Rok 2009 nr 1

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1
SPIS TREŚCI NUMERU pobierz spis

Str.

STRESZCZENIA
Jubileusz 70-lecia Profesora Michała Dyląga
Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 15                                      pobierz plik artykułu 

15

—————————————————————————————————————-
Jubileusz 70-lecia Profesora Andrzeja Heima
Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 17                                      pobierz plik artykułu 

17

—————————————————————————————————————-

Artykuły naukowe:

1. BUDOWA I EKSPLOATACJA MASZYN PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO

—————————————————————————————————————-
J.B. BERDOWSKI: Projektowanie i budowanie maszyn i urządzeń spożywczych
w aspekcie wymagań normy PN-EN-ISO 22000: 2006


Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 18-19                                 pobierz plik artykułu 

Maszyny i urządzenia, które są zaprojektowane i wykonane zgodnie z wymaganiami normy PN-EN-ISO 22000: 2006 są jednym z podstawowych czynników mających bezpośredni wpływ na wyprodukowanie bardzo dobrej jakości żywności oraz bezpiecznej dla zdrowia człowieka. Bezpieczna maszyna to bezpieczna żywność.
Słowa kluczowe: maszyny i urządzenia do przetwórstwa żywności, normy międzynarodowe

18

—————————————————————————————————————-
A. CIURZYŃSKA, A. LENART: Wpływ odwadniania osmotycznego na barwę liofilizowanych truskawek

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 20-21                                 pobierz plik artykułu 

Celem pracy było zbadanie wpływu odwadniania osmotycznego i substancji osmotycznej na barwę liofilizowanych truskawek. Analizę wpływu odwadniania osmotycznego, substancji osmotycznej i suszenia wykonano na podstawie zmian współczynnika jasności (L*), współczynnika barwy czerwonej (a*) oraz wskaźnika nasycenia barwy (SI) i kąta tonu (H).
Słowa kluczowe: truskawki, liofilizacja, odwadnianie osmotyczne, barwa

20

—————————————————————————————————————-
J. DIAKUN, M. JAKUBOWSKI: Analiza funkcjonalna konstrukcji kadzi wirowo-osadowych whirlpool

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 22-23                                 pobierz plik artykułu 

Na podstawie przeglądu dokumentacji oraz bezpośrednich obserwacji w browarach przeprowadzono analizę rozwiązań konstrukcyjnych kadzi wirowo-osadowych whirlpool, ze względu na funkcjonalność procesowo-technologiczną.
Słowa kluczowe: brzeczka piwna, klarowanie brzeczki, kadź wirowa,whirlpool

22

—————————————————————————————————————-
J. DIAKUN, J. PIEPIÓRKA: Warunki mycia metodą CIP kolanek rurociągu instalacji produkcyjnej

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 24-25                                 pobierz plik artykułu 

Celem pracy jest analiza i badanie warunków mycia kolanek rurociągów, jako szczególnych miejsc instalacji rurowych. Wykonano analizy rozkładu linii prądu przepływu cieczy, ciśnienia oraz oddziaływanie miejscowych naprężeń ścinających na ścianki kolanka rurociągu. Podstawą były obliczenia symulacyjne metodą elementów skończonych (MES) przeprowadzone w środowisku ANSYS FLOTRAN, dla kolanek o różnym promieniu zakrzywienia. Na stanowisku badawczym wykonana została ocena skuteczności mycia różnych stref powierzchni kolanka, zabrudzonego mlekiem.
Słowa kluczowe: kolanko, system CIP, warunki przepływu, mycie

24

—————————————————————————————————————-
M. JANOWICZ, E. DOMIAN, A. LENART, K. KRÓLIKOWSKI: Wpływ odwadniania osmotycznego i suszenia konwekcyjnego na barwę suszonych jabłek

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 26-27                                 pobierz plik artykułu 

Badano wpływ temperatury i prędkości powietrza w komorze suszenia stosowanych podczas procesu oraz czasu odwadniania osmotycznego na barwę suszy otrzymanych z jabłek. Stwierdzono, że zmienność jasności barwy, bezwzględniej różnicy, nasycenia oraz indeksu barwy zależą od rodzaju substancji osmotyczne stosowanej do obróbki wstępnej surowca przed suszeniem konwekcyjnym.
Słowa kluczowe: suszenie konwekcyjne, jabłka, barwa

26

—————————————————————————————————————-
J. KOWALSKA, A. LENART, M. BOSKO: Wpływ zmiany składu surowcowego oraz procesu aglomeracji na właściwości fizyczne napoju kawowego

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 28-29                                 pobierz plik artykułu 

Celem pracy była próba optymalizacji aglomeracji w złożu fluidalnym napoju kawowego
w proszku. Wykazano dominujący wpływ cukru na właściwości badanych mieszanin. Proces aglomeracji mieszanin wpłynął na polepszenie właściwości fizycznych. Uzyskano produkty o większym rozmiarze cząstek i niższej gęstości nasypowej, dobrych zdolnościach do płynięcia oraz wykazujące cechę instant.
Słowa kluczowe: aglomeracja, złoże fluidalne. kawa, napój instant

28

—————————————————————————————————————-
J. KOWALSKA, A. LENART, J. DOBROWOLSKA: Wpływ aglomeracji na stabilność kwasu L-askorbinowego w przechowywanym kakao instant

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 30-31                                 pobierz plik artykułu 

Kakao instant wzbogacone w witaminę C łączy w sobie cechy produktu pożądanego przez konsumenta, jest źródłem witamin i składników mineralnych. Znajomość zmian zawartości witaminy C w czasie pozwala na przewidywanie jej stabilności podczas przechowywania w określonych warunkach. Celem pracy była analiza zmian zawartości kwasu L-askorbinowego
w aglomerowanym kakao instant podczas przechowywania.
Słowa kluczowe: witamina C, aglomeracja, kakao, instant

30

—————————————————————————————————————-
J. LIMANOWSKI: Ocena możliwości użycia pompy wirowej z elastycznym wirnikiem
do tłoczenia jogurtu i serka homogenizowanego


Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 32-33                                 pobierz plik artykułu 

Wykonano badania reologiczne jogurtu, serka homogenizowanego produkowanego metodą ultrafiltracyjną i 4% wodnego roztworu CMC, nie pompowanych i pompowanych za pomocą pompy wirowej z elastycznym wirnikiem. Stwierdzono znaczne zmiany właściwości jogurtu spowodowane przejściem przez komorę wirnikową pompy.
Słowa kluczowe: pompa z elastycznym wirnikiem, reologia jogurtu, reologia serka

32

—————————————————————————————————————-
J. LIMANOWSKI, A. GŁOWACKI: Higieniczne aspekty konstrukcji stacji mieszania koncentratu owocowego z jogurtem i serkiem homogenizowanym

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 34-35                                 pobierz plik artykułu 

Przedstawiono rozwiązania konstrukcyjne elementów stacji dozowania i mieszania jogurtu i serka homogenizowanego z koncentratem owocowym firmy Zentis Polska Sp. z o.o. mające wpływ na higienę procesu i produktu. Opisano szczegóły budowy zbiorników do przechowywania koncentratu, sposób ich podłączenia do instalacji, higieniczne aspekty budowy pompy, przepływomierza masowego i mieszadła statycznego.
Słowa kluczowe: higiena produkcji, mieszanie statyczne, koncentrat owocowy, bag in box

34

—————————————————————————————————————-
E. MAJEWSKA, A.A DELMANOWICZ: Fizykochemiczne właściwości miodów pszczelich jako kryteria ich autentyczności

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 36-37                                 pobierz plik artykułu 

Sprawdzono możliwości określania autentyczności miodów nektarowych przy zastosowaniu parametrów fizykochemicznych. Do badań wybrano siedem odmian miodów. Uzyskane wyniki pozwoliły stwierdzić, iż określenie niektórych parametrów fizykochemicznych, tj. zawartości cukrów redukujących, HMF, proliny, popiołu oraz przewodności elektrycznej właściwej, może być pomocne przy wykrywaniu zafałszowań.
Słowa kluczowe: miód nektarowy, parametry fizykochemiczne, autentyczność

36

—————————————————————————————————————-
J. MAZUR, P. SOBCZAK, M. PANASIEWICZ, K. ZAWIŚLAK: Zmiany tekstury wędzonego sera twarogowego w zależności od czasu wędzenia

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 38-39                                 pobierz plik artykułu 

Określono wpływ czasu wędzenia gorącego sera twarogowego wędzonego na zawartość wody oraz podstawowe wyznaczniki profilowej analizy tekstury uzyskanego wyrobu. Ser twarogowy poddany wędzeniu gorącemu w zakresie od 3 do 4,5 godzin wykazuje się wzrostem twardości I i II, elastyczności, gumiastości oraz żujności w miarę przedłużania czasu wędzenia w stosunku do surowca wejściowego.
Słowa kluczowe: ser twarogowy wędzony, zawartość wody, TPA

38

—————————————————————————————————————-
D. NOWAK, P. KRZYWOSZYŃSKI: Wpływ metody suszenia na wytrzymałość mechaniczną suszu z selera korzeniowego

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 40-41                                 pobierz plik artykułu 

Seler (8 odmian), w postaci plastrów, suszono konwekcyjnie i za pomocą bliskiej podczerwieni. Susz poddawano testowi łamania przy użyciu teksturometru Texture Analyser. Wyznaczono pracę zniszczenia próbki, chrupkość i maksymalną siłę zniszczenia próbki. Nie stwierdzono jednoznacznego zróżnicowania pomiędzy właściwościami mechanicznymi suszu w zależności od odmiany ani metody suszenia materiału nieblanszowanego. Blanszowanie spowodowało istotną zmianę wytrzymałości badanych suszów.
Słowa kluczowe: konwekcja, podczerwień, test łamania, chrupkość

40

—————————————————————————————————————-
S. OBIDZIŃSKI: Specjalny czujnik pomiarowy do określenia stanu obciążeń w układzie roboczym granulatora

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 42-43                                 pobierz plik artykułu 

Przedstawiono wyniki badań stanu obciążeń w układzie roboczym granulatora PD-1 podczas procesu zagęszczania materiałów roślinnych. Do badań użyto specjalnej konstrukcji rolkę zagęszczającą z czujnikiem umożliwiającym pomiar nacisków zagęszczających i czujnikiem do pomiaru prędkości obrotowej rolki w układzie roboczym granulatora.
Słowa kluczowe: czujnik, obciążenia, granulator, materiał roślinny

42

—————————————————————————————————————-
M. OCHOWIAK, L. BRONIARZ-PRESS: Analiza procesu rozpylania oleju rzepakowego

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 44-45                                 pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono wyniki badań procesu rozpylania oleju kujawskiego w dyszy rozpryskowej o przekroju pierścieniowym. Na podstawie przeprowadzonej analizy obrazów rozpylanej strugi stwierdzono, że natężenie przepływu oraz właściwości rozpylanej cieczy,
w istotny sposób wpływają na zmianę parametrów charakterystycznych procesu rozpylania, takich jak: długość strugi, kąt rozpylania, średnia objętościowa średnica kropli.
Słowa kluczowe: rozpylanie, dysza rozpryskowa, olej, średnia objętościowa średnica kropli

44

—————————————————————————————————————-
M. ORCZYKOWSKA, P. BUDZYŃSKI, M. DZIUBIŃSKI: Wpływ zawartości tłuszczu na właściwości reologiczne śmietan krajowych

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 46-47                                 pobierz plik artykułu 

Tekstura żywności jest jedną z ważniejszych cech produktu, która decyduje o jego jakości i akceptacji konsumenckiej. W pracy przeanalizowano właściwości reologiczne dostępnych na rynku śmietan krajowych, uwzględniając wpływ zawartości tłuszczu w produkcie.
Słowa kluczowe: śmietana, struktura produktu, zawartość tłuszczu, właściwości reologiczne

46

—————————————————————————————————————-
M. ORCZYKOWSKA, M. DZIUBIŃSKI, P. BUDZYŃSKI: Właściwości reologiczne gumy ksantanowej jako stabilizatora spożywczego

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 48-47                                 pobierz plik artykułu 

Jednym z powszechnie stosowanych dodatków do żywności jest guma ksantanowa. Silne właściwości pseudoplastyczne wodnych roztworów ksantanu powodują wzmocnienie odczucia pełności i smakowitości spożywanych produktów. W prezentowanej pracy przeanalizowano uzyskane w trakcie pomiarów reometrycznych właściwości reologiczne gumy ksantanowej, które opisano modelem reologicznym Carreau.
Słowa kluczowe: guma ksantanowa, stabilizator spożywczy, model Carreau

48

—————————————————————————————————————-
P. PALICH, M. RUSZKOWSKA: Charakterystyka wybranych właściwości fizykochemicznych proszku barszczu czerwonego

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 50-51                                 pobierz plik artykułu 

Celem pracy była ocena wybranych właściwości fizykochemicznych żywności w proszku. Przeprowadzona charakterystyka wykazała zróżnicowanie badanych proszków pod względem składu chemicznego i granulometrycznego pozwoliła zaklasyfikować badane proszki do produktów słabo sypkich.
Słowa kluczowe: skład granulometryczny, gęstość luźna i utrzęsiona, zwilżalność

50

—————————————————————————————————————-
M. PANASIEWICZ: Analiza zmian wilgotności ziarna pszenicy nawilżanego
w roztworach wodnych


Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 52-53                                 pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono zakres zmian wilgotności obłuszczonego ziarna pszenicy, (nasycanego) nawilżanego w naturalnych wodnych roztworach spożywczych. Określano zdolności higroskopijne ziarniaków w zależności od zróżnicowanych warunków czasowo-temperaturowych, w których były nasycane. Badania ukierunkowano pod kątem oceny możliwości, wykorzystania tak preparowanych ziarniaków do różnych produktów spożywczych np. jogurtów, mieszanek zbożowych, posypek, odżywek dla dzieci itp.
Słowa kluczowe: ziarniaki pszenicy, nawilżanie, własności higroskopijne

52

—————————————————————————————————————-
M. PANASIEWICZ, K. ZAWIŚLAK, P. SOBCZAK: Wpływ nawilżania parą wodną ziarniaków jęczmienia na energochłonność procesu ich płatkowania

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 54-55                                 pobierz plik artykułu 

Przedstawiono wpływ parametrów obróbki parą wodną obłuszczonego ziarna jęczmienia na energochłonność procesu jego płatkowania. Analiza uzyskanych wyników badań wykazała duży zakres zmian tego parametru, wynikający głównie ze zróżnicowania wielkości szczeliny roboczej i czasu nawilżania, w mniejszym stopniu z poziomu wilgotności początkowej surowca.
Słowa kluczowe: ziarniaki jęczmienia, para wodna, energochłonność płatkowania

54

—————————————————————————————————————-
A. PĘKOSŁAWSKA, A. LENART: Wpływ odwadniania osmotycznego na właściwości fizykochemiczne dyni

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 56-57                                 pobierz plik artykułu 

W pracy podjęto badania, nad określeniem wpływu stężenia (20–66,3%) i temperatury
(20–60 oC) roztworu syropu skrobiowego na zmiany właściwości fizykochemicznych dyni wywołane odwadnianiem osmotycznym. Czas procesu mieścił się w zakresie 0–300 minut. Analiza właściwości fizykochemicznych obejmowała: aktywność wody, barwę, zawartość cukrów
i karotenoidów. Największe zmiany odnotowano dla próbek odwadnianych w 66,3 % roztworze syropu skrobiowego i temperaturze 60 oC przez 300 minut.
Słowa kluczowe: odwadnianie osmotyczne, właściwości fizykochemiczne, dynia

56

—————————————————————————————————————-
J.F. POMIANOWSKI, F. DAJNOWIEC: Właściwości fizykochemiczne tłuszczu gęsiego

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 58-59                                 pobierz plik artykułu 

W pracy analizowano podstawowy skład chemiczny, skład kwasów tłuszczowych gęsiego tłuszczu surowego i topionego oraz temperaturę topnienia i krzepnięcia tłuszczu topionego. Oceniono także podatność tłuszczu na zmiany hydrolityczne i oksydacyjne. Dodatkowo dokonano oceny sensorycznej tłuszczu. Wykazano, że dzięki swym cechom tłuszcz gęsi może być wykorzystywany bezpośrednio do spożycia lub w szeregu procesów technologicznych
w gastronomii.
Słowa kluczowe: tłuszcz gęsi, jakość tłuszczu, kwasy tłuszczowe

58

—————————————————————————————————————-
G. PROBOLA, Z. ZANDER, E. HAPONIUK: Zastosowanie konsystometru rynnowego
do oceny konsystencji wybranych produktów spożywczych


Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 60-61                                 pobierz plik artykułu 

Zaproponowano nowy konsystometr rynnowy do oceny konsystencji półpłynnych produktów żywnościowych. Uzyskano szereg istotnych i wysoko istotnych korelacji między drogą płynięcia, a parametrami reologicznymi badanych cieczy. Stwierdzono przydatność konsystometru rynnowego do oceny konsystencji badanej grupy produktów żywnościowych.
Słowa kluczowe: konsystometr rynnowy, konsystencja, reologia żywności

60

—————————————————————————————————————-
M. SEŃCIO, J. DIAKUN: Analiza parametryczna konstrukcji masownic do mięsa

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 62-63                                 pobierz plik artykułu 

Analizę przeprowadzono na podstawie danych technicznych z katalogów i stron internetowych 32 firm produkujących lub oferujących masownice. Dokonano klasyfikacji masownic ze względu na ich pojemność. Przeprowadzono analizę zainstalowanej mocy, masy urządzenia,wydatku technologicznego, wymaganej powierzchni i przestrzeni instalacyjnej w odniesieniu do pojemności jako podstawowego parametru technicznego.
Słowa kluczowe: analiza parametryczna, masownica do mięsa

62

—————————————————————————————————————-
J. SĘK: Modelowanie procesu rozdzielania się faz w emulsjach

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 64-65                                 pobierz plik artykułu 

Rozdzielanie się faz w emulsjach jest jednym z najmniej lub z najbardziej pożądanych zjawisk występujących w czasie przetwórstwa tych mediów. W prezentowanej pracy przedstawiono wyniki badań własnych przebiegu tego procesu. Zaproponowano również własny model do przewidywania szybkości przebiegu tych zjawisk.
Słowa kluczowe: emulsja, proces rozdzielania się faz, tworzenie warstwy wodnej

64

—————————————————————————————————————-
P. SOBCZAK, K. ZAWIŚLAK, M. PANASIEWICZ: Wpływ składu mieszanki suszu marchwiowego i mąki na właściwości fizyczne granulatu

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 66-67                                 pobierz plik artykułu 

Celem podjętych badań było określenie wpływu składu mieszanki suszu marchwiowego oraz mąki z pszenicy durum na właściwości fizyczne i wytrzymałościowe uzyskanego granulatu. Doświadczenia przeprowadzono w granulatorze talerzowym Zwiększenie procentowego dodatku mąki z pszenicy durum z 20 do 30 i 40% wpłynęło na zmniejszenie średniego wymiaru granulki ok. 15%. Największą trwałość statyczną posiadał granulat z 20% dodatkiem mąki
z pszenicy durum.
Słowa kluczowe: granulacja bezciśnieniowa, susz marchwiowy, właściwości fizyczne

66

—————————————————————————————————————-
W. SOBIESKI: Wybrane zagadnienia numerycznego modelowania złoża fluidalnego
w fontannowej suszarce do ziarna


Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 68-69                                 pobierz plik artykułu 

Artykuł przedstawia wybrane aspekty tworzenia modelu symulacyjnego złoża fluidalnego
w fontannowej suszarce do ziarna, związane z doborem odpowiednich formuł obliczeniowych, uściślających ogólny model matematyczny układu dwufazowego typu fluid-solid. W pracy umieszczono wybrane wyniki symulacji numerycznych oraz przedstawiono optymalne konfiguracje formuł obliczeniowych dające wyniki zgodne z eksperymentem.
Słowa kluczowe: model Gidaspowa, fontannowa suszarka do ziarna

68

—————————————————————————————————————-
D. WITROWA-RAJCHERT, M. HANKUS, E. PAWLAK: Wpływ metody suszenia na zawartość chlorofilu i barwę oregano oraz bazylii

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 70-71                                 pobierz plik artykułu 

Celem pracy było określenie wpływu różnych metod suszenia: konwekcyjnej, mikrofalowej
i sublimacyjnej na zawartość chlorofilu a i b w bazylii i oregano. Suszenie bazylii, niezależnie od zastosowanej metody, spowodowało istotne zmniejszenie zawartości chlorofilu a i b
w produkcie. W przypadku suszenia oregano degradacja chlorofilu a i b była znacznie mniejsza. Suszenie mikrofalowe jest lepszą metodą suszenia ziół niż suszenie konwekcyjne, ponieważ pozwala na zachowanie większej ilości związków biologicznie czynnych i lepszej barwy.
Słowa kluczowe: chlorofil a i b, barwa, suszenie sublimacyjne, konwekcyjne, mikrofalowe

70

—————————————————————————————————————-
P. WODZIŃSKI: Przesiewanie w przemyśle spożywczym

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 72-73                                 pobierz plik artykułu 

W przemyśle spożywczym o różnych jego gałęziach, mamy do czynienia z procesem przesiewania materiałów ziarnistych. W przemyśle spożywczym spotykamy przesiewanie na sucho, na mokro oraz odwadnianie ciał stałych, tzn. z rozdziałem fazy stałej od fazy ciekłej. Są to więc bardzo różne rodzaje przesiewania, a to oznacza, że do realizacji tych procesów konieczne jest użycie całkowicie różnych maszyn przesiewających. Niniejsza praca dotyczy nowoczesnych maszyn przesiewających produkowanych przez różne fabryki budowy maszyn.
Słowa kluczowe: przesiewanie, przesiewacz, materiał ziarnisty, klasyfikacja, segregacja

72

—————————————————————————————————————-
J. WOŁKOWIAK, L. ZANDER, F. DAJNOWIEC: Zastosowanie różniczkowania numerycznego z jednoczesnym wygładzaniem w obliczeniach strumienia permeatu podczas mikrofiltracji

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 74-75                                 pobierz plik artykułu 

Przedstawiono sposób obliczania strumienia permeatu w badaniach kinetyki mikrofiltracji z zastosowaniem metody Więckowskiego do różniczkowania numerycznego z jednoczesnym wygładzaniem. Otrzymane wyniki porównano z rezultatami uzyskanymi z wykorzystaniem wzorów interpolacyjnych Lagrange’a oraz metody Savitzky’ego-Golay’a.
Słowa kluczowe: mikrofiltracja, różniczkowanie numeryczne

74

—————————————————————————————————————-
L. ZANDER, Z. ZANDER, E. HAPONIUK: Charakterystyki płynięcia deserów skrobiowych

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 76-77                                 pobierz plik artykułu 

Badano reologiczne właściwości popularnych deserów skrobiowych typu instant. Sporządzono charakterystyki płynięcia z zastosowaniem różnych elementów pomiarowych – układu cylindrów koncentrycznych i mieszadeł. Stwierdzono, że badane produkty wykazują zróżnicowanie konsystencji, przy czym wartości liczbowe granicy płynięcia, współczynnika konsystencji
i lepkości pozornej zależały od użytego elementu pomiarowego.
Słowa kluczowe: reologia, desery skrobiowe, konsystencja produktu

76

—————————————————————————————————————-
R. ZARZYCKI, Z. MODRZEJEWSKA, P. OWCZARZ: Wpływ temperatury na własności reologiczne termożeli chitozanowych

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 78-79                                 pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono możliwości wytwarzania termożeli chitozanowych w oparciu o mleczan
i octan chitozanu oraz b-glicerofosforan sodu. Roztwór soli chitozanowej formuje się w postać hydrożelu w temperaturze powyżej 35°C, a więc w warunkach fizjologicznych (poniżej tej temperatury pozostaje w postaci lepkiego roztworu).
Słowa kluczowe: termożele chitozanowe, właściwości reologiczne

78

—————————————————————————————————————-
2. MIESZANIE
—————————————————————————————————————-
D. ANDREJKO, M. GOŹDZIEWSKA, J. GROCHOWICZ: Badanie eksploatacyjne laboratoryjnej mieszarki łopatkowej

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 80-82                                 pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono wyniki badań procesu mieszania mieszaniny dwuskładnikowej
w laboratoryjnej mieszarce łopatkowej. Badano wpływ parametrów eksploatacyjnych tj. prędkość obrotowa, czas mieszania oraz ilość pierścieni w mieszarce. Wykazano, że podstawowe znaczenie w realizowanym procesie ma zastosowana ilość pierścieni oraz prędkość obrotowa.
Słowa kluczowe: parametry eksploatacyjne, mieszarka laboratoryjna, mieszanina dwuskładnikowa

80

—————————————————————————————————————-
J. BOSS, P. RATUSZNY: Badanie procesu segregacji mieszanin materiałów ziarnistych podczas transportu pneumatycznego

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 82-83                                 pobierz plik artykułu 

Badano zjawisko segregacji mieszaniny układu materiałów ziarnistych podczas transportu. Przedstawione wyniki dotyczą zachowania się układów ziarnistych stosowanych w przemyśle rolno-spożywczym w przenośniku pneumatycznym.
Słowa kluczowe: mieszanie, materiały ziarniste, transport pneumatyczny

82

—————————————————————————————————————-
J. BOROWSKI, L. BRONIARZ-PRESS, G. NAROŻNY: Porównanie efektywności mieszania materiałów ziarnistych w mieszalnikach mechanicznych i statycznych

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 84-85                                 pobierz plik artykułu 

Celem podjętych badań była ocena efektywności pracy mieszalnika statycznego wykorzystywanego do mieszania ciał stałych oraz porównanie jej z wynikami badań mieszania ciał stałych w mieszalniku mechanicznym. W mieszalniku mechanicznym uzyskano lepszy wynik końcowy, ale kosztem zużycia większej ilości energii.
Słowa kluczowe: mieszanie ciał stałych, mieszalnik statyczny, mieszalnik mechaniczny, efektywność

84

—————————————————————————————————————-
L. BRONIARZ-PRESS, RÓŻAŃSKA, J. RÓŻAŃSKI: Czas mieszania w micelarnych roztworach środków powierzchniowo czynnych dla mieszadeł turbinowych

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 86-87                                 pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono wyniki badań nad czasem mieszania kationowych środków powierzchniowo czynnych w mieszalniku wyposażonym w mieszadła turbinowe o różnej konstrukcji. W badaniach zastosowano kationowe środki powierzchniowo czynne: bromek tetradecylotrimetyloamoniowy oraz chlorek heksadecylotrimetyloamoniowy. Jako dodatek wspomagający proces asocjacji micelarnej zastosowano salicylan sodu.
Słowa kluczowe: czas mieszania, współczynnik rozpraszania energii, surfaktanty, micele

86

—————————————————————————————————————-
L. BRONIARZ-PRESS, W. SZAFERSKI: Moc mieszania układu ciało stałe-ciecz-gaz
w mieszalniku z dwoma mieszadłami na wspólnym wale


Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 88-89                                 pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono wyniki badań wpływu objętościowego natężenia przepływu gazu oraz liczby Reynoldsa na jednostkowe zużycie mocy mieszania układów trójfazowych w mieszalniku zaopatrzonym w mieszadła turbinowe Rushtona, mieszadła turbinowe z łopatkami pochylonymi pod kątami 45 o i 135 o oraz mieszadła turbinowe-tarczowe Smitha na wspólnym wale. Pomiary wykonano dla granulatu polipropylenu w wodnych roztworach wysokocząsteczkowego poliakryloamidu (Rokrysol WF1).
Słowa kluczowe: moc mieszania, dyfuzory membranowe, dwa mieszadła na wspólnym wale

88

—————————————————————————————————————-
L. BRONIARZ-PRESS, W. SZAFERSKI, D. DULSKA: Napowietrzanie roztworów polimerów w mieszalniku z dwoma mieszadłami na wspólnym wale

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 90-91                                 pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono wyniki badań wpływu objętościowego natężenia przepływu gazu, częstości obrotów mieszadła oraz stężenia wodnych roztworów polimerów poliakryloamidu (Rokrysol WF1) na współczynnik zatrzymywania gazu w mieszalniku zaopatrzonym w dyfuzor membranowy GJ HD 270 oraz dwa mieszadła na wspólnym wale: standardowe mieszadła turbinowe Rushtona i mieszadła turbinowe z łopatkami prostymi.
Słowa kluczowe: mieszanie, układy dwumieszadłowe, napowietrzanie,współczynnik zatrzymywania gazu, dyfuzory membranowe

90

—————————————————————————————————————-
A. DUDA, J. KAMIEŃSKI, J. TALAGA: Badania sprawności hydraulicznej w mieszalniku
z dwoma mieszadłami na wspólnym wale


Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 92-93                                 pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono wyniki obliczeń sprawności hydraulicznej dla różnych układów dwóch mieszadeł na wspólnym wale, wyznaczonej w oparciu o wydajność pompowania oraz wydajność przepływu cyrkulacyjnego w mieszalniku. Zbadano wpływ odległości pomiędzy mieszadłami na wartość sprawności hydraulicznej w mieszalniku dwustopniowym.
Słowa kluczowe: mieszalnik dwustopniowy, sprawność hydrauliczna

92

—————————————————————————————————————-
M. DYLĄG, J. KAMIEŃSKI, W. SZATKO: Modelowanie samoprzemieszczania ziaren podczas magazynowania

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 94-95                                 pobierz plik artykułu 
Omówiono zjawisko ruchu ziaren w zbiornikach magazynowych. Przedstawiono analizę warunków determinujących przemieszczanie się ziaren podczas fazy przechowywania dla mieszaniny dwuskładnikowej o parametrach mających wyraźny wpływ na proces samoprzemieszczania ziaren. Określono teoretycznie obszar stabilności rozważanego układu ziaren oraz obszar z możliwością samoprzemieszczania.
Słowa kluczowe: magazynowanie, ruch ziaren, samoprzemieszczanie, modelowanie

94

—————————————————————————————————————-
J. GROCHOWICZ, K. ZAWIŚLAK, P. SOBCZAK: Ocena skuteczności mieszania materiałów ziarnistych z zastosowaniem jako wskaźnika grochu

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 96-97                                 pobierz plik artykułu 

Celem badań było opracowanie prostej w wykonaniu i taniej metody badania homogeniczności mieszanki w warunkach produkcyjnych. Przeprowadzone w skali laboratoryjnej badania nad określeniem stopnia wymieszania mieszanek sypkich przy pomocy naturalnego wskaźnika, jakim są nasiona grochu pozwalają na opracowanie bardzo przydatnej, prostej i szybkiej metody pomiaru homogeniczności mieszanek sypkich w warunkach produkcyjnych.
Słowa kluczowe: mieszanie, skuteczność mieszania, właściwości fizyczne

96

—————————————————————————————————————-
Z. JAWORSKI, H. MURASIEWICZ: Niestacjonarne modelowanie fluktuacji przepływu dwufazowego ciecz-ciecz w mieszalniku statycznym typu Kenics

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 98-100                                 pobierz plik artykułu 

Przedstawiono wyniki modelowania numerycznego przepływu burzliwego dwufazowego w mieszalniku statycznym Kenic. W badaniach CFD wykorzystano dwa podejścia: symulacji wielkowirowych LES z modelem Smagorinsky’ego-Lilly oraz metodę symulacji niestacjonarnych URANS z modelem k-ε . Symulacje numeryczne przeprowadzono dla dwóch niemieszających się wzajemnie cieczy: wody i oleju silikonowego oraz dla liczby Re =10 000.
Słowa kluczowe: LES, symulacje niestacjonarne RANS, ciecz-ciecz, mieszalnik Kenics

98

—————————————————————————————————————-
J. KARCZ, A. KIEŁBUS- RĄPAŁA: Wymiana masy w układzie ciecz-gaz w obecności cząstek ciała stałego w mieszalniku

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 100-102               pobierz plik artykułu (in English) 

Celem pracy było określenie wpływu obecności i stężenia cząstek fazy stałej na wartość objętościowego współczynnika wnikania masy w układzie ciecz-gaz w mieszalniku. Badania wykonano w układach różniących się zdolnością do koalescencji pęcherzyków gazu w cieczy
w zbiorniku o średnicy D = 0.288 m. Zastosowano trzy typy mieszadeł: turbinowe Rushtona lub Smitha oraz A 315. Pomiary przeprowadzono metodą dynamiczną.
Słowa kluczowe: wymiana masy, układy trójfazowe, mieszanie

100

—————————————————————————————————————-
J. KARCZ, B. MACKIEWICZ: Wpływ pozycji mieszadła na rozpraszanie lekkich cząstek w cieczy w mieszalniku

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 103-105               pobierz plik artykułu (in English) 

W pracy przedstawiono wyniki badań pozycji mieszadła na wale na warunki rozpraszania lekkich cząstek w cieczy w mieszalniku. Pomiary krytycznych obrotów mieszadła przeprowadzono w zbiorniku z przegrodami i mieszadłem umieszczonym w odległości h = 0,33H lub 0,67H od płaskiego dna mieszalnika. Płyn mieszano za pomocą mieszadeł turbinowych: Rushtona lub z łopatkami pochylonymi. Testowane układy geometryczne zostały porównane, przyjmując jako kryterium jednostkową moc mieszania.
Słowa kluczowe: lekkie cząstki, krytyczne obroty mieszadła, mieszalnik

103

—————————————————————————————————————-
A. KIEŁBUS-RĄPAŁA, J. KARCZ: Badania wymiany masy w układzie ciecz – gaz mieszanym dwoma mieszadłami osadzonymi na wspólnym wale

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 106-107                pobierz plik artykułu (in English) 

Celem pracy była analiza eksperymentalna procesu wymiany masy w układzie ciecz–gaz mieszanym w zbiorniku z dwoma mieszadłami na wspólnym wale. Pomiary przeprowadzono
w zbiorniku o średnicy D = 0,288 m, dla dwóch konfiguracji mieszadeł. W obu jako górne stosowano mieszadło turbinowe Rushtona, a jako dolne turbinowe Smitha lub A 315. Pomiary współczynnika k La przeprowadzono metodą dynamiczną.
Słowa kluczowe: objętościowy współczynnik wnikania masy, układ ciecz – gaz, mieszanie

106

—————————————————————————————————————-
T. KURASIŃSKI, C. KUNCEWICZ: Charakterystyka struktur wirowych generowanych przez mieszadło samozasysające

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 108-109                                 pobierz plik artykułu 

Na podstawie pomiarów wykonanych przy użyciu anemometru laserowego w mieszalniku
z samozasysającym mieszadłem tarczowym wykonano obliczenia wielkości skal długości, czasu i prędkości dla wirów z zakresu Kołmogorowa, Taylora i Brodkey’a.
Słowa kluczowe: burzliwość, wielkość wirów

108

—————————————————————————————————————-
PERYT-STAWIARSKA, Z. JAWORSKI: Analiza porównawcza fluktuacji przepływu płynu newtonowskiego oraz nienewtonowskiego przez mieszalnik statyczny SMX

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 110-111                                 pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono wyniki pomiarów LDA wykonanych dla mieszalnika statycznego SMX
i jednofazowego przepływu płynu newtonowskiego (syropu skrobiowego), a następnie płynu nienewtonowskiego (wodnego roztworu CMC). Do opracowania wyników zastosowano procedurę szybkiej transformaty Fouriera (FFT). Otrzymane wyniki, dzięki zastosowaniu procedury FFT, były analizowane w dziedzinie częstotliwości.
Słowa kluczowe: mieszalnik statyczny SMX, fluktuacje przepływu, FFT, pomiary LDA

110

—————————————————————————————————————-
E. STELMACH, L. KRZYSTEK, J. STELMACH, LEDAKOWICZ: Przemywanie stałych odpadów komunalnych w mieszalniku bębnowym

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 112-113                                 pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono wyniki badań przemywania stałych odpadów komunalnych w mieszalniku bębnowym z pochyloną osią obrotu. Na podstawie zmian wartości ChZT i suchej określono czas prowadzenia procesu na 20 minut. Mieszalnik do przemywania odpadów można traktować jak układ inercyjny pierwszego rzędu.
Słowa kluczowe: mieszalnik bębnowy, przemywanie, stałe odpady komunalne

112

—————————————————————————————————————-
J. STELMACH: Pomiary prędkości cieczy w mieszalniku z użyciem znaczników przepływu

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 114-115                                 pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono uzyskane z użyciem znaczników przepływu mapy prędkości obwodowych i promieniowych na wysokości zawieszenia samozasysającego mieszadła tarczowego. Uzyskane rezultaty są zgodne z wynikami uzyskanymi metodą anemometrii laserowej.
Słowa kluczowe: prędkość cieczy w mieszalniku, znacznik przepływu

114

—————————————————————————————————————-
K. SZULC: Moc mieszania mieszadeł ślimakowych pracujących w zbiorniku
z przegrodami

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 116-117                                 pobierz plik artykułu 

Prezentowana praca jest etapem wstępnym do wykonania optymalizacji parametrów geometrycznych mieszadła ślimakowego pracującego w nietypowym układzie geometrycznym, na drodze modelowania matematycznego. Celem głównym pracy było określenie mocy mieszania mieszadeł ślimakowych o zmiennej średnicy i skoku wstęgi, pracujących z przegrodami o różnej szerokości.
Słowa kluczowe: mieszanie, mieszadło ślimakowe, moc mieszania, przegrody

116

—————————————————————————————————————-
J. TALAGA: Analiza możliwości określania dyssypacji energii turbulencji cieczy
w mieszalniku w oparciu o jednowymiarowe spektra energii


Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 118-119                                 pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono wyniki przeprowadzonych badań doświadczalnych i obliczeń, których celem była weryfikacja i ocena możliwości wyznaczania dyssypacji kinetycznej energii turbulencji cieczy w mieszalniku na podstawie jednowymiarowych spektrów energii w oparciu o drugą hipotezę Kołmogorowa.
Słowa kluczowe: mieszanie, turbulencja, dyssypacja energii turbulencji

118

—————————————————————————————————————-
M. TOMALCZYK, A. HEIM: Wytrzymałość statycznie niewyznaczalnych wałów mieszadeł stosowanych w suszarkach fluidalnych

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 120-121                                 pobierz plik artykułu 

Aby wywołać fluidyzację przy suszeniu materiałów ziarnistych o wysokiej wilgotności stosuje się jej wspomaganie poprzez mechaniczne mieszanie. Jeśli w obliczeniach wytrzymałościowych wału chcemy uwzględnić niesymetryczne względem osi obciążenia jego ramion, wymagają one założeń upraszczających. W pracy przedstawiono obliczenia dla suszarki SFM-1200 zaprojektowanej w PŁ i uruchomionej w krajowych cukrowniach.
Słowa kluczowe: mieszanie, fluidyzacja, wytrzymałość wału

120

—————————————————————————————————————-
P. WESOŁOWSKI: Stanowisko do badania procesu mieszania w skali technicznej
Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 122-123                                 pobierz plik artykułu 
W pracy przedstawiono oryginalne rozwiązanie konstrukcyjne stanowiska do badania procesu mieszania w układach jedno- i wielofazowych w technicznej skali. Podano inwarianty geometryczne układu pomiarowego. Opisano zakres zmienności parametrów operacyjnych oraz oprogramowanie kontrolne. Pokazano wyniki wstępnych testów rozruchowych stanowiska.
Słowa kluczowe: mieszanie, instalacja doświadczalna, skala techniczna

122

WOZIWODZKI, L. BRONIARZ-PRESS: Mieszanie w zakresie przejściowym
w mieszalniku z trzema niecentrycznymi mieszadłami


Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 124-125                pobierz plik artykułu (in English) 

W pracy przedstawiono analizę wpływu stopnia niecentryczności układu trzech mieszadeł turbinowych na czas i moc mieszania. Badania przeprowadzono zakresie liczb Reynoldsa Rem = 300–3000. Wykazano, że niecentryczne umiejscowienie mieszadeł powoduje skrócenie czasu mieszania, jednakże kosztem zwiększenia zapotrzebowania na energię.
Słowa kluczowe: mieszanie, zakres przejściowy, układy wielomieszadłowe, niecentryczność

124

—————————————————————————————————————-
R. WÓJTOWICZ, J. KAMIEŃSKI: Minimalna częstość obrotów mieszadła podczas wytwarzania zawiesin „lekkich” w mieszalniku mechanicznym

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 126-127                                 pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono wynik badań nad wytwarzaniem zawiesin lekkich w mieszalniku mechanicznym z pojedynczym mieszadłem turbinowym. Analizowano wpływ rodzaju mieszadła, parametrów geometrycznych mieszalnika oraz własności fizycznych fazy rozpraszanej na minimalną częstość obrotów mieszadła (n, min ) gwarantującą wytworzenie zawiesiny. Uzyskane wyniki opracowano następnie w postaci bezwymiarowej zależności korelacyjnej
z wykorzystaniem kryterialnej liczby Froude’a.
Słowa kluczowe: mieszanie, mieszalnik mechaniczny, mieszadło turbinowe, zawiesina lekka

126

—————————————————————————————————————-
L. ZANDER, Z. ZANDER, J. WARECHOWSKI, F. DAJNOWIEC: Mechaniczna degradacja karboksymetylocelulozy w procesie mieszania

Inż. Ap. Chem. 2009, 48, nr 1, 128-130                                 pobierz plik artykułu 

Badano zmiany reologii wodnego roztworu karboksymetylocelulozy i stopnia dyspersji cząstek koloidalnych zachodzące w wyniku mieszania. Mieszanie prowadzono w zbiorniku cylindrycznym, stosując wolnoobrotowe mieszadło wstęgowe i trzy mieszadła wysokoobrotowe.Stwierdzono, że ścinanie cieczy w mieszalniku powodowało mechaniczną degradację hydrokoloidu i spadek lepkości pozornej roztworu.
Słowa kluczowe: mieszanie, hydrokoloidy, mechaniczna degradacja, reologia

128

—————————————————————————————————————-