowej azotanu didecylodimetyloamoniowego. Wyznaczono temperaturę mięknienia i stopień deformacji otrzymanych błon. Stwierdzono, że wzrost zawartości cieczy jonowej w dyspersji spowodował obniżenie temperatury mięknienia i stopnia deformacji powłok ochronnych. Zmiany te ograniczają właściwości użytkowe badanych powłok.
Słowa kluczowe: powłoki akrylowe, temperatura mięknienia, stopień deformacji
261
———————————————————————————————————
B. MURAWSKA, E. SPYCHAJ-FABISIAK, T. KNAPOWSKI, W. KOZERA, E. WSZELACZYŃSKA, J. POBEREŻNY, A. PIEKUT: Wpływ terminu przechowywania bulw ziemniaka zakupionych w bydgoskich sieciach handlowych na zmiany cech jakościowych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 263-264                                        pobierz plik artykułu

Celem badań było określenie zmian zawartości białka ogólnego oraz azotanów(V) w bulwach ziemniaka zakupionych w punktach handlowych i przechowywanych 4 miesiące w piwnicy. Stwierdzono, że przechowywanie bulw istotnie zmodyfikowało zawartość białka ogólnego w badanych bulwach i wpłynęło istotnie na akumulację azotanów(V), która przekroczyła dopuszczalny limit.
Słowa kluczowe: bulwa ziemniaka, przechowywanie w piwnicy, białko ogólne, azotany
263
———————————————————————————————————
K. NOWAK, E. SPYCHAJ-FABISIAK, B. BARCZAK, T. KNAPOWSKI, W. KOZERA: Wstępne badania składu aminokwasowego białka ziarna orkiszu nawożonego azotem i mikroelementami

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 265-266                                        pobierz plik artykułu

Materiał do badań stanowiło ziarno orkiszu ozimego zebranego ze ścisłego dwuczynnikowego doświadczenia polowego. Czynnikiem I. rzędu było nawożenie azotem, a czynnik II. rzędu stanowiło nawożenie mikroelementami. Badania wykazały, że skład aminokwasowy białka ziarna orkiszu zmieniał się pod wpływem badanych czynników nawozowych – zwłaszcza azotu. Zastosowane mikroelementy: miedź, mangan i cynk, nie wpływały istotnie na skład aminokwasowy białka ziarna orkiszu.
Słowa kluczowe: orkisz, białko, aminokwasy, nawożenie azotem, nawożenie mikroelementami
265
———————————————————————————————————
A. OCIECZEK, J. SEPCZUK: Towaroznawczy model redukcyjny jakości chleba

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 267-268                                        pobierz plik artykułu

Celem pracy było określenie procedury generowania matematycznego modelu, wyrażającego jakość sensoryczną chleba poprzez jego parametry fizykochemiczne. Nowe ujęcie problemu polega na łączeniu w jednym modelu parametrów, których źródłem są konsument i producent. Stwierdzono, że zachodzi związek między parametrami procesu produkcji chleba, a poziomem jego oceny sensorycznej, który możliwy jest do przewidzenia. Chleb cechujący się najwyższymi wartościami wyspecyfikowanych parametrów fizykochemicznych uzyskał najwyższą ocenę sensoryczną.
Słowa kluczowe: badania sensoryczne chleba, zdolność pęcznienia miękiszu, porowatość miękiszu
267
———————————————————————————————————
P. PALICH, M. RUSZKOWSKA, I. DĄBROWSKA: Wpływ dodatku polepszacza, na jakość użytkową pieczywa przechowywanego w warunkach zamrażalniczych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 269-270                                        pobierz plik artykułu

Zbadano dwa chleby pszenne (I i II), wypieczone w warunkach laboratoryjnych z dodatkiem polepszacza o nazwie handlowej Dynamil Różowy. Produkt I stanowił chleb pszenny z 2 g dodatkiem polepszacza, a produkt II – chleb pszenny, z 4 g dodatkiem polepszacza. Materiał badawczy podzielono na dwie części: jedną przeznaczono do badań jakości użytkowej miękiszu pieczywa świeżego, a drugą część poddano procesowi zamrażania w temperaturze zmiennej od -18°C do -25°C z 48 h cyklem zmian. Jakość użytkową pieczywa określano na podstawie badań fizykochemicznych obejmujących oznaczenie zawartości i aktywności wody, zdolności pęcznienia miękiszu oraz porowatości miękiszu pieczywa metodą Jacobiego.
Słowa kluczowe: pieczywo pszenne, polepszacz, zawartość i aktywność wody, porowatość miękiszu, ocena organoleptyczna
269
———————————————————————————————————
K. PERZ, A. REWOLIŃSKA, D. SUCHY: Wpływ parametrów powietrza wlotowego na zapotrzebowanie mocy sieci sprężonego powietrza w przemyśle spożywczym

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 271-272                                        pobierz plik artykułu

Celem badań była ocena energochłonności i ekonomii pracy osuszaczy ziębniczych firmy Hiross oraz projektu pracowników Politechniki Poznańskiej (z rekuperacją i bez niej) przy porównywalnych parametrach powietrza sprężonego. Najniższe zużycie mocy osiągał osuszacz PP z rekuperacją. Osuszacz PP bez rekuperacji i osuszacz Hiross wykazywały prawie takie samo zużycie mocy dla powietrza o temperaturze wejściowej ok. 12°C.
Słowa kluczowe: sprężone powietrze, osuszacz ziębniczy, zużycie mocy
271
———————————————————————————————————
J. POBEREŻNY, E. WSZELACZYŃSKA, D. WICHROWSKA, E. ŻARY-SIKORSKA,
T. KNAPOWSKI, W. MOZOLEWSKI, T. ŻMIJEWSKI, J. POMIANOWSKI: Właściwości skrobi decydujące o wartości technologicznej ziemniaka


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 273-274                                        pobierz plik artykułu

Przeprowadzono badania oparte o trzyletnie doświadczenie, których celem było określenie wpływu uwarunkowań genetycznych oraz terminu oceny na wybrane parametry jakościowe skrobi oraz jakość frytek i chipsów. Parametrami skrobi, które wykazały najmniejszą stabilność były kwasowość i zawartość wody po rozmrożeniu krochmalu. Najlepszej jakości produkty uszlachetnione otrzymano z odmiany Kiebitz. Okres przechowywania wpływał na pogorszenie jakości frytek i chipsów niezależnie od odmiany.
Słowa kluczowe: ziemniak, odmiana, skrobia, przechowywanie, frytki, chipsy
273
———————————————————————————————————
A. REWOLIŃSKA, K. PERZ: Zużycie tribologiczne węzła uszczelniającego na przykładzie pierścieni ślizgowych uszczelnień czołowych stosowanych w przemyśle spożywczym

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 275-276                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono identyfikację rodzajów i postaci zużycia tribologicznego pierścieni ślizgowych pracujących w pompach wirowych w przemyśle spożywczym. Do badań wybrano 30 uszczelnień, w których analizowano ślady zużycia pierścieni. Na zdecydowanej większości powierzchni pierścieni występowało kilka rodzajów uszkodzeń, np. wykruszenie i zużycie. Zużycie ścierne okazało się być najbardziej dokuczliwym rodzajem zużycia pierścieni ślizgowych. Wynikało ono z niewłaściwego doboru materiału do warunków pracy. Powstałe uszkodzenia były skutkiem błędów popełnionych w różnych fazach istnienia uszczelnienia: projektowania, doboru i montażu oraz użytkowania.
Słowa kluczowe: uszczelnienie czołowe, pierścienie ślizgowe, zużycie trybologiczne, przemysł spożywczy
275
———————————————————————————————————
M. RUSZKOWSKA, O. ROGOWSKA: Ocena właściwości kulinarnych wybranych makaronów bezglutenowych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 277-278                                        pobierz plik artykułu

W pracy dokonano oceny właściwości kulinarnych makaronów bezglutenowych. Wyznaczono minimalny i optymalny czas gotowania, współczynnik przyrostu wagowego, współczynnik strat suchej substancji oraz dokonano oceny organoleptycznej. Zbadano trzy wybrane makarony bezglutenowe z grupy makaronów   drobnych fusilli: Sam Mills; Shär; Bezgluten oraz makaron pszenny Lubella jako próba odniesienia.
Słowa kluczowe: makaron bezglutenowy, współczynnik przyrostu wagowego, minimalny czas gotowania, ocena organoleptyczna
277
———————————————————————————————————
M. RUSZKOWSKA, B. TKACZ: Ocena suszu owocowego na przykładzie chipsów jabłkowych – charakterystyka właściwości higroskopijnych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 279-280                                        pobierz plik artykułu

Przeprowadzono porównawczą ocenę jakości suszy (chipsów) jabłkowych. Materiał badawczy stanowiły: I – produkt handlowy zakupiony w sieci handlowej – Crispy jabłkowe, polskiej firmy Paula oraz II – Susze jabłkowe wytworzone w warunkach laboratoryjnych za pomocą suszarki domowej. Izotermy sorpcji wyznaczono metodą statyczno-eksykatorową, w zakresie aktywności wody aw = 0,069÷0,932. Czas ustalenia równowagi układu wynosił 21 dni. Susze jabłkowe otrzymane w warunkach laboratoryjnych charakteryzowały się wyższą pojemnością warstwy monomolekularnej, jak również wyższą powierzchnią właściwą sorpcji. Susze jabłkowe wytworzone w warunkach laboratoryjnych charakteryzowały się wyższą stabilnością przechowalniczą, a tym samym wyższą jakością, w porównaniu z ocenianym produktem handlowym.
Słowa kluczowe: chipsy jabłkowe, aktywność wody, pojemność monowarstwy, stabilność przechowalnicza
279
———————————————————————————————————
J. SADKIEWICZ, J. FLIZIKOWSKI, PIASECKA: Analiza granulometryczna próbek mąki graham

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 281-282                                        pobierz plik artykułu

Celem pracy był opis, analiza i ocena granulometrycznej jakości mąk handlowych graham w oparciu o losowo pobrane próbki z siedmiu dużych młynów. Wszystkie badane mąki spełniały normy w zakresie przesiewu przez sito 1400 µm, natomiast tylko trzy z nich spełniały warunek 50% przesiewu przez sito 180 µm. Niejednoznaczność i dowolność procesów stosowanych w młynach przy produkcji mąki graham spowodowała duże różnice w charakterystykach granulometrycznych badanych próbek. Z przeprowadzonych badań wynika, że normy winny być uzupełnione o dodatkowe parametry umożliwiające ocenę jakości mąki graham.
Słowa kluczowe: mąka graham, ocena granulometryczna, normy
281
———————————————————————————————————
B. TABIŚ, D. BOROŃ: Warunki stosowania hybrydowych bioreaktorów fluidyzacyjnych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 283-285                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono analityczny sposób wyznaczania podstawowych parametrów hydrodynamicznych i granicznych wartości współczynnika recyrkulacji w hybrydowym bioreaktorze fluidyzacyjnym z wewnętrzną cyrkulacją cieczy. Wartość współczynnika recyrkulacji wynika z hydrodynamiki aparatu i nie może być wymuszana zewnętrznie np. przez pompę. Przedstawiona metoda ma charakter ogólny, ponieważ nie jest związana z konkretnym procesem mikrobiologicznym. Można ją zastosować do dowolnego procesu aerobowego, jeżeli dane są wartości współczynników wydajności wBAwBT lub wTA.
Słowa kluczowe: fluidyzacja, bioreaktor airlift, hydrodynamika, minimum recyrkulacji
283
———————————————————————————————————
D. WICHROWSKA, E. ŻARY-SIKORSKA: Właściwości pro-zdrowotne jabłkowych wytłoków poprasowych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 286-287                                        pobierz plik artykułu

Celem przeprowadzonych badań była ocena zawartości wybranych składników bioaktywnych w jabłkowych wytłokach poprasowych w zależności od sposobu przetwarzania owoców i materiału odpadowego. Materiał badawczy stanowił błonnik jabłkowy naturalny, błonnik jabłkowy poekstrakcyjny oraz wytłoki poprasowe (mokre i suche). Oznaczano zawartość suchej masy, zawartość związków polifenolowych oraz całkowity błonnik pokarmowy. Wykazano, że wytłoki stanowią bogate źródło polifenoli i błonnika.
Słowa kluczowe: błonnik naturalny, błonnik poekstrakcyjny, wytłoki, polifenole
286
———————————————————————————————————
D. WICHROWSKA, E. ŻARY-SIKORSKA, T. WOJDYŁA, A.J. KEUTGEN, G. GOZDECKA,
J. POBEREŻNY, E. WSZELACZYŃSKA: Ocena bezpieczeństwa wód butelkowanych oraz z lokalnych ujęć


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 288-289                       pobierz plik artykułu (in English)

Celem prowadzonych badań było określenie zawartości azotanów NO3 i chlorków Cl wód mineralnych i źródlanych, a a także wody wodociągowej z MWiK w Bydgoszczy i ujęcia własnego – studni na terenie Doliny Dolnej Wisły. Badane próby wody nie przekraczały norm pod względem zawartości azotanów i chlorków, których było najwięcej w wodzie wodociągowej. Niemniej jednak zanotowano wysoki poziom dopuszczalnej zawartości azotanów w wodach źródlanych, w tym jednej polecanej przez Instytut Zdrowia Matki i Dziecka.
Słowa kluczowe: azotany, chlorki, woda mineralna i źródlana
288
———————————————————————————————————
ZALEWSKA, KOWALIK: Dyspersje akrylowe w przemyśle spożywczym właściwości
i zastosowanie


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 5, 290-291                                        pobierz plik artykułu

Przebadano kompozycje lakierowe składające się żywicy akrylowej (Acronal LR 9014), niejonowego środka powierzchniowo czynnego (Sulfobursztynian N-5) i nieorganicznego zagęszczacza (Bentonit). Na podstawie badań sedymentacyjnych, wiskozymetrycznych i tensjometrycznych dokonano charakterystyki właściwości dyspersji. Możliwości aplikacyjne układów sprawdzono przez nałożenie błon na podłoża stalowe, drewniane, szklane i PVC. Przeprowadzono badania fizykochemiczne i fizykomechaniczne powłok. Stwierdzono wysoką stabilność dyspersji umożliwiającą zastosowanie jako materiał powłokowy na plandeki samochodowe i powierzchnie drewniane.
Słowa kluczowe: żywica akrylowa, niejonowy środek powierzchniowo czynny, zagęszczacz nieorganiczny, powłoki lakierowe
290
———————————————————————————————————

 

Rok 2015 nr 4

2015-4

Inż. Ap. Chem. 2015, 54, nr 4
SPIS TREŚCI NUMERU pobierz spis Str.
STRESZCZENIA
Artykuły naukowe:
L. BILIŃSKA, K. BILIŃSKI, S. LEDAKOWICZ: Ocena efektywności procesu koagulacji ścieków włókienniczych w warunkach przemysłowych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 143-145                     pobierz plik artykułu

W pracy przedstawiono wyniki oczyszczania strumienia ścieków włókienniczych o wysokim stężeniu zanieczyszczeń za pomocą koagulacji. Na podstawie wskaźników charakteryzujących oczyszczone w skali laboratoryjnej ścieki (pH, indeksu osadu, temperatury, stężenia chlorków, ChZT, BZT) oceniono efektywność działania badanych koagulantów i flokulantów. Wybrano najlepszą parę środków. Efekty oczyszczania potwierdzono w skali przemysłowej. Udało się osiągnąć parametry oczyszczonych ścieków pozwalające na zrzut do miejskiej sieci kanalizacyjnej.
Słowa kluczowe:
ścieki włókiennicze, oczyszczanie ścieków, koagulacja
143
———————————————————————————————————
L. BILIŃSKA, J. WRĘBIAK, S. LEDAKOWICZ: Ozonowanie jako etap technologii oczyszczania ścieków włókienniczych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 146-147                                        pobierz plik artykułu

Przeprowadzono proces ozonowania wysokoobciążonego (barwnikami, detergentami i solami mineralnymi) strumienia rzeczywistych ścieków włókienniczych. Dawka ozonu: 1,68 g×dm-3 pozwalała na 32% redukcję barwy już po 10 minutach. Po godzinie ozonowania uzyskano 85% odbarwienia, 13%-owy ubytek ChZT i spadek BZT5 o blisko 16%. Znikoma mineralizacja zanieczyszczeń i znakomite efekty odbarwiania rekomendują ozonowanie jako metodę towarzyszącą innym technikom oczyszczania. Stosunek BZT5/ChZT dowodzi, że ozonowanie wyraźnie nie pogarsza biodegradowalności tych ścieków, a krótki proces nawet poprawia tę zależność.
Słowa kluczowe:
ozonowanie, AOP, ścieki włókiennicze, biodegradowalność
146
———————————————————————————————————
M. BLATKIEWICZ, A. ANTECKA, S. LEDAKOWICZ, J. MERZ, A. GÓRAK: Zastosowanie procesu frakcjonowania pianowego do zatężania lakazy z Cerrena unicolor

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 148-149                                        pobierz plik artykułu

Przeprowadzono badania dotyczące frakcjonowania pianowego lakazy z płynu pohodowlanego szczepu Cerrena unicolor. Zbadano wpływ pH oraz dodatku bromku cetylotrimetyloamoniowego na podział międzyfazowy enzymu oraz na jego odzysk w kondensacie piany, jak również zmiany w efektywności przenoszenia lakazy do fazy pianowej w równych odstępach czasowych. Optymalne warunki osiągnięto w pH 4. Dodatek detergentu w zakresie 0,4÷1,0 mM zwiększał zarówno współczynnik podziału aktywności jak i odzysk w kondensacie piany. Szybkość przenoszenia enzymu w czasie była stała.
Słowa kluczowe: frakcjonowanie pianowe, lakaza, Cerrena unicolor
148
———————————————————————————————————
A. DOMIŃCZYK-KUDERKO, L. KRZYSTEK, S. LEDAKOWICZ, M. POGODA: Biologiczne suszenie mieszaniny masy pofermentacyjnej z biogazowni i organicznej frakcji stałych odpadów komunalnych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 150-151                                        pobierz plik artykułu

W pracy zbadano możliwości zagospodarowania mieszaniny masy pofermentacyjnej podchodzącej z produkcji biogazu oraz frakcji organicznej stałych odpadów komunalnych w procesie biologicznego suszenia. Stwierdzono, że proces biosuszenia umożliwił ponad 60% usunięcie wilgoci z odpadów, których początkowa wilgotność wynosiła od 500 do 600 g×kg-1. Podczas procesu temperatura biomasy osiągnęła wartość ok. 54°C. Produkt końcowy charakteryzował się wysokimi wartościami ciepła spalania oraz wartości opałowej (około 14,85 i 13,61 kJּg-1)
Słowa kluczowe:
biosuszenie, materia organiczna, masa pofermentacyjna, wartość opałowa
149
———————————————————————————————————
K. DZIOSA, M. MAKOWSKA: Wpływ temperatury na przyrost biomasy mikroalg słodkowodnych hodowanych w bioreaktorach laboratoryjnych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 152-153                                        pobierz plik artykułu

W pracy przedstawiono wyniki badań wpływu temperatury na wydajność produkcji biomasy alg słodkowodnych. Laboratoryjną hodowlę prowadzono w szklanych bioreaktorach cylindrycznych w temperaturze 26, 28 oraz 30°C. Zawartość biomasy w podłożu hodowlanym oznaczano metodą wagową. Najwyższą efektywność przyrostu biomasy uzyskano prowadząc hodowlę alg w temperaturze 28°C. Wzrost temperatury do 30°C nie powodował zwiększenia produktywności biomasy.
Słowa kluczowe:
glony słodkowodne, biomasa, temperatura, bioreaktor laboratoryjny
152
———————————————————————————————————
E. FELIS, A. SOCHACKI, M. NOWROTEK, K. MIKSCH: Rozkład wybranych mikrozanieczyszczeń organicznych za pomocą sztucznych mokradeł

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 154-156                                        pobierz plik artykułu

Celem pracy było określenie efektywności usunięcia ze ścieków wybranych mikrozanieczyszczeń antropogenicznych za pomocą sztucznych mokradeł. Układ laboratoryjny składał się z systemów obsadzonych Phalaris arundinacea oraz reaktorów nieobsadzonych roślinnością. W badaniach wykorzystano 2 farmaceutyki, tj. diklofenak i sulfametoksazol oraz 2 inhibitory korozji, a mianowicie: benzotriazol i benzotiazol. Wyniki badań pokazały, że substancją najbardziej podatną na rozkład był benzotiazol, a rośliny nie miały istotnego wpływu na efektywność procesów usuwania tych związków ze ścieków.
Słowa kluczowe:
farmaceutyki, inhibitory korozji, usunięcie, sztuczne mokradła
154
———————————————————————————————————
J. GRZELAK, R. ŚLĘZAK, L. KRZYSTEK: Otrzymywanie lotnych kwasów tłuszczowych oraz wodoru z frakcji organicznej stałych odpadów komunalnych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 157-158                                        pobierz plik artykułu

W pracy zbadano wpływ początkowej ilości ładunku organicznego oraz pH na produkcję lotnych kwasów tłuszczowych i profil wyprodukowanych gazów. Najwyższe stężenie lotnych kwasów tłuszczowych odnotowano dla początkowej zawartości materii organicznej wynoszącej 8,8 oraz 13,4 gsmo/dm3. Stwierdzono także, że przy najwyższej badanej zawartości materii organicznej wyprodukowana została największa ilość wodoru (13,4 gsmo/dm3). Wykazano ponadto, że przy pH 6,5 uzyskano najwyższą produkcję LKT. Jednakże, najbardziej korzystny profil wodoru stwierdzono dla pH 4,5÷5,5.
Słowa kluczowe:
frakcja organiczna stałych odpadów komu-nalnych, lotne kwasy tłuszczowe (LKT), wodór
157
———————————————————————————————————
Ł. JANCZEWSKI, A. TRUSEK-HOŁOWNIA: Bioreaktory membranowe z warstwą biofilmu

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 159-161                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono rozwiązania techniczne bioreaktorów membranowych z warstwą biofilmu oraz omówiono ich zastosowania. Szczególną uwagę zwrócono na reaktory, w których mikroorganizmy są immobilizowane na powierzchni membrany, a membrana pełni równocześnie funkcję transportową dla substratów w formie ciekłej i gazowej. Interesującym przypadkiem jest natlenianie membranowe. Opisano efektywną realizację równoczesnych procesów aerobowych oraz anaerobowych w jednym reaktorze. Przedstawiono przegląd stosowanych membran z uwzględnieniem cech konstrukcyjnych i materiałowych.
Słowa kluczowe:
bioreaktor membranowy, biofilm, napowietrzanie membranowe
159
———————————————————————————————————
P. JUSZCZYK, A. DWOJAK, A. RYWIŃSKA, W. RYMOWICZ: Produkcja erytrytolu
z glicerolu odpadowego przez drożdże Yarrowia lipolytica Wratislavia K1
w bioreaktorze membranowym


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 162-164                                        pobierz plik artykułu

Reaktor membranowy z ciągłą recyrkulacją komórek wykorzystano do ciągłej produkcji erytrytolu z glicerolu odpadowego przez drożdże Yarrowia lipolytica Wratislavia K1. Hodowle produkcyjne oprowadzono przy szybkości rozcieńczania D = 0,007 h-1 w podłożu zawierającym 100, 150 lub 200 g/L glicerolu. Stwierdzono, że wzrost stężenia substratu w podłożu hodowlanym powodował wzrost stężenia erytrytolu (26,5÷56,8 g/L) oraz wzrost szybkości objętościowej produkcji (0,20÷0,28 g×L-1h-1). Natomiast wydajność procesu produkcji erytrytolu kształtowała się w granicach od 0,21 g/g do 0,30 g/g.
Słowa kluczowe:
Yarrowia lipolytica, reaktor membranowy, erytrytolu, glicerol odpadowy
162
P. JUSZCZYK, A. SMOLCZYK, Z. GIL, A. RYWIŃSKA, W. RYMOWICZ: Produkcja drożdży paszowych Yarrowia lipolytica wzbogaconych w aminokwasy selenowe i witaminę B12

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 165-166                                        pobierz plik artykułu

Celem pracy było opracowanie warunków procesu produkcji drożdży paszowych Yarrowia lipolytica A-101, wzbogaconych o aminokwasy selenowe (selenometionina i selenocysteina) oraz w witaminę B12 (cyjanokobalaminę) w procesie prowadzonym w instalacji pilotowej (bioreaktory o pojemności roboczej do 2 m3). Stwierdzono, że dodatek do pożywki seleninu sodu oraz cyjanokobalaminy pozwala uzyskać drożdże paszowe o wysokiej wartości odżywczej. Stężenie selenometioniny i selenocysteiny w białku drożdży było w ilości odpowiednio 58 i 8 mg/100g białka. Ponadto, drożdże akumulowały do 12,5 µg/g witaminy B12.
Słowa kluczowe:
drożdże paszowe Yarrowia lipolytica, selenoaminokwasy, cyjanokobalamina
165
———————————————————————————————————
A. KOWALIK-KLIMCZAK, P. RELIGA, P. GIERYCZ: Regeneracja chromowych ścieków garbarskich za pomocą polimerowych membran nanofiltracyjnych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 167-169                                        pobierz plik artykułu

Podczas badań określono wpływ początkowego stężenia siarczanów obecnych w chromowych ściekach garbarskich na wydajność i efektywność rozdział filtrowanego roztworu na dwie kąpiele umożliwiając jego ponowne wykorzystanie. Stwierdzono, że wysokie początkowe stężenie siarczanów sprzyja łatwiejszemu przenikaniu jonów chlorkowych przez membranę do permeatu, ale przyczynia się również do wydłużenia czasu potrzebnego na uzyskanie założonego współczynnika zatężenia jonów chromu(III) w retentacie.
Słowa kluczowe:
nanofiltracja, membrany polimerowe, chromowe ścieki garbarskie
167
K. LABUS, A. NIESOBSKA, A. TRUSEK-HOŁOWNIA: Dobór metod analitycznych do monitorowania procesu enzymatycznej hydrolizy białek

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 170-171                                        pobierz plik artykułu

W ramach badań sprawdzono efektywność spektrofotometrycznej metody OPA, wysokosprawnej chromatografii cieczowej typu SE-HPLC oraz klasycznej filtracji żelowej do monitorowania procesu enzymatycznej hydrolizy białek na przykładzie albuminy serum. Wyniki wskazują, że metoda OPA umożliwia szybkie wstępne oszacowanie postępu proteolizy, SE-HPLC jest niezbędna do ilościowej analizy produktów hydrolizy różniących się masą cząsteczkową, a klasyczna filtracja żelowa umożliwia rozdział mieszaniny poreakcyjnej z wyodrębnieniem frakcji zawierającej produkty o pożądanym zakresie mas cząsteczkowych.
Słowa kluczowe:
enzymatyczna hydroliza białek, metoda OPA, SE-HPLC, filtracja żelowa
170
———————————————————————————————————
M. LECH, A. TRUSEK-HOŁOWNIA: Biodegradacja serwatki koziej w bioreaktorze działającym w trybie ciągłym

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 172-174                                        pobierz plik artykułu

Celem badań było opracowanie procesu biodegradacji serwatki w reaktorze mieszalnikowym, działającym w sposób ciągły. Opisano kinetykę wzrostu szczepu użytego do procesu równaniem Monoda ze stałymi Km = 0,45 kg m-3 i µmax = 8,52×10−5 s-1. Potwierdzono również inhibicję substratową występującą powyżej stężenia
2 kg m-3 laktozy. Dobrany szczep skutecznie biodegraduje obecną w serwatce laktozę. Przy czasie przebywania w reaktorze wynoszącym 15 h odnotowuje się spadek stężenia laktozy do poziomu wymaga wymaganego przez nadzór ochrony środowiska.
Słowa kluczowe:
bioreaktor, serwatka, ChZT, B. licheniformis, biodegradacja
172
———————————————————————————————————
R.C. MARTINS, A.C. OLIVEIRA, R.M. QUINTA-FEREIRA: Koagulacja połączona
z utlenianiem Fentona w oczyszczaniu ścieków farmaceutycznych


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 174-177                       pobierz plik artykułu (in English)

Przemysł farmaceutyczny wytwarza złożone i bioodporne ścieki, których zrzut zwykła drogą stwarza zagrożenie dla środowiska. Pomimo tego, że kilka prac zajmuje się transportem symulowanych ciekłych odpadów farmaceutycznych, dane dotyczące rzeczywistych ścieków są wciąż skąpe. W prezentowanej pracy stwierdzono, że Fe-Ce-O i czerwona skała wulkaniczna są ciekawymi katalizatorami w reakcji foto-Fentona. Ponadto układ światło/H2O2 wykazał się interesującymi właściwościami i obecnie jest badany w skali pilotowej przy obróbce ścieków w przemyśle farmaceutycznym.
Słowa kluczowe:
ścieki farmaceutyczne, heterogeniczny proces Fentona, reakcja foto-Fentona, kataliza nisko-kosztowa, biodegradowalność
174
———————————————————————————————————
K. MIKOŁAJCZYK, M. GMUREK, M. STELMACHOWSKI: Fotokatalityczna produkcja wodoru – badania wstępne z wykorzystaniem Au/TiO2 oraz Pd/TiO2 jako fotokatalizatorów

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 178-179                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono wyniki badań przeprowadzonych w celu znalezienia optymalnych warunków fotokatalitycznej produkcji wodoru w układzie gliceryna-woda. Badania miały na celu wybranie fotokatalizatora, który wykazuje wysoką wydajność i selektywność. W analizie stosowano katalizator TiO2 domieszkowany złotem i palladem (0,1, 0,5, 1% mas.). Fotokatalizatory otrzymano metodą zol-żel. Stężenie rozpuszczalnika w roztworze wynosiło 4,5%. Źródło światła stanowiły 3 lampy ksenonowe o łącznej mocy 225 W.
Słowa kluczowe:
gliceryna, wodór, fotokataliza
178
———————————————————————————————————
J. MIŁEK, M. WÓJCIK, S. KWIATKOWSKA-MARKS, I. GRUBECKI: Wpływ dezaktywacji termicznej oraz dezaktywacji substratem na rozkład nadtlenku wodoru przez komercyjną katalazę

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 180-181                                        pobierz plik artykułu

Celem pracy było określenie   wpływu dezaktywacji termicznej na rozkład rozcieńczonych roztworów nadtlenku wodoru przez komercyjną katalazę Terminox Ultra. Stwierdzono, że dla temperatury wyższej niż 50˚C i stężenia nadtlenku wodoru niższego niż 0,0015 mol/dm3 dezaktywacja termiczna powinna być brana pod uwagę przy rozkładzie nadtlenku wodoru
Słowa kluczowe:
katalaza, Terminox Ultra, dezaktywacja termiczna, dezaktywacja substratem, nadtlenek wodoru
180
———————————————————————————————————
M. MUSIAŁ, M. CUDAK, J. KARCZ: Udział gazu zatrzymanego w cieczy dla układu ciecz-gaz-biofaza w bioreaktorze z mieszadłem CD 6

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 182-183                                        pobierz plik artykułu

Określono wpływ wybranych parametrów (natężenia przepływu gazu, częstości obrotów mieszadła oraz stężenia sacharozy w układzie) na udział gazu zatrzymanego w cieczy dla układu ciecz-gaz-biofaza. Badania wykonano w mieszalniku o średnicy 0,288 m z mieszadłem CD 6. Wyniki badań opracowano w postaci równania. Stwierdzono, że udział gazu zatrzymanego w cieczy silnie zależy od częstości obrotów mieszadła oraz natężenia przepływu gazu.
Słowa kluczowe:
mieszanie, układ ciecz-gas-biofaza, udział gazu zatrzymanego w cieczy
182
———————————————————————————————————
A. NIESOBSKA, A. TRUSEK-HOŁOWNIA: Enzymatyczna hydroliza kwasu hialuronowego

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 184-185                                        pobierz plik artykułu

W pracy badano i opisano wykorzystanie enzymu hydrolitycznego hialuronidazy do degradacji hialuronianu (HA) w postaci natywnej i immobilizowanej na membranie warstwy. Z przeprowadzonych eksperymentów wynika, że możliwa jest hydroliza HA prowadzona w pH dalekim od optymalnego dla działania enzymu. Uzyskane wartości stopnia hydrolizy wskazują na utrudnienia w dostępie enzymu do immobilizowanego substratu, co będzie przedmiotem dalszych badań.
Słowa kluczowe: hialuronian, hialuronidaza, hydroliza enzymatyczna, immobilizacja substratu na membranie
184
———————————————————————————————————
A. NIESOBSKA, A. TRUSEK-HOŁOWNIA: Enzymatyczna hydroliza wiązania peptydowego z oporami dyfuzyjnymi

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 186-188                                        pobierz plik artykułu

Przedmiotem badań była reakcja sprzęgania wybranej cząsteczki modelowej H-D-Tyr-OMe
z nośnikiem stałym CM Sepharose. Reakcje prowadzono w buforach do aktywacji i sprzęgania różniących się odczynem pH w celu znalezienia warunków sprzyjających efektywnej immobilizacji. Następnie prowadzono hydrolizę utworzonego wiązania ligand (aminokwas) – nośnik z wykorzystaniem różnych enzymów proteolitycznych (termolizyna, proteaza z B. licheniformis (subtylizyna), α-chymotrypsyna, proteaza z Rhizopus sp.). Sprawdzano także przebieg hydrolizy peptydów immobilizowanych na nośniku stałym. Badania wykazały potrzebę ustalenia warunków dla procesów sprzęgania i hyrolizy, w tym uwzględnienie oporów sferycznych w dostępie enzymu do substratu, celem uzyskania jak najwyższej wydajności.
Słowa kluczowe: nośnik stały, hydroliza, opory sferyczne
186
———————————————————————————————————
A. NOWORYTA, A. TRUSEK-HOŁOWNIA, M. LECH: Modelowanie enzymatycznej hydrolizy białek

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 189-190                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono założenia modelu obliczania postępu reakcji enzy-matycznej depolimeryzacji, która jest przykładem reakcji szeregowo-równoległej. Opisano metodę postępowania na przykładzie reakcji hydrolizy albuminy przy wykorzystaniu termolizyny. Reakcja posłużyła do weryfikacji tego modelu. Stwierdzono złożoną kinetykę zachodzącej reakcji, hamowanej jej produktami. Uzyskano dobrą zgodność przebiegu modelowego z doświadczalnym; zarówno ogólnego stopnia przereagowania jak i składu wybranych frakcji oligopeptydów.
Słowa kluczowe: reakcja depolimeryzacji, albumina, termolizyna, weryfikacja modelu
189
———————————————————————————————————
M. OLAK-KUCHARCZYK, S. LEDAKOWICZ: Wpływ zaawansowanego utleniania na toksyczność związków fenolowych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 191-193                                        pobierz plik artykułu

W pracy zaprezentowano wyniki badań rozkładu izomerów fenylofenolu w środowisku wodnym w polu promieniowania UVC i w układzie H2O2/UVC. Szczególną uwagę poświęcono analizie   toksyczności roztworów przed i po procesie degradacji. Zanik izomerów fenylofenolu zachodził zarówno przy zastosowaniu promieniowania UVC jak i w układzie H2O2/UVC. Wszystkie roztwory wodne izomerów fenylofenolu wykazywały działanie toksyczne w stosunku do bakterii E. coli. Naświetlanie mieszanin reakcyjnych promieniowaniem UVC nie spowodowało wyeliminowania ich toksyczności. Natomiast pogłębione utlenianie w układzie H2O2/UV przyczyniło się do uzyskania nie-toksycznych roztworów poreakcyjnych.
Słowa kluczowe: fenylofenole, fotoliza, pogłębione utlenianie, toksyczność
191
———————————————————————————————————
A. PAZERA, R. ŚLĘZAK, L. KRZYSTEK, S. LEDAKOWICZ: Potencjał produkcji metanu
z odpadów z przemysłu żywności i napojów


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 194-195                                        pobierz plik artykułu

Odpady organiczne z przemysłu żywności i napojów w Polsce mogą być wykorzystywane jako substrat do produkcji biogazu w procesie fermentacji. W roku 2013 w Polsce istniało 565 przedsiębiorstw produkujących rocznie powyżej 500 Mg odpadów z przemysłu żywności i napojów. Ilość generowanych odpadów z tych przedsiębiorstw wynosiła 4023 tys. Mg o potencjale produkcji metanu 183,4 mln m3/rok. W województwie podlaskim o wysokim potencjale produkcji biogazu oraz w województwie mazowieckim i małopolskim o największym zagęszczeniu zakładów przemysłowych nie było ani jednej biogazowni.
Słowa kluczowe: biogaz, potencjał produkcji metanu, odpady organiczne z przemysłu żywności i napojów
194
———————————————————————————————————
K. PAŹDZIOR, A. KLEPACZ-SMÓŁKA, J. WRĘBIAK, S. LEDAKOWICZ: Biodegradacja wydzielonego strumienia ścieków włókienniczych w reaktorze o działaniu ciągłym

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 196-197                                        pobierz plik artykułu

Zastosowano metodę osadu czynnego w reaktorze o działaniu ciągłym do biodegradacji ścieków włókienniczych, z których wydzielono kąpiele mocno obciążone związkami organicznymi i nieorganicznymi (pranie z bieleniem, barwienie, pierwsze płukanie po barwieniu). Niewłaściwa morfologia i skład kłaczków osadu czynnego przyczyniały się do niskiej efektywności oczyszczania ścieków związanej z wymywaniem biomasy z układu. Zastosowanie keramzytu jako nośnika biofilmu i materiału filtracyjnego umożliwiło oczyszczenie badanych ścieków do poziomu umożliwiającego ich odprowadzenie do wód powierzchniowych.
Słowa kluczowe:
osad czynny, ścieki włókiennicze
196
———————————————————————————————————
J. RAJEWSKI, M. ZALEWSKI, P. GIERYCZ: Modelowy opis separacji jonów Cr(III)
z mieszaniny Cr(III)/Cr(VI) w układzie z ciekłą membraną immobilizowaną (SLM)


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 198-200                                        pobierz plik artykułu

W pracy przedstawiono model matematyczny separacji jonów Cr(III) z mieszaniny Cr(III)/Cr(VI) przyjmując jako założenie, że efekt końcowy procesu transportu w SLM uzależniony jest głównie od nagromadzenia substancji pośrednich w membranie (typowa cecha reakcji następczych nieodwracalnych) Stwierdzono, iż obecność jonów Cr(VI) ma negatywny wpływ na kinetykę i efektywność separacji. Zwiększenie burzliwości układu niweluje niekorzystny wpływ jonów Cr(VI). W efekcie uzyskano zadowalającą kompatybilność wyników eksperymentalnych z przebiegami modelowymi.
Słowa kluczowe:
separacja chromu, D2EHPA, SLM
198
———————————————————————————————————
M. STEC, P.M. SYNOWIEC: Analiza wpływu metody obliczeń spadku ciśnienia
w mieszalniku statycznym Koflo
®
na dokładność odwzorowania wyników doświadczeń

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 201-203                       pobierz plik artykułu (in English)

Artykuł jest kontynuacją poprzedniej publikacji i skupia się na walidacji opracowanego modelu numerycznego mieszalnika statycznego Koflo (wykorzystywanego do określania spadków ciśnienia podczas przepływu cieczy jednorodnej w reżimie burzliwym) w oparciu o dane eksperymentalne. Podano nowe równanie do obliczania spadków ciśnienia podczas przepływu cieczy przez mieszalnik, a i przedstawiono porównanie innych komercyjnych mieszalników z analizowanym i dotychczas nierozpoznanym w literaturze mieszalnikiem Koflo.
Słowa kluczowe: mieszalnik statyczny Koflo®, spadek ciśnienia, CFD
201
———————————————————————————————————
R. ŚLĘZAK, E. LIWARSKA-BIZUKOJĆ, M. SOLECKA: Monitorowanie PHA
w oczyszczalniach ścieków województwa łódzkiego


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 204-206                                        pobierz plik artykułu

Celem pracy był pomiar i poznanie zmian ilościowych polihydroksyalkanianów (PHA) w dwóch oczyszczalniach ścieków komunalnych województwa łódzkiego. Dodatkowo, porównano dwie metody oznaczania PHA, to jest metodę chromatograficzna i opartą na cyfrowej analizie obrazu. Zaobserwowano zgodność pomiędzy wynikami obydwu metod zastosowanych w pracy, choć zasada oznaczenia jest odmienna. Obie metody mogą być wykorzystane do monitorowania zmian PHA w komorach osadu czynnego oczyszczalni ścieków.
Słowa kluczowe:
osad czynny, monitoring, PHA, oczyszczalnie ścieków
204
———————————————————————————————————
A. TRUSEK-HOŁOWNIA, A. NOWORYTA: Otrzymywanie ramnolipidu w bioreaktorze membranowym

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 207-208                                        pobierz plik artykułu

Zbadano efektywność procesu wytwarzania ramnolipidu przez Pseudomonas fluorescensc
w hodowli okresowej, z dozowaniem substratu i w MBR. W celu ciągłego odbioru ramnolipidu
w MBR zastosowano ultrafiltracyjną membranę ceramiczną. Substratem węglowym we wszystkich hodowlach był heksadekan. Uzyskane wyniki jednoznacznie wskazują, że odbiór produktu sprzyja jego nadprodukcji i zastosowanie bioreaktora membranowego również w tego typu procesach przynosi wymierne efekty.
Słowa kluczowe:
ramnolipid, heksadekan, układ emulsyjny, bioreaktor membranowy, ultrafiltracja
207
———————————————————————————————————
J. WARECHOWSKI, L. ZANDER, P. BANASZCZYK, M. BIEGAJ, F. DAJNOWIEC, W. BRANDT: Struktura mikrokapsułek olejów roślinnych suszonych rozpryskowo
i poddawanych aglomeracji fluidalnej


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 209-210                                        pobierz plik artykułu

Badano możliwość uzyskania proszków będących nośnikiem mikrokapsułek olejów rzepakowego i amarantusowego. Jako materiał matrycy użyto maltodekstrynę niskoscukrzoną i koncentrat wszystkich białek mleka. Proces granulacji pozwalał na uzyskanie proszku o wielkości ponad 0,1mm. Potwierdzono przydatność metody do otrzymywania sproszkowanego nośnika mikrokapsułek olejowych pełniących funkcję transportową dla substancji hydrofobowych w wieloskładnikowych produktach chemicznych, farmaceutycznych i spożywczych.
Słowa kluczowe: mikrokapsułkowanie, suszenie rozpryskowe, aglomeracja, fluidyzacja
209
———————————————————————————————————
K. WLIZŁO, J. POLAK, M. GRĄZ, J. BRYJAK, J. JAROSZ-WILKOŁAZKA: Zastosowanie unieruchomionej lakazy grzybowej w biotransformacji związków aromatycznych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 211-212                                        pobierz plik artykułu

Przedstawione badania miały na celu porównanie procesu wielokrotnej biotransformacji wybranego związku aromatycznego w barwny produkt o potencjalnym zastosowaniu jako barwnik tekstylny, z zastosowaniem lakazy grzybowej, unieruchomionej na nośnikach porowatych. Spośród szeregu badanych nośników wyłoniono jeden, w przypadku którego wydajność immobilizacji enzymu oraz biotransformacji substratu były najlepsze. Uzyskane wyniki stanowić będą istotny element w dalszych badaniach dotyczących zastosowania unieruchomionej lakazy w syntezie barwników tekstylnych.
Słowa kluczowe:
lakaza, immobilizacja, barwniki
211
———————————————————————————————————
H. ZASŁONA, P. DURAJ, A. TRUSEK-HOŁOWNIA: Warunki hodowli Penicillium chrysogenum do produkcji poligalakturonazy na surowcu odpadowym

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 4, 213-215                                        pobierz plik artykułu

W pracy przedstawiono rezultaty badań hodowli Penicillium chrysogenum na skórkach
z pomarańczy. Zbadano wpływ temperatury, aktywności wody podłoża oraz dodatku soli mineralnych na produktywność białka o aktywności poligalakturonazy. Wyjaśniono przyczynę spadku aktywności enzymatycznej w czasie trwania hodowli i przedstawiono metodę przeciwdziałania temu zjawisku. Zaproponowano warunki prowadzenia procesu szarżowego poprzez określenie sposobu zaszczepienia hodowli, ilości innokulum i określenia interwału czasu rozpoczęcia kolejnej szarży.
Słowa kluczowe:
fermentacja na podłożu stałym, poligalakturonaza, Penicillium chrysogenum, produkcja szarżowa
213
———————————————————————————————————

 

Rok 2015 nr 3

2015-3

Inż. Ap. Chem. 2015, 54, nr 3
SPIS TREŚCI NUMERU pobierz spis Str.
STRESZCZENIA
Artykuły naukowe:
S. LEDAKOWICZ: Rola inżynierii biochemicznej w rozwoju biotechnologii


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 62-64                                        pobierz plik artykułu

W pracy opisano najnowsze osiągnięcia inżynierii biochemicznej i jej wkład w rozwój produkcji bio-farmaceutyków i leków biopodobnych w Polsce i na świecie. Postępy w tej dziedzinie przedstawiono oddzielnie dla poszczególnych etapów: przygotowania materiału biologicznego i substratów, tzw. upstream processing (USP), właściwego procesu bioreaktorowego i separacji biomasy od płynu hodowlanego oraz oczyszczenia bioproduktów, tzw. downstream processing (DSP). Wskazano na konieczność integracji poszczególnych etapów bioprocesu prowadzonego w sposób ciągły.
Słowa kluczowe: inżynieria biochemiczna, bioreaktory jednorazowe, techniki chromatograficzne, upstream- i downstream processing
62
———————————————————————————————————
A. ANTECKA, M. BLATKIEWICZ, M. BIZUKOJĆ, S. LEDAKOWICZ: Biosynteza lakazy
w obecności mineralnych cząstek tlenku glinu w podłożu


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 65-66                                        pobierz plik artykułu

W pracy przedstawiono badania wpływu obecności mineralnych cząstek tlenku glinu
w podłożu hodowlanym na morfologię grzybni i produkcję lakazy przez Cerrena unicolor. Dodatek mikrocząstek powodował wzrost aktywności lakazy we wszystkich badanych stężeniach. Z praktycznego punktu widzenia stężenie tlenku glinu 15 g/dm3 uznano za wartość optymalną ze względu na wysoki poziom aktywności oraz całkowite wbudowanie tlenku glinu. Wzrost stężenia tlenku glinu powodował zmniejszenie wielkości peletek, ich powierzchnia stawała się silniej owłosiona aż do uzyskania grzybni rozproszonej przy stężeniu 30g/dm3.
Słowa kluczowe: biosynteza, lakaza, morfologia grzybni, Cerrena unicolor
65
———————————————————————————————————
J. BOHDZIEWICZ, M. DUDZIAK, E. KUDLEK, G. KAMIŃSKA: Toksykologiczna ocena procesu fotolitycznego oczyszczania strumieni wodnych zawierających wybrane substancje priorytetowe oraz związki farmaceutyczne

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 67-68                                        pobierz plik artykułu

W pracy zaproponowano zastosowanie testu Microtox® do oceny toksykologicznej wody zawierającej wybrane substancje priorytetowe i związki farmaceutyczne, poddanej procesowi fotolizy. Wykazano, że w trakcie napromieniowania UV dochodzi do generowania toksycznych ubocznych produktów rozkładu związków pogarszających jakość oczyszczanej wody. Ponadto stwierdzono, że stopień rozkładu badanych mikrozanieczyszczeń w procesie fotolizy zależał od rodzaju związku i czasu naświetlania.
Słowa kluczowe: mikrozanieczyszczenia organiczne, fotoliza, test Microtox
67
———————————————————————————————————
T. BORUTA, M. BIZUKOJĆ: Biosynteza statyn przez Aspergillus terreus i Penicillium solitum

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 69-70                                        pobierz plik artykułu

Statyny są związkami chemicznymi stosowanymi jako leki obniżające poziom cholesterolu we krwi. W pracy zbadano katalog cząsteczek typu statynowego produkowanych przez dwa szczepy grzybów strzępkowych w płynnym podłożu zawierającym sacharozę i ekstrakt drożdżowy. W hodowli Aspergillus terreus ATCC 20542 wykryto monakolinę L i kwas mewinolinowy (lowastatynę), natomiast w hodowli Penicillium solitum CBS 288.36 zidentyfikowano metabolity ML-236C i ML-236A. Profil metaboliczny P. solitum w płynnej pożywce różnił się od profilu opisanego wcześniej dla hodowli na podłożu agarowym.
Słowa kluczowe: Aspergillus terreus, Penicillium solitum, statyny
69
———————————————————————————————————
M. CHUTKOWSKI, W. ZAPAŁA: Zastosowanie metody DEM do badania wpływu kształtu ziaren na charakter wysypu materiału rozdrobnionego podczas opróżniania silosu

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 71-73 pobierz plik artykułu

W oparciu o metodę DEM przeprowadzono symulacje komputerowe procesu opróżniania modelowego silosu, które pozwoliły zbadać wpływ kształtu ziaren trzech materiałów roślinnych na profile porowatości lokalnej w charakterystycznych punktach. Uzyskane w wyniku badań zróżnicowane rodzaje wysypu pozwoliły na zaproponowanie bezwymiarowego kryterium pomocnego w ilościowej ocenie charakteru wysypu ziaren, na podstawie przebiegu profili porowatości lokalnych podczas wysypu.
Słowa kluczowe: opróżnianie silosu, metoda elementów dyskretnych DEM Materiały rozdrobnione, porowatość lokalna, kształt cząstek
71
———————————————————————————————————
K. CYBULSKI, W. RYMOWICZ, L. TOMASZEWSKA-HETMAN, A. RYWIŃSKA: Dobór warunków hodowlanych do biosyntezy kwasu α-ketoglutarowego przez drożdże Yarrowia lipolytica

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 74-76                                        pobierz plik artykułu

Obecnie kwas α-ketoglutarowy produkowany jest metodą kosztownej syntezy chemicznej, aczkolwiek możliwa jest jego biosynteza z użyciem mikroorganizmów. Celem zaprezentowanych badań był dobór źródła azotu, stężenia tiaminy i pH podłoża do wydajnej biosyntezy kwasu α-ketoglutarowego z glicerolu przez drożdże Yarrowia lipolytica A-8. Istotny wpływ na wydajność procesu miało stężenie tiaminy oraz pH podłoża produkcyjnego.
W optymalnych warunkach szczep A-8 produkował 38,5 gL-1 kwasu α-ketoglutarowego z wydajnością 0,39 gg-1 i produktywnością 0,53 gL-1h-1
Słowa kluczowe: kwas α-ketoglutarowy, glicerol, Yarrowia lipolytica, glicerol odpadowy
74
———————————————————————————————————
M. CZEMIERSKA, A. SZCZEŚ, J. KOWALSKA, A. JAROSZ-WILKOŁAZKA: Synteza, oczyszczanie i charakterystyka bioflokulantów izolowanych ze szczepów bakteryjnych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 77-79                                        pobierz plik artykułu

Badania obejmowały wstępne oczyszczanie bakteryjnych bioflokulantów oraz porównanie aktywności flokulacyjnej w obrębie analizowanych szczepów.
Stwierdzono, że szczepy bakteryjne należące do Actinobacteria syntetyzują bioflokulanty o wysokiej aktywności flokulacyjnej, której nie tracą w wyniku oczyszczania. Wysoka aktywność wyizolowanych biopolimerów pozwoli na wydajne ich wykorzystanie w przemyśle i medycynie.
Słowa kluczowe: bioflokulant, biopolimer, oczyszczanie, aktywność flokulacyjna
77
———————————————————————————————————
M. FOSZPAŃCZYK, M. GMUREK, S. LEDAKOWICZ: Utlenianie 2,4-dichlorofenolu
z zastosowaniem homogenicznego fotosensybilizatora


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 79-81                                        pobierz plik artykułu

Chlorofenole są zanieczyszczeniami występującymi w wodzie. Ze względu na ich toksyczność oraz dużą odporność na degradację wciąż poszukiwane są nowe metody ich usuwania. Procesem pozwalającym na ich usunięcie jest fotosensybilizowane utlenianie. Badania wykonane z wykorzystaniem lampy ksenonowej wykazały, że proces jest energochłonny. Jednakże zastosowanie światła widzialnego pozwala znacznie obniżyć koszty. Badania uwzględniające energię niezbędną do zapoczątkowania reakcji, wzbudzenia fotouczulacza, wykazały, że jest ona na tyle niższa, że proces może być prowadzony z zastosowaniem promieniowania słonecznego jako źródłem światła.
Słowa kluczowe: fotosensybilizacja, 2,4-dichlorofenol, róż bengalski, promieniowanie widzialne
79
———————————————————————————————————
J. M. GAC, A. PAZIEWSKA: Badanie porywania kropel zdeponowanych na włókninowych wkładach filtracyjnych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 82-84                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono wyniki badań doświadczalnych porywania kropel zdeponowanych uprzednio na wkładach filtracyjnych, służących do filtracji aerozoli z rozproszona fazą ciekłą (mgieł), podczas normalnej pracy filtra. Zbadano wpływ średniej średnicy włókien filtracyjnych na liczba, rozkład i średnią średnicę kropel porywanych z filtra. Zaobserwowano, że wzrost średniej średnicy włókien filtracyjnych prowadzi do spadku liczby kropel obserwowanych
w strumieniu gazu opuszczającym filtr oraz do wzrostu średniej średnicy tych kropel.
Słowa kluczowe: filtracja mgieł, filtry włókninowe, porywanie kropel, optymalizacja struktury filtra
82
———————————————————————————————————
M. GMUREK, S. LEDAKOWICZ: Ocena toksyczności benzyloparabenu przed i po rozkładzie fotochemicznym

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 85-86                                        pobierz plik artykułu

Zaprezentowano wyniki badań fotodegradacji benzyloparabenu w środowisku wodnym przy zastosowaniu fotosensybilizowanego utleniania. Prowadzone badania miały na celu zbadanie czy tlen singletowy powstały w wyniku wzbudzenia fotosensybilizatora zaimmobilizowanego na nie rozpuszczalnej nanowłókninie poliuretanowej przez promieniowanie widzialne jest wstanie zmniejszyć toksyczność roztworu reakcyjnego. Eksperymenty wykazały, że pomimo niewielkiej mineralizacji uzyskanej po 180 min. procesu roztwór reakcyjny zmniejszył swoją toksyczność.
Słowa kluczowe: benzyloparaben, fotosensybilizowane utlenianie, toksyczność
85
———————————————————————————————————
I. GRUBECKI: Wpływ błony komórkowej na optymalne profile temperatury w procesie biotransformacji z równoległą dezaktywacją wewnątrzkomórkowego enzymu

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 87-89                                        pobierz plik artykułu

Rozważono okresowy proces biotransformacji przebiegający w obecności komórek drobnoustrojów wykazujących aktywność enzymu ulegającego dezaktywacji równoległej.
W oparciu o klasyczną metodę rachunku wariacyjnego określono optymalne warunki temperaturowe zapewniające minimalny czas przebiegu procesu. Wykazano, że zastosowanie komórek drobnoustrojów spowalnia szybkość przebiegu rozkładu nadtlenku wodoru powodując przesunięcie początkowej temperatury profilów optymalnych w kierunku wyższych wartości. Przesuniecie to jest tym wyraźniejsze, im niższa jest przenikalność błony   komórkowej. W konsekwencji obserwuje wydłużenie czasu przebiegu procesu optymalnego, przy czym dolne ograniczenie temperaturowe staje się nieaktywne.
Słowa kluczowe: biokataliza, efektywność, dezaktywacja biokatalizatora, optymalny profil temperatury
87
———————————————————————————————————
I. GRUBECKI, J. MIŁEK, I. TRAWCZYŃSKA, M. WÓJCIK: Optymalne sterowanie temperaturą w procesie rozkładu nadtlenku wodoru przez katalazę Aspergillus niger z uwzględnieniem termicznej dezaktywacji enzymu

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 90-92                                        pobierz plik artykułu

Katalaza znajduje szerokie zastosowanie w przemyśle włókienniczym, spożywczym i celulozowo-papierniczym do usuwania pozostałości nadtlenku wodoru. Proces ten zazwyczaj prowadzony jest w warunkach izotermicznych, co może przyczynić się do szybszej dezaktywacji zastosowanego enzymu. W pracy podano optymalny sposób sterowania temperaturą uwzględniający nie tylko dezaktywację substratem, lecz również dezaktywację termiczną katalazy. Na tej podstawie stwierdzono, że w obliczeniach projektowych wpływ dezaktywacji termicznej dla rozważanego początkowego stężenia nadtlenku wodoru może być zaniedbany.
Słowa kluczowe: dezaktywacja biokatalizatora, bioreaktor, optymalizacja, optymalne sterowanie temperaturą
90
———————————————————————————————————
A. GWIAZDA, A. KAPTUR, M. DZIUBIŃSKI: Udział faz w przepływie ciecz-ciecz
w mikrokanale


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 93-94                                        pobierz plik artykułu

Autorzy podjęli w pracy próbę opisu hydrodynamiki przepływu dwufazowego ciecz-ciecz
w mikrokanale. Lokalny udział fazy rozproszonej porównano z jej udziałem pozornym wynikającym ze strumieni faz. Stwierdzono, że przepływ był niehomogeniczny, w każdym przypadku zauważano poślizg fazy rozproszonej. Zaproponowane w pracy równanie najlepiej opisuje udział fazy rozproszonej w mieszaninie ciecz-ciecz przepływającej przez mikrokanał.
Słowa kluczowe: mikrokanał, przepływ dwufazowy, ciecz-ciecz, udział faz
93
———————————————————————————————————
J. KONIUSZEWSKA, J. KLEPACZ, W. ŁABA, M. PIEGZA: Zastosowanie grzybów Trichoderma do uwalniania cukrów prostych z roślinnych surowców odpadowych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 95-97                       pobierz plik artykułu (in English)

W pracy przedstawiono ocenę możliwości zagospodarowania wybranych odpadów przemysłu rolno-spożywczego jako substratu do mikrobiologicznej biosyntezy enzymów hydrolitycznych (głównie celulaz, ksylanaz i poligalakturonaz) a także, określenie składu ilościowego
i jakościowego uwalnianych z polisacharydów nieskrobiowych mono- i disacharydów. (sacharozy, glukozy, galaktoza, fruktozy, celobiozy itd). Testowano dwa szczepy grzybów
z rodzaju Trichoderma: T. citri-noviride C1 i T. harzianum T33 w hodowlach SSF na sześciu różnych surowcach pochodzących z przemysłu rolno-spożywczego (wytłoki z: wiśni z pestkami, gruszki, czerwonej kapusty, derenia, winogron z pestkami).
Słowa kluczowe: Trichoderma, HPLC, hydrolazy
95
———————————————————————————————————
K. LABUS, Ł. RADOSIŃSKI, B. KUCHTA, A. TRUSEK-HOŁOWNIA: Wpływ temperatury na właściwości β-galaktozyadazy inkludowanej w matrycy alginianowej: badania eksperymentalne wspomagane molekularnym modelowaniem

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 98-100                       pobierz plik artykułu (in English)

Badania składały się z dwu części: eksperymentalnego wyznaczenia wpływu temperatury na właściwości immobilizowanej β-galaktozydazy oraz wstępnego modelowania dynamiki zmian w strukturze matrycy alginian-Ca2+ w zależności od temperatury na poziomie molekularnym. Na podstawie uzyskanych wyników można stwierdzić, że takie połączenie badań eksperymentalnych z symulacjami komputerowymi na poziomie cząsteczkowym pozwala na uzyskanie bardziej szczegółowej wiedzy na temat dynamiki układu, co w konsekwencji stwarza możliwość lepszej kontroli i optymalizacji procesu prowadzonego z wykorzystaniem immobilizowanego enzymu.
Słowa kluczowe: β-galaktozydaza, alginian, immobilizacja, temperatura, dynamika molekularna
98
———————————————————————————————————
M. LECH, A. TRUSEK-HOŁOWNIA: Wykorzystanie filtracji membranowej w separacji białek pochodzących z serwatki koziej oraz ich hydrolizatów

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 101-103                                        pobierz plik artykułu

Celem badań było opracowanie procesu zagospodarowania serwatki będącej niebezpiecznym z punktu widzenia ochrony środowiska produktem ubocznym przemysłu mleczarskiego. Pierwszym etapem był odzysk białek serwatkowych w nich zawartych. Drugim – było odseparowanie peptydów o właściwościach prozdrowotnych, powstających po hydrolizie strumieni niezdatnych do dalszej separacji samych białek. Wykorzystanie do tego celu układu mikro-, ultra- oraz ultrafine-membran ceramicznych prowadzi do skutecznego zagospodarowanie tego problematycznego medium, przy jedno-czesnym odzyskaniu cennych białek i peptydów pochodzenia serwatkowego.
Słowa kluczowe: mikrofiltracja, ultrafiltracja, membrana ceramiczna, białka serwatkowe, peptydy
101
———————————————————————————————————
P. ŁOBODZIN, M. GRĄDKOWSKI: Zastosowanie technik membranowych do separacji biomasy glonów oraz ich metabolitów

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 104-105                                        pobierz plik artykułu

Przeprowadzono analizę metod odwadniania biomasy z alg oraz metod separacji metabolitów z tej biomasy. Wykazano zasadność zastosowania filtracji membranowej. Na podstawie literatury stwierdzono, że ze względu na złożony charakter oddziaływań pomiędzy biomasą
a membranami istnieje duże zagrożenie biofoulingiem, objawiające się skłonnością do powstawania zwartego placka filtracyjnego na powierzchni membrany. Zatem zastosowanie
w tych procesach może znaleźć jedynie filtracja techniką cross-flow, wsparta regulowaniem potencjału powierzchniowego membrany i ładunku elektrycznego składników nadawy.
Słowa kluczowe: mikroalgi, biomasa, separacja metabolitów, techniki membranowe
104
———————————————————————————————————
A. MASŁOŃ, J.A. TOMASZEK, I. OPALIŃSKI, A. PIECH: Właściwości fizykochemiczne pylistej formy keramzytu w aspekcie wspomagania usuwania fosforu ze ścieków

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 106-108                                        pobierz plik artykułu

Materiał badawczy stanowiła pylista frakcja keramzytu pochodząca z procesu sortownia kruszywa gruboziarnistego Leca® KERAMZYT. Analiza właściwości pyłu keramzytowego
(d < 200μm) pozwala wysunąć wnioski, że charakterystyka fizykochemiczna – rozkład granulometryczny, gęstość, znaczna porowatość, powierzchnia właściwa oraz właściwości sorpcyjne wobec fosforu wskazują na zasadność jego wykorzystania w technologii osadu czynnego oraz do usuwania fosforu ze ścieków. Pył keramzytowy jest materiałem mineralnym, lekko alkalicznym, z którego nie następuje wymywanie substancji szkodliwych do środowiska wodnego.
Słowa kluczowe: keramzyt, ekspandowana glina, substancje pyliste, osad czynny
106
———————————————————————————————————
K. MIKSCH, E. FELIS: Wykorzystanie sztucznego światła słonecznego do usuwania wybranych farmaceutyków ze środowiska wodnego

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 109-110                                        pobierz plik artykułu

Celem pracy było określenie podatności dwóch farmaceutyków, tj. diklofenaku (DCF)
i sulfametoksazolu (SMX) na rozkład pod wpływem sztucznego światła słonecznego. Badania prowadzono przy różnym natężeniu promieniowania. Uzyskane wyniki wskazują, że badane substancje są podatne na fotolityczny rozkład, jednakże substancją efektywniej rozkładaną
w tym procesie był DCF. Na podstawie uzyskanych wyników wyznaczono parametry kinetyczne reakcji fotolitycznego rozkładu tych substancji. Obliczone pseudo pierwszorzędowe stałe szybkości tych reakcji zmieniały się z zakresie od 0,09 h-1 (SMX, irradiancja 250 W/m2) do 2,95 h-1 (DCF, irradiancja 1000 W/m2).
Słowa kluczowe: diklofenak, sulfametoksazol, usunięcie, system Solarbox
109
———————————————————————————————————
M. RAKICKA, Z. LAZAR, C. NEUVÉGLISE, T. ROSSIGNOL, J-M. Nicaud, M. ROBAK: Produkcja kwasu cytrynowego z melasy z wykorzystaniem transformantówYarrowia lipolytica

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 111-113                                        pobierz plik artykułu

Drożdże Yarrowia lipolytica posiadają zdolność do wzrostu na substratach tłuszczowych, n-alkanach oraz niektórych cukrach, jak glukoza, fruktoza czy mannoza. Nie posiadają zdolności do wzrostu na sacharozie – głównym sacharydzie melasy buraczanej. W pracy wykorzystano transformanty Y. lipolytica z inwertazą z drożdży Saccharomyces cerevisiae do produkcji kwasu cytrynowego z melasy w bioreaktorowych hodowlach okresowych. Szczep A18M   produkował 21,8 g/L kwasu cytrynowego z wydajnością 0,48 g/g i objętościową szybkością produkcji 0,8 g/L/h.
Słowa kluczowe: Yarrowia lipolytica, melasa, inwertaza, kwas cytrynowy
111
———————————————————————————————————
A. RYWIŃSKA, M. PATERNOGA, L. TOMASZEWSKA-HETMAN, K. CYBULSKI,
M. RAKICKA, P. JUSZCZYK, W. RYMOWICZ: Wpływ wybranych źródeł azotu na przebieg procesu biosyntezy erytrytolu przez drożdże Yarrowia lipolytica


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 114-116                                        pobierz plik artykułu

Celem pracy była ocena wpływu źródła azotu na parametry produkcji erytrytolu i aktywność enzymów zaangażowanych w proces jego biosyntezy z glicerolu przez Yarrowia lipolytica. Wysokie stężenie oraz wydajność produkcji erytrytolu w hodowli z peptonem korelowały
z najwyższą aktywnością enzymów odpowiedzialnych za asymilację glicerolu. Nieco niższe stężenie i wydajność produkcji erytrytolu, przy wysokiej szybkości objętościowej, uzyskano
w hodowlach z nieorganicznymi źródłami azotu. Aktywność transketolazy i reduktazy erytrozy była w tych warunkach najwyższa.
Słowa kluczowe: Yarrowia lipolytica, erytrytol, źródło azotu, transketolaza, reduktaza erytrozy
114
———————————————————————————————————
P. SARRÉ, A. GIERCZYCKI: Wstępne badania hydrauliki współprądowego, półkowego absorbera z pianą dynamiczną

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 117-118                                        pobierz plik artykułu

Przeprowadzono wstępne badania doświadczalne hydrauliki współprądowej kolumny pianowej. Określono rzeczywisty czas przebywania cieczy i gazu w obrębie piany dynamicznej. Obliczono w sposób przybliżony wielkość powierzchni międzyfazowej. Wyznaczono spadki ciśnienia gazu na półce suchej, mokrej oraz w warstwie piany. Przedstawiona kolumna ze względu na swoje walory w postaci relatywnie dużej powierzchni międzyfazowej oraz stabilnej pracy przy wysokim obciążeniu cieczą powinna znaleźć zastosowanie w przemysłowych procesach wymiany masy.
Słowa kluczowe: kolumna półkowa, piana dynamiczna, powierzchnia międzyfazowa, opory przepływu, wymiana masy
117
———————————————————————————————————
K. SZAŁAPATA, M. OSIŃSKA-JAROSZUK, M. GRĄZ,A. JAROSZ-WILKOŁAZKA: Analiza wydajności i specyficzności procesu immobilizacji syntetycznego inhibitora proteaz serynowych z zastosowaniem elektroforezy kapilarnej

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 119-120                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono proces immobilizacji syntetycznego inhibitora proteaz serynowych AEBSF, który należy do rodziny związków benzosulfonowych. Zastosowanie techniki elektroforezy kapilarnej do celów analizy ilościowej pozwoliło na przeprowadzenie szybkiego pomiaru, charakteryzującego się wysoką specyficznością i precyzją. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że inhibitor AEBSF, poddawany procesowi kowalencyjnej immobilizacji, jest efektywnie wiązany do porowatego nośnika. Jednocześnie określono, że wiąże się on z matrycą także wiązaniami adsorpcyjnymi i hydrofobowymi.
Słowa kluczowe: immobilizacja, inhibitor proteaz serynowych AEBSF, elektroforeza kapilarna
119
———————————————————————————————————
R. ŚLĘZAK, L. KRZYSTEK, S. LEDAKOWICZ, J. GRZELAK: Produkcja polihydroksymaślanu przez Cupriavidus necator

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 121-122                                        pobierz plik artykułu

W pracy zbadano produkcję polihydroksymaślanu (PHB) przez bakterie Cupriavidus necator w podłożu syntetycznym oraz w podłożu natu-ralnym w kolbach wstrząsanych. Stwierdzono, że najwięcej PHB w komórkach bakterii (62,0%) uzyskano w podłożu syntetycznym zawierającym maślan sodu o stężeniu 5 g/dm3. Przeprowadzona analiza termograwimetryczna C. necator wykazała, że jest wyraźny podział pomiędzy rozkładem termicznym PHB a pozostałymi składnikami komórek bakterii, co wskazuje na możliwość jej zastosowania do oznaczania zawartości PHB w komórkach drobnoustrojów.
Słowa kluczowe: Cupriavidus necator, polihydroksymaślan, lotne kwasy tłuszczowe, termograwimetria
121
———————————————————————————————————
L. TOMASZEWSKA-HETMAN, K. CYBULSKI, M. GRYSZKIN, W. RYMOWICZ,
A. RYWIŃSKA: Biosynteza erytrytolu z glicerolu przez drożdże Yarrowia lipolytica
w obecności różnych soli


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 123-125                                        pobierz plik artykułu

Zbadano wpływ podwyższonego ciśnienia osmotycznego, poprzez dodatek różnych soli, na biosyntezę erytrytolu z glicerolu przez drożdże Yarrowia lipolytica oraz na aktywność enzymów odpowiedzialnych za produkcję tego związku. W bioreaktorowych hodowlach produkcyjnych, obecność soli w podłożu stymulowała aktywność transketolazy oraz reduktazy erytrozy, co skutkowało zwiększoną produkcją erytrytolu oraz poprawą parametrów produkcyjnych. Najlepsze wyniki osiągnięto w hodowli z 4,5% CaCl2, gdzie uzyskano 85,7 g/L erytrytolu z wydajnością 0,56 g/g oraz produktywnością 1,13 g/(Lh).
Słowa kluczowe: erytrytol, glicerol, Yarrowia lipolytica, ciśnienie osmotyczne
123
———————————————————————————————————
L. TOMASZEWSKA-HETMAN, J. WOWCZUK, K. CYBULSKI, M. RAKICKA, A. RYWIŃSKA, W. RYMOWICZ: Ciągła biosynteza kwasu cytrynowego z glukozy przez mutanta octanowego Yarrowia lipolytica Wratislavia 1.31

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 126-127                                        pobierz plik artykułu

Celem pracy była ocena parametrów produkcyjnych procesu ciągłej biosyntezy kwasu cytrynowego z glukozy przez drożdże Yarrowia lipolytica Wratislavia 1.31, w zależności od stężenia źródła azotu. Przeprowadzono trzy 700-godzinne hodowle w podłożach zawierających 2, 4 oraz 6 g/L NH4Cl, na podstawie których potwierdzono wpływ stężenia azotu na efektywność ciągłej biosyntezy kwasu cytrynowego z glukozy. Najlepsze wyniki uzyskano w procesie z 4 g/L NH4Cl, w którym, w stanie ustalonym, drożdże produkowały 90 g/L kwasu cytrynowego z produktywnością 1,18 gL-1h-1 i szybkością właściwą produkcji 0,045 gg-1h-1.
Słowa kluczowe: kwas cytrynowy, glukoza, azot, Yarrowia lipolytica, hodowle ciągłe
126
———————————————————————————————————
I. TRAWCZYŃSKA, M. WÓJCIK, I. GRUBECKI: Permeabilizacja komórek drożdży piekarskich skuteczność procesu w warunkach ustalonych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 128-129                                        pobierz plik artykułu

Komórki drożdży piekarskich ze względu na dużą zawartość enzymów wewnątrzkomórkowych stosowane są jako biologiczne katalizatory reakcji chemicznych. Proces permeabilizacji z użyciem alkoholi pozwala znacząco zwiększyć ich skuteczność. W oparciu o odpowiednie modele matematyczne przeprowadzono symulację skuteczności permeabilizacji komórek drożdży piekarskich dla ustalonych wartości temperatury procesu. Rezultaty obliczeń analitycznych umożliwiają łatwe prognozowanie aktywności wewnątrzkomórkowej katalazy dla narzuconych temperatur.
Słowa kluczowe: permeabilizacja, drożdże piekarskie, katalaza
128
———————————————————————————————————
H. ZASŁONA, A. TRUSEK-HOŁOWNIA: Mikrobiologiczne wytwarzanie białka
o aktywności
b-glukanazy

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 130-132                                        pobierz plik artykułu

W pracy przedstawiono produkcję enzymu degradującego niektóre rodzaje hemicelulozy. Białko zostało wyprodukowane przez zmodyfikowany genetycznie szczep E. coli w reaktorze mikrobiologicznym. Wskazano optymalne warunki prowadzenia procesu biosyntezy białka. Wyznaczono stałą szybkości reakcji preparatu oczyszczonego. Określono stabilność operacyjną enzymu będącą kluczowym parametrem dla potencjalnego zastosowania w procesie wielkotonażowym hydrolizy komponentów biomasy roślinnej.
Słowa kluczowe: fermentacja wgłębna, β-1,3-glukanaza, hydroliza CM-kurdlanu, stabilność operacyjna
130
———————————————————————————————————

 

Rok 2015 nr 2

2015-2

Inż. Ap. Chem. 2015, 54, nr 2
SPIS TREŚCI NUMERU pobierz spis

Str.

STRESZCZENIA
Artykuły naukowe:
F. DAJNOWIEC, M. BIEGAJ, P. BANASZCZYK, A. KUBIAK, L. ZANDER: Otrzymywanie mikrokapsułek alginianowych za pomocą ultradźwięków

Inż. Ap. Chem., 2014, 54, nr 2, 29-30                                        pobierz plik artykułu

Badano rozkłady wielkości cząstek mikrokapsułek alginianu wapniowego, zawierających zemulgowane biooleje: amarantusowy i rokitnikowy. Dyspersje otrzymywano z wykorzystaniem energii ultradźwięków przy formowaniu emulsji i atomizacji emulsji przed żelowaniem. Wykazano możliwość otrzymywania kulistych mikrocząstek alginianowych o średnicy poniżej 100 µm pełniących funkcję nośników substancji hydrofobowych w wieloskładnikowych produktach chemicznych, farmaceutycznych i spożywczych.
Słowa kluczowe: mikrokapsułki alginianowe, ultradźwięki, atomizacja, rozkład wielkości cząstek

29

—————————————————————————————————————-
B. FRYŹLEWICZ-KOZAK, O. DŁUGOSZ: Właściwości tiksotropowe wybranych osadów biologicznych

Inż. Ap. Chem., 2014, 54, nr 2, 31-32                                        pobierz plik artykułu

Opisano procedurę badania tiksotropii osadów ściekowych polegającą na wyznaczeniu wartości pola powierzchni histerezy (między górną i dolną krzywą płynięcia), która jest miarą wielkości tiksotropii osadów o różnej zawartości suchej masy. Przedstawiono przykładową analizę reologiczną osadów biologicznych z oczyszczalni z okolic Krakowa o stężeniach suchej masy (SMO) 34 kg/m3 i 60 kg/m3 . Pola powierzchni wewnątrz pętli histerezy wyniosły odpowiednio 2179 Pa/s oraz 3143 Pa/s.
Słowa kluczowe: osad ściekowy, reologia, pętla histerezy

31

—————————————————————————————————————-
B. FRYŹLEWICZ-KOZAK, J. JAMRÓZ, M. PACHOŁEK: Badania właściwości reologicznych ścieków

Inż. Ap. Chem., 2014, 54, nr 2, 33-35                                        pobierz plik artykułu

W pracy przedstawiono analizę reologiczną osadu z oczyszczalni z okolic Krakowa. Badane osady należą do płynów nienewtonowskich, lepkoplastycznych, niebinghamowskich, posiadających granicę płynięcia. Wielkość granicy płynięcia osadów rośnie wraz ze wzrostem zawartości związków organicznych. Do opisu reologicznych właściwości najlepszy okazał się matematyczny model Herschela-Bulkley’a, średnia wartość współczynnika korelacji wyniosła 0,993. Stała konsystencji malała ze wzrostem wartości wskaźnika płynięcia płynu.
Słowa kluczowe: parametry reologiczne, krzywe płynięcia

33

—————————————————————————————————————-
M. GWADERA, A. MARCINEK: Adsorpcyjne usuwanie 4-nitrofenolu z wody

Inż. Ap. Chem., 2014, 54, nr 2, 36-37                                        pobierz plik artykułu

Przeprowadzono badania doświadczalne równowagi i kinetyki adsorpcji 4-nitrofenolu
z roztworu wodnego na węglu aktywnym. Przedstawiono model matematyczny procesu oparty na przybliżonym równaniu kinetyki adsorpcji. Wyniki badań doświadczalnych i numerycznych wykorzystano do wyznaczenia współczynnika dyfuzji składnika w ziarnach węgla aktywnego. Otrzymano wartość Ds = 0,167ּ10 -12 m2 /s.
Słowa kluczowe: adsorpcja, węgiel aktywny, 4-nitrofenol

36

—————————————————————————————————————-
A. KULAWIK-PIÓRO, E. LAMENT: Nowoczesne środki ochrony skóry

Inż. Ap. Chem., 2014, 54, nr 2, 38-39                                        pobierz plik artykułu

Celem pracy było otrzymanie hydrofilowych środków ochrony skóry zawierających w swojej recepturze hydrokoloidy z grupy gum (guma guar, guma ksantanowa i ich mieszaniny. Uzyskane żele poddano badaniom stabilności, właściwości reologicznych, pH i właściwości organoleptycznych. Badania wykazały, iż wszystkie badane żele tworzyły na powierzchni skóry hydrofilowe błony, które chroniły ją przed substancjami hydrofobowymi. Wytworzone produkty odznaczały się przyjemnym zapachem, będąc zarazem łatwe w aplikacji.
Słowa kluczowe: ochrona skóry, kremy barierowe, choroby zawodowe skóry

38

—————————————————————————————————————-
A. KULAWIK-PIÓRO, K. POGORZELSKA: Rola pochodnych celulozy w wytwarzaniu żeli kosmetycznych

Inż. Ap. Chem., 2014, 54, nr 2, 40-41                                        pobierz plik artykułu

Celem pracy było otrzymanie żeli kosmetycznych zawierających pochodne celulozy. Uzyskane żele poddano badaniom stabilności, właściwości reologicznych i właściwości organoleptycznych. Granica płynięcia żeli zawierających CMC jest większa niż dla żeli zawierających MC. Wszystkie otrzymane żele szybko się wchłaniają, pozostawiając gładką
i delikatną w dotyku skórę. Użyte do badań pochodne celulozy są dobrymi substancjami zagęszczającymi i mogą być używane w przemyśle kosmetycznym
Słowa kluczowe: pochodne celulozy, żele kosmetyczne, krzywe płynięcia

40

—————————————————————————————————————-
K. NEUPAUER, S. PATER, K. MYSZOR: Teoretyczne i doświadczalne napromieniowanie powierzchni kolektora słonecznego

Inż. Ap. Chem., 2014, 54, nr 2, 42-43                                        pobierz plik artykułu

W pracy przedstawiono metodę oszacowania teoretycznej ilość energii promieniowania słonecznego, która w ciągu roku może dotrzeć do powierzchni kolektora słonecznego
w instalacji solarnej. Omówiono zależność obliczonego kąta padania promieniowania słonecznego od godziny w wybranych dniach roku i szerokości geograficznej oraz jego wpływ na gęstość strumienia energii promieniowania bezpośredniego. Rozważania teoretyczne skonfrontowano z doświadczalnymi wynikami badań prowadzonych w rzeczywistej instalacji solarnej wyposażonej w płaski kolektor słoneczny na przestrzeni kilku lat.
Słowa kluczowe: kolektory słoneczne, napromieniowanie, stała słoneczna

42

—————————————————————————————————————-
J. PŁOCICA, B. TAL-FIGIEL, W. FIGIEL: Znaczenie analizy sensorycznej i pomiarów reologicznych w ocenie preparatów kosmetycznych

Inż. Ap. Chem., 2014, 54, nr 2, 44-45                                        pobierz plik artykułu

W pracy omówiono sensoryczne i reologiczne metody badania kosmetyków oraz przeprowadzono badania komercyjnych preparatów stosując obie metody. Porównano wyniki otrzymane z obu metod i wskazano, które badania sensoryczne można zastąpić obiektywnymi pomiarami reologicznymi.
Słowa kluczowe: reologia, analiza sensoryczna, kosmetyki

44

—————————————————————————————————————-
R. SANCEWICZ, M. LEMANOWICZ, A. GIERCZYCKI, M. GARBULOWSKI: Wpływ ultradźwiękowego prekondycjonowania zawiesiny na proces sedymentacji

Inż. Ap. Chem., 2014, 54, nr 2, 46-47                       pobierz plik artykułu (in English)

W pracy przedstawiono wpływ ultradźwiękowego prekondycjonowania zawiesiny w połączeniu
z dodatkiem termoczułego polimeru na proces sedymentacji. Udowodniono, że nadźwiękawianie może być korzystne dla rozdziału ciała stałego od cieczy, pomimo, że w rezultacie zmniejsza się rozmiar cząstek. Kawitacja modyfikuje kształt cząstek, co ułatwia ich ruch w cieczy. Kolejnym ważnym wnioskiem jest to, że zastosowanie termoczułych polimerów okazało się być skuteczne pod kątem kontroli stabilności zawiesiny.
Słowa kluczowe: agregacja, sedymentacja, ultradźwięki, termoczuły polimer, flokulacja

46

—————————————————————————————————————-
M. STEC, P. M. SYNOWIEC: Wpływ metody numerycznej na estymację spadków ciśnienia w mieszalniku statycznym typu Koflo ®


Inż. Ap. Chem., 2014, 54, nr 2, 48-50                       pobierz plik artykułu (in English)

Wartość spadku ciśnienia określa moc niezbędną do przetłoczenia płynu przez mieszalnik
i umożliwia dobór odpowiedniego urządzenia pompującego. W pracy określono spadki ciśnienia w mieszalniku statycznym metodami CFD oraz dokonano walidacji opracowanego modelu na podstawie korelacji podawanej przez producenta. Rozpatrywano przepływ jednofazowy
w reżimie burzliwym (Re = 1000÷5000). Wykorzystano konstrukcję mieszalnika Koflo ® , zawierającą 12 nieruchomych elementów mieszających. Stanowi on alternatywę dla powszechnie stosowanych mieszalników typu KENICS, ze względu na prostszą geometrię oraz znacznie niższą cenę. Stworzono odpowiedni model obrazujący geometrię mieszalnika i nałożono siatkę numeryczną posiadającą zoptymalizowaną na podstawie współczynnika GCI (Grid Convergence Index) liczbę elementów. Dokonano także doboru modelu turbulencji
i pozostałych ustawień solvera Fluent 15. Analizując uzyskane dane zaobserwowano, że spadki ciśnienia uzyskane na drodze symulacji numerycznych są bliskie wartościom obliczonym
w oparciu o wzór producenta
Słowa kluczowe: mieszalnik statyczny, Koflo®, spadek ciśnienia, przepływ burzliwy

48

—————————————————————————————————————-
B. TAL-FIGIEL, W. FIGIEL, A. MICHNO: Wpływ składu fazy wodnej na właściwości reologiczne i stabilność emulsji kosmetycznych

Inż. Ap. Chem., 2014, 54, nr 2, 51-52                                        pobierz plik artykułu

W pracy przeprowadzono badania reologiczne emulsji kosmetycznych wytworzonych z oleju roślinnego, emulgatora naturalnego – lanoliny oraz czterech rodzajów wód różniących się ogólnym stopniem zmineralizowania i stężeniem poszczególnych elektrolitów. Uzyskane wyniki pomiarów reologicznych wskazują na bardzo duży wpływ stężenia nieorganicznych soli zarówno na właściwości emulsji, jak i na jej trwałość.
Słowa kluczowe: emulsje kosmetyczne, reologia, elektrolity

51

—————————————————————————————————————-

Rok 2015 nr 1

2015-1

Inż. Ap. Chem. 2015, 54, nr 1
SPIS TREŚCI NUMERU pobierz spis

Str.

STRESZCZENIA
Artykuły naukowe:
J. KAMIŃSKA, W. ZAPAŁA: Wpływ stężenia modyfikatora na retencję w chromatografii oddziaływań hydrofilowych – badania wstępne

Inż. Ap. Chem. 2014, 54, nr 1, 4-7                                        pobierz plik artykułu

Zbadano wpływ składu fazy ruchomej na retencję kilku wybranych substancji testowych w kolumnie Acclaim Mixed-Mode HILIC-1 z diolową fazą stacjonarną w układach z fazami ruchomymi złożonymi z metanolu i wody oraz acetonitrylu i wody (z dodatkiem 0,1 M octanu amonu, pH 5,2). Zaproponowano nową postać równania opisującego zależność współczynnika retencji od stężenia modyfikatora eluentu w chromatografii oddziaływań hydrofilowych oraz dokonano jego wstępnej, eksperymentalnej weryfikacji. Poprawność tego modelu w opisie wpływu stężenia modyfikatora na retencję porównano także z dwoma modelami retencji znanymi z literatury. Do oceny modeli zastosowano trzy kryteria statystyczne: sumę kwadratów różnic między danymi doświadczalnymi i teoretycznymi, odchylenie standardowe oraz test Fischera.
Słowa kluczowe: HILIC, model retencji, modyfikator, faza ruchoma

4

—————————————————————————————————————-
A. GIERCZYCKI, M. DRZAZGA, M. LEMANOWICZ, G. DZIDO: Redukcja oporów przepływu w nanopłynie zawierającym cząstki CuO

Inż. Ap. Chem. 2014, 54, nr 1, 8-9                       pobierz plik artykułu (in English)

Przeprowadzono badania eksperymentalne dotyczące obniżenia oporów przepływu (DR) w nanopłynie z cząstkami CuO oraz dodatkiem mieszaniny kationowego surfaktantu CTAC (chlorek cetylotrimetyloamoniowy) i salicylanu sodu – NaSal. Otrzymane wyniki porównano z otrzymanymi dla wodnego roztworu CTAC/NaSal. Wartości oporów przepływu mierzono w specjalnie w tym celu zaprojektowanej instalacji laboratoryjnej wyposażonej w rurki pomiarowe o trzech różnych średnicach – 4, 8 i 12 mm. Stwierdzono, że dodatek mieszaniny surfaktantu i salicylanu sodu do nanopłynu zmniejsza jego opory przepływu w rurze, lecz w mniejszym stopniu niż dla czystej wody. Uzyskano współczynnik DR dla nanopłynu zawierającego cząstki CuO w zakresie 20÷70%. Zaobserwowano także wpływ średnicy rurki – współczynnik DR był większy dla rurek o mniejszej średnicy.
Słowa kluczowe: nanopłyn, surfaktant, CTAC (chlorek cetylotrimetyloamoniowy), NaSal (salicylan sodu), obniżenie oporów przepływu

8

—————————————————————————————————————-
J. LISZKOWSKA, B. CZUPRYŃSKI, J. PACIOREK-SADOWSKA: Synteza sztywnych pianek PUR-PIR z nowym poliolem

Inż. Ap. Chem. 2014, 54, nr 1, 10-11                                        pobierz plik artykułu

Do syntezy pianek stosuje się surowce, których koszt produkcji jest wysoki. W badaniach zaproponowano sposoby obniżenia kosztów produkcji pianek PUR-PIR przez obniżenie kosztów produkcji jednego z dwóch podstawowych składników (poliolu). Cenę poliolu można obniżyć stosując do jego produkcji tani surowiec, jakim jest kwas cytrynowy. Synteza ta wymaga zastosowania katalizatora w ilości 0,5%. Wyprodukowano zatem taki poliol oznaczony jako poliol A (z 0,5% zawartością katalizatora) oraz wytworzono poliol B z zastosowaniem o wiele mniejszej ilości katalizatora (0,02%). Porównano właściwości obu i zastosowano je do syntezy sztywnych pianek poliuretanowo-poliizocyjanurowych (PUR-PIR). Wyniki badań pianek pokazały wpływ zarówno ilości jak i rodzaju poliolu na właściwości fizyko-mechaniczne pianek.
Słowa kluczowe: 1,4-butanodiol, kwas cytrynowy, pianki PUR-PIR

10

—————————————————————————————————————-
I. IRSKA, A.K. ANTOSIK, E. PIESOWICZ, Z. CZECH: Oznaczanie użyteczności wodorozpuszczalnych klejów do etykiet

Inż. Ap. Chem. 2014, 54, nr 1, 12-13                       pobierz plik artykułu (in English)

Opracowano dwuetapową metodę porównawczą badania wodnorozpuszczalnych klejów do etykiet. Obejmuje ona badanie oraz ocenę (w skali pięciostopniowej) przyczepności (adhezji) oraz możliwości odrywania w określonych warunkach. W pracy przedstawiono wyniki adhezji kleju wodno-rozpuszczalnego na bazie poliakrylanu do różnych typów podłoża (PET, szkło, stal) oraz czas odklejania wybranych modeli etykiet (papier, papier laminowany, PET). Zaproponowana metoda pozwala na szybkie i skutecznie określenie użyteczności kleju do etykiet dla danego typu podłoża.
Słowa kluczowe: kleje wodnorozpuszczalne, etykiety samoprzylepne, recykling

12

—————————————————————————————————————-
K. PRAŁAT: Zastosowanie metody elektrokalorymetrycznej do wyznaczania ciepła właściwego wodnych roztworów soli sodowej karboksymetylocelulozy

Inż. Ap. Chem. 2014, 54, nr 1, 14-15                                        pobierz plik artykułu

Praca przedstawia wyniki badań doświadczalnych wyznaczania ciepła właściwego cieczy newtonowskich: wody, gliceryny, oleju rzepakowego oraz wodnych roztworów soli sodowej karboksymetylocelulozy. Podczas pomiarów wykorzystano metodę elektrokalorymetryczną. Obliczone wartości ciepła właściwego dla cieczy wzorcowych były w zakresie 1660÷4234 J/(kg·K) i nie różniły się od danych literaturowych więcej niż o 1,1%. W przypadku roztworu polimeru ciepło właściwe wzrasta wraz z jego stężeniem. Istotny wpływ na otrzymane wyniki ma również masa molowa. Najwyższe wartości ciepła właściwego uzyskano dla Na-CMC o masie molowej 7ּ105 kg/kmol i stężeniu 0,005 kg polim./kg. Otrzymany wynik był o ponad 15% wyższy od ciepła właściwego wody.
Słowa kluczowe: ciepło właściwe, roztwór Na-CMC, metoda kalorymetryczna

14

—————————————————————————————————————-