Rok 2013 nr 2

2013-2

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2
SPIS TREŚCI NUMERU

Str.

STRESZCZENIA  pobierz spis


Artykuły naukowe:

BIOMASA – INŻYNIERIA ENERGOMECHANICZNA

J. FLIZIKOWSKI, J. SADKIEWICZ: Inżynieria innowacji rozdrabniaczy ziarnistej biomasy

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 36-37                                         pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono założenia, podstawy i przykład inżynierii innowacji rozdrabniaczy ziarnistej biomasy. Głównym celem jest uporządkowanie nowej wiedzy inżynierskiej. Polega ono z jednej strony na sformalizowaniu etapów inżynierii innowacji: metateoria, odkrycie nowych rozwiązań i wdrożenie nowości, a z drugiej – na formalizmach podstaw naukowych (przesłanki, twierdzenia, struktura).
Słowa kluczowe: inżynieria innowacji, rozdrabnianie, wdrożenie

36

—————————————————————————————————————-
J. FLIZIKOWSKI, J. SADKIEWICZ: Nowa konstrukcja rozdrabniacza ziaren żyta
i regranulatu tworzyw

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 38-39                         pobierz plik artykułu (in English)

W pracy przedstawiono założenia, podstawy i konstrukcję nowego rozdrabniacza ziaren biomasy i regranulatu tworzywa polimerowego. Głównym celem jest uporządkowanie wiedzy w kierunku doboru cech konstrukcyjnych nowego rozdrabniacza. Uporządkowanie polega z jednej strony na sformalizowaniu etapów inżynierii innowacji, takich jak: charakterystyki użytkowe (idea) i dobór cech konstrukcyjnych, a z drugiej – na formalizmach, takich jak: modele, obliczenia, symulacje.
Słowa kluczowe: rozdrabniacz, mielenie, rozwój

38

—————————————————————————————————————-
J. FLIZIKOWSKI, T. TOPOLIŃSKI, J. JASIŃSKI, D. WEŁNOWSKI: Inżynieria energomechaniczna biomasy. Cz. III: Zasoby

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 40-41                                         pobierz plik artykułu 

W trzeciej części pracy opisano postępowanie przygotowawcze obejmujące określenie dostępności i właściwości biomasy (zwłaszcza słomy) do celów energetycznych, w tym do nowej techniki mikro-rozdrabniania (mikronizacji). Opisano instalację do przygotowania pyłu biomasy. Przedstawiono zalety i wady biomasy oraz procesu jej spalania.
Słowa kluczowe: zasoby biomasy, mielenie, współspalanie

40

—————————————————————————————————————-
A. TOMPOROWSKI, M. OPIELAK, K. KOWALIK, B. SYKUT: Analiza nierównomierności rozdrabniania biomasy. Część I. Podstawy teoretyczne

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 42-43                                         pobierz plik artykułu 

Miarą równomierności działania wielokrawędziowych rozdrabniaczy materiałów biologicznych jest niedokładność realizacji zadanej funkcji ruchu, czyli nierównomierność biegu, obciążeń,
a nawet sprawności. W pracy przeprowadzono modelowanie nierównomierności obciążeń wielokrawędziowych rozdrabniaczy ziaren zbóż. Dla przyjętych założeń zaproponowano model fizyczny w postaci funkcji trygonometrycznej i wykładniczej.
Słowa kluczowe: nierównomierność, wydajność, rozdrabnianie

42

—————————————————————————————————————-
A. TOMPOROWSKI, M. OPIELAK, I. PIASECKA, M. JANKOWSKI: Analiza nierównomierności rozdrabniania biomasy. Część II. Badania maszynowe

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 44-46                                         pobierz plik artykułu 

Zarejestrowano w przedziale czasu nierównomierności stochastyczne procesu rozdrabniania. Na ich kształt mają wpływ cechy konstrukcyjne narzędzia rozdrabniającego, parametry procesu oraz indywidualne cechy rozdrabnianego, biologicznego materiału o strukturze anizotropowej. Analizując zarejestrowane przebiegi można zauważyć, że każdy z zapisów przedstawia niepowtarzalną postać rzeczywistą – funkcję dwu zmiennych: czasu i parametru elementarnego.
Słowa kluczowe: nierównomierność, wydajność, rozdrabnianie

44

—————————————————————————————————————-
M. MACKO, K. TYSZCZUK: Badania użyteczności rozdrabniacza wielokrawędziowego
i żyletkowego

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 47-48                                         pobierz plik artykułu 

W pracy zaprezentowano koncepcję stanowiska badawczego rozdrabniania wielokrawędziowego i żyletkowego. Systemy rozdrabniania oparte o własne patenty realizują funkcję rozdrabniania z wysoką skutecznością. W układzie pomiarowym wykorzystano momentomierze i rejestratory prędkości obrotowej, dzięki czemu możliwe jest oszacowanie zapotrzebowania energetycznego na proces. Zaprezentowano wybrane wyniki badań próbek polimerowych.
Słowa kluczowe: rozdrabnianie, konstrukcja rozdrabniacza wielokrawędziowego, żyletkowego
47
—————————————————————————————————————-
M. MACKO, K. TYSZCZUK, G. ŚMIGIELSKI, A. SOBKOWIAK: Implementacje mechatroniczne w układzie rozdrabniacza

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 49-50                                         pobierz plik artykułu 

Skonstruowano i zbudowano oryginalny układ sterowania wraz z aplikacją sterowania. Wdrożenie podsystemów mechatronicznych umożliwiło skuteczne sterowanie procesem rozdrabniania precyzyjnego. Dzięki temu możliwa jest adaptacja otrzymanych zmiennych do postaci modeli matematycznych rozdrabniania, poprawa masowych, ruchowych i dynamicznych charakterystyk użytkowych systemów rozdrabniania i podwyższenia sprawności rozdrabniania. Dominującą rolę pełnią związki energetyczno-środowiskowe podsystemów procesowych i sterowania oraz identyfikacja i ocena wybranych technik rozdrabniania, zweryfikowana w oparciu o odpowiedzi konstrukcji zintegrowanego systemu rozdrabniania precyzyjnego.
Słowa kluczowe: rozdrabnianie precyzyjne, układy sterowania i kontroli

49

—————————————————————————————————————-
A. BOCHAT, K. KORPAL: Problematyka badawcza cięcia warstwy materiału anizotropowego

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 51-53                                         pobierz plik artykułu 

Przedstawiono analizę oraz podsumowanie dotychczasowych badań doświadczalnych procesu cięcia na sieczkę warstwy anizotropowego materiału roślinnego w bębnowych zespołach tnących. Podano zależności między parametrami, cechami konstrukcyjnymi bębna tnącego a właściwościami fizykomechanicznymi materiału roślinnego. Stwierdzono, że publikowane wyniki badań doświadczalnych często są nieporównywalne z powodu różnic w programach i metodyce badań. Wskazane są zatem dalsze badania w celu obniżenia energochłonności cięcia oraz prace nad nowymi konstrukcjami bębnowych zespołów tnących.
Słowa kluczowe: cięcie, materiał anizotropowy, bębnowe zespoły tnące

51

—————————————————————————————————————-
K. KOTARSKA, W. DZIEMIANOWICZ, B. CZUPRYŃSKI: Wpływ dodatku stymulatorów na fermentację melasy oraz jakość uzyskiwanego spirytusu

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 54-55                                         pobierz plik artykułu 

W pracy stwierdzono, że melasa jako produkt odpadowy przy produkcji cukru może być użyta jako surowiec stosunkowo tani i łatwo dostępny w produkcji etanolu. Ze względu na posiadany wysoki poziom potasu oraz bardzo dużą gęstość musi być rozcieńczona, aby stworzyć dogodne warunki prowadzenia procesu fermentacji przez drożdże. Dodatek do podłoża stymulatorów w postaci fosforanu amonu oraz mieszanin: siarczanu amonu i fosforanu amonu oraz siarczanu magnezu, fosforanu amonu i pantotenianu wapnia przyspiesza proces fermentacji. Wpływa również korzystnie na rozwój i rozmnażanie drożdży poprzez dostarczenie im niezbędnych do rozwoju pierwiastków. Ponadto zastosowanie stymulatorów w fermentacji melasy prowadzi do zintensyfikowania procesu oraz uzyskania poprawy jakości otrzymywanego spirytusu surowego. Zawartość związków karbonylowych w porównaniu z próbą kontrolną zmniejszyła się o 13÷26%. W uzyskanych spirytusach powstała również mniejsza o 37÷53% ilość alkoholi wyższych w porównaniu z próbą kontrolną.
Słowa kluczowe: fermentacja alkoholowa, melasa, wskaźniki biotechnologiczne, jakość spirytusu surowego

54

—————————————————————————————————————-
E. KASZKOWIAK, J. KASZKOWIAK: Plon i wydajność bioetanolu z kukurydzy
w warunkach gleb lekkich

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 56-57                                         pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono możliwości wykorzystania ziarna kukurydzy – uprawianej na glebach lekkich z ograniczonym nawożeniem azotem – na cele energetyczne do wytwarzania bioetanolu. Wydajność procesu fermentacji ziarna oceniano energooszczędną metodą bezciśnieniowego uwalniania skrobi, obejmującą oznaczanie zawartości w ziarnie: suchej substancji, skrobi, białka, związków mineralnych i cukrów redukujących. Wyniki dwuletnich badań polowych (2010–2011) i badań laboratoryjnych potwierdziły, iż jest to możliwe.
Słowa kluczowe: kukurydza, bioetanol, nawożenie azotem, gleby lekkie

56

—————————————————————————————————————-
E. KASZKOWIAK, J. KASZKOWIAK , M. SZYMCZAK: Spalanie ziarna kukurydzy, pszenżyta i żyta uprawianych przy ograniczonym nawożeniu azotowym

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 58-59                                         pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono wyniki pomiarów ciepła spalania ziarna kukurydzy, pszenżyta i żyta. Rośliny uprawiano na glebach lekkich, stosując obniżone nawożenie azotem. W plonowaniu każdego z trzech badanych gatunków zbóż nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic pod wpływem wzrastających dawek nawożenia azotowego. Przy niskim poziomie nawożenia nie stwierdzono istotnych różnic wartości ciepła spalania między pszenżytem ozimym a kukurydzą, natomiast istotnie niższą wartością ciepła spalania od obu gatunków, cechowało się ziarno żyta. Wyjątkowo korzystne dla produkcji kukurydzy na ziarno warunki wegetacji spowodowały istotnie wyższe plonowanie i bardzo wysoką wydajność energetyczną w porównaniu do żyta i pszenżyta niezależnie od wysokości nawożenia azotowego.
Słowa kluczowe: kukurydza, żyto, pszenżyto, spalanie, nawożenie azotem, gleby lekkie

58

—————————————————————————————————————-
R. RAMA, S. BOROWSKI, E. DULCET: Biogas z biogazowni rolniczych konkurencją dla rynku żywności

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 60-61                                         pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono korzyści z wykorzystania roślin energetycznych do produkcji biogazu w biogazowniach rolniczych oraz zagrożenia jakie mogą stanowić dla rynku żywności. Wskazano kukurydzę jako najbardziej obiecującą pod względem energetycznym oraz wpływ uruchomienia biogazowni na region. Produkcja substratów do biogazowni powoduje zmniejszenie powierzchni gruntów przeznaczonych pod uprawy żywności. Jednak posiadanie własnej biogazowni może w znaczący sposób przyczynić się do poprawy bezpieczeństwa energetycznego.
Słowa kluczowe: substraty biogazowni, rośliny energetyczne, biogazownie

60

—————————————————————————————————————-
BADANIA  ŻYWNOŚCI
—————————————————————————————————————-
J. NIEDŹWIEDŹ, H. OSTOJA, M. CIERACH: Instrumentalny pomiar parametrów tekstury i ocena organoleptyczna kruchości wołowego mięsa kulinarnego

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 62-64                                         pobierz plik artykułu 

W pracy przeprowadzono instrumentalną ocenę tekstury mięsa wołowego, mieszańców rasy czarno-białej i limousin. Oznaczono indeks fragmentacji miofibryli (MFI), zmierzono wartość maksymalnej siły cięcia oraz wykonano profilową analizę tekstury (TPA). Przeprowadzono ponadto konsumencką ocenę organoleptyczną. Zaobserwowano wyraźny wpływ czasu dojrzewania na degradację struktury miofibryli. Odnotowano wysoce istotną korelację między wartością maksymalnej siły cięcia i wartością MFI, a także między ocenianą organoleptycznie kruchością i soczystością, a wartością MFI.
Słowa kluczowe: siła cięcia, kruchość, wołowina, tekstura, ocena instrumentalna

62

—————————————————————————————————————-
J. NIEDŹWIEDŹ, H. OSTOJA, T. ŻMIJEWSKI, M. CIERACH: Wczesne zmiany poubojowe w wołowej tkance mięśniowej

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 65-67                                         pobierz plik artykułu 

W pracy określono tempo zmian poubojowych zachodzących w wołowej tkance mięśniowej mieszańców rasy czarno-białej i limousin. Mierzono wartość pH, oznaczano zawartość glikogenu, kwasu mlekowego, a także wartość R. Wzrost stężenia kwasu mlekowego, a także hydrolityczny rozpad ATP przyczynił się do obniżenia wartości pH badanego mięśnia z 6,52 do 5,51 w czasie 48 h post mortem. W początkowym etapie po uboju tempo zmniejszania się zawartości ATP było wolniejsze, co wiązało się z zachodzącymi procesami syntezy i resyntezy tego związku. Następnie odnotowano gwałtowny wzrost wartości R, świadczący o wyczerpywaniu rezerw ATP
bez jego odbudowy.
Słowa kluczowe: zmiany poubojowe, glikogen, wołowina, tkanka mięśniowa, wartość pH

65

—————————————————————————————————————-
E. WSZELACZYŃSKA, J. POBEREŻNY, E. ŻARY-SIKORSKA, J. MAREČEK: Wpływ miejsca uprawy i przechowywania bulw na wybrane cechy kulinarne trzech odmian ziemniaka

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 68-70                                         pobierz plik artykułu 

Trzyletnie doświadczenia polowe prowadzono równocześnie w Polsce (region kujawsko-pomorski) i w Niemczech (Dolna Saksonia). Celem podjętych badań było określenie wpływu miejsca uprawy na smakowitość i barwę bulw trzech odmian ziemniaka bezpośrednio po zbiorze i po sześciu miesiącach przechowywania w temperaturze +4 oC i wilgotności względnej powietrza 95%. Bulwy badanych odmian różniły się istotnie między sobą barwą i smakowitością miąższu bulw po ugotowaniu. Niezależnie od miejsca uprawy i przechowywania najlepszą smakowitością wyróżniała się odmiana Mors a barwą Satina. W prowadzonych badaniach miejsce uprawy miało istotne znaczenie na barwę miąższu bulw ugotowanych. Istotnie wyższą ocenę – na korzyść uprawy w Niemczech – uzyskały odmiany Lena i Mors i wyniosła ona odpowiednio 3,9 i 4,3 pkt bezpośrednio po zbiorze oraz 3,6 i 4,0 pkt po przechowywaniu. Długotrwały okres przechowywania powodował pogorszenie się barwy miąższ bulw w stosunku do tej, którą odmiany charakteryzowały się w momencie uzyskania pełnej dojrzałości.
Słowa kluczowe: barwa, miejsce uprawy, odmiana, przechowywanie, smakowitość, ziemniak

68

—————————————————————————————————————-
T. PUKSZTA: Stabilność składników antyoksydacyjnych w truskawkach przechowywanych w warunkach zamrażalniczych

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 71-73                                         pobierz plik artykułu 

Antyoksydacyjne składniki żywności, takie jak antocyjany i witamina C, pełnią istotną rolę w funkcjonowaniu organizmu człowieka. Podstawowym źródłem tych związków są owoce, w tym truskawki. Niestety, sezonowa podaż świeżych truskawek powoduje, że muszą one być poddawane procesom utrwalania i przechowywania, między innymi poprzez zamrażanie. Celem przeprowadzonych badań było wyznaczenie parametrów kinetycznych określających stabilność wybranych składników antyoksydacyjnych w mrożonych truskawkach. Wyznaczone parametry kinetyczne wykazały, że podczas przechowywania zamrożonych truskawek antocyjany charakteryzują się mniejszą stabilnością niż witamina C.
Słowa kluczowe: antocyjany, witamina C, mrożone truskawki, składniki antyoksydacyjne

71

—————————————————————————————————————-
K. GĘSIŃSKI, E. MAJCHERCZAK, G. GOZDECKA: Stewia (Stevia rebaudiana Bertoni) jako źródło wybranych mikroelementów

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 74-75                                         pobierz plik artykułu 

W pracy analizowano zawartość wybranych mikroelementów (Fe, Cu, Mn i Zn) w produktach stewii, będących w sprzedaży: tabletek oraz suszonych, w pełni wykształconych liści, które porównywano z młodymi liśćmi oraz cukrem. Stewia charakteryzuje się dużą zawartością badanych mikroelementów. Największą stwierdzono w młodych liściach stewii. Starsze liście zawierają mniejsze ich ilości, ale stanowią również bogate ich źródło. Z analizowanych produktów stewii tabletki zawierają znacznie mniej mikroelementów niż produkt nieprzetworzony w postaci suszonych liści. Cukier zawiera tylko śladowe ilości mikroelementów.
Słowa kluczowe: stewia, mikroelementy, Fe, Cu, Mn i Zn

74

—————————————————————————————————————-
G. GOZDECKA, K. GĘSIŃSKI: Wpływ zastosowania chloromekwatu (CCC) na zawartość białka w nasionach komosy ryżowej

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 76-77                                         pobierz plik artykułu 

W pracy badano wpływ dawek oraz terminu stosowania antywylegacza płynnego 675 SL, w którym substancją czynną jest chlorek chloromekwatu − chlorek (2-chloroetylo) trimetyloamoniowy (związek z grupy czwartorzędowej soli amoniowej). Materiał badawczy stanowiły nasiona komosy ryżowej (Chenopodium quinoa Willd.) odmiany Faro pochodzące z doświadczeń polowych z lat 2004, 2005 i 2007, które przeprowadzono w Centralnym Ośrodku Badania Odmian Roślin Uprawnych – Stacji Doświadczalnej Oceny Odmian w Chrząstowie. Stwierdzono istotny wpływ dawki zastosowanego retardantu na zawartość białka w nasionach komosy ryżowej.
Słowa kluczowe: komosa ryżowa, retardant, białko

76

—————————————————————————————————————-
A. OCIECZEK: Wpływ stopnia rozdrobnienia kawy palonej na jej właściwości higroskopijne

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 78-80                                         pobierz plik artykułu 

W pracy przyjęto założenie, że stopień rozdrobnienia kawy palonej ma znaczący wpływ na jej właściwości higroskopijne, decydujące o trwałości przechowalniczej. W badaniach zastosowano model GAB, równanie Kelvina oraz powierzchnię siadania wody do oszacowania powierzchni właściwej sorpcji. Hipotezę zerową zweryfikowano negatywnie. W przypadku kawy palonej, stopień rozdrobnienia nie ma znaczącego wpływu na jej higroskopijność. W literaturze przedmiotu brak danych na ten temat.
Słowa kluczowe: kawa palona, mielenie, higroskopijność, model GAB

78

—————————————————————————————————————-
M. RUSZKOWSKA: Charakterystyka makaronów innowacyjnych

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 81-82                                         pobierz plik artykułu 

Celem podjętych badań było przedstawienie charakterystyki innowacyjnych makaronów poprzez ocenę właściwości sorpcyjnych oraz charakterystykę właściwości użytkowych. W pracy ocenie szczegółowej podano trzy produkty innowacyjne: makaron gryczany (I), makaron cieciorkowy (II) oraz makaron amarantusowy (III). Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że kształt izoterm sorpcji badanych makaronów, odpowiadał typowi II wg klasyfikacji Brunauera, a pojemność warstwy monomolekularnej oraz powierzchnia właściwa sorpcji jak również właściwości użytkowe były zróżnicowane w zależności od składu chemicznego badanych produktów.
Słowa kluczowe: makaron, izoterma sorpcji, pojemność monowarstwy, BET, minimalny czas gotowania

81

—————————————————————————————————————-
M. RUSZKOWSKA, P. PALICH: Ocena wybranych produktów mleczarskich w proszku

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 83-85                                         pobierz plik artykułu 

Celem przeprowadzonych badań była ocena wybranych produktów mleczarskich w proszku, poprzez wykorzystanie metod sorpcyjnych jak również charakterystykę wybranych właściwości fizykochemicznych. Materiałem badawczym były produkty mleczarskie w proszku – mleko instant odtłuszczone (I), mleko granulowane odtłuszczone (II) oraz serwatka naturalna (III). Ocenę właściwości sorpcyjnych przeprowadzono metodą statyczną, wyznaczając izotermę sorpcji pary wodnej w zakresie aktywności wody od 0,07 do 0,98. Ocenę właściwości fi zykochemicznych badanych proszków przeprowadzono w oparciu o oznaczenie składu granulometrycznego, gęstości luźnej i utrzęsionej, współczynnika Hausnera i indeksu Carra.
Słowa kluczowe: pojemność monowarstwy, stała energetyczna, BET, gęstość luźna i utrzęsiona

83

—————————————————————————————————————-
B. SYKUT, K. KOWALIK, M. OPIELAK, A. TOMPOROWSKI, M. GÓRA: Badanie efektu homogenizacji produktów spożywczych

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 86-88                                         pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono badania efektu homogenizacji śmietanki UHT o zawartości tłuszczu 18% od trzech producentów. Badania przeprowadzono dwiema metodami : mikroskopową i podstojową. Zgodnie z metodą mikroskopową wyznaczono średnie średnice kuleczek tłuszczowych dla trzech badanych śmietanek, które wynosiły odpowiednio 1,935; 2,212; 2,109 μm oraz wyznaczono średnie efekty homogenizacji, które wynosiły odpowiednio 77,70; 68,53 i 71,89%. Efekty homogenizacji wyznaczone metodą podstojową były nawet do 30% wyższe od wyników uzyskanych met. mikroskopową.
Słowa kluczowe: śmietanka UHT, efekt homogenizacji, metoda mikroskopowa, metoda podstojowa

86

—————————————————————————————————————-
I. MICHALSKA-POŻOGA, T. RYDZKOWSKI: Określenie wpływu warunków pakowania
w modyfikowanej atmosferze na zmiany jakościowe pieczywa pszennego z dodatkiem glutenu witalnego w trakcie przechowywania

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 89-91                                         pobierz plik artykułu 

W pracy określono wpływ warunków pakowania MAP na zmiany jakości pieczywa pszennego z dodatkiem glutenu witalnego. W oparciu o wyniki stwierdzono, że pierwsze symptomy pogorszenia jakości w pieczywie zaobserwowano po 14 dniach przechowywania. Pogorszenie jakości następowało wolniej w przypadku pieczywa zapakowanego w mieszaninie 70%N 2 30%CO 2 . Podczas całego okresu przechowywania nie zaobserwowano rozwoju grzybów pleśniowych. Ponadto stwierdzono, że na kształtowanie poziomu zmian badanych cech w całym okresie przechowywania miał również wpływ procentowy udział glutenu witalnego.
Słowa kluczowe: pieczywo pszenne, gluten witalny, techniki pakowania, modyfikowana atmosfera (MAP)

89

—————————————————————————————————————-
J. POBEREŻNY, E. WSZELACZYŃSKA: Wpływ metod konserwacji na wybrane cechy jakościowe owoców i warzyw znajdujących się w handlu detalicznym

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 92-94                                         pobierz plik artykułu 

Badano popularne warzywa i owoce: papryka czerwona, pomidor, pieczarka, brokuł, śliwki oraz ich przetwory: susz (śliwka, pieczarka), mrożonki (śliwka, brokuły), marynaty (śliwka, papryka czerwona), koncentraty (powidła śliwkowe, pomidorowy). W warzywach i świeżych śliwkach oznaczano zawartość witaminy C , cukrów redukujących i ogółem oraz kwasowość ogólną 4-krotnie w miesięcznych odstępach. Suszenie powodowało najwyższe straty wit. C, natomiast zastosowanie niskiej temperatury (-22 oC) okazało się najkorzystniejsze. Ilość sacharydów we wszystkich badanych przetworach była wyższa w porównaniu do materiału świeżego. Marynaty i koncentraty z warzyw zawierały podobną ilość sacharydów jak owoce świeże (śliwka). Marynowanie podnosiło kwasowość ogólną warzyw i owoców. Najmniejsze zmiany stwierdzono utrwalając żywność w niskich temperaturach.
Słowa kluczowe: warzywa, śliwki, marynata, mrożonka, susz, witamina C, cukry, kwasowość ogólna

92

—————————————————————————————————————-
Z. WYSZKOWSKA, T. ANKIEWICZ: Trendy w rozwoju opakowań produktów mleczarskich

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 95-97                                         pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono trendy rozwoju opakowań na przykładzie przemysłu mleczarskiego. Wykazano, że zmiany zachodzące w opakowaniach są dynamiczne i są ukierunkowane na ochronę trwałości produktu, zdrowie konsumenta i ochronę środowiska. Podstawą współczesnych technologii w opakowaniach są technologie aseptyczne, a w opakowaniach kartonowych w porównaniu do innych opakowań występuje najniższy „ślad węglowy”. W przemyśle mleczarskim w nowoczesnych liniach technologicznych produkujących opakowania największe znaczenie ma trend proekologiczny.
Słowa kluczowe: produkty mleczarskie, opakowania aseptyczne, opakowania proekologiczne, postęp technologiczny, konsument

95

—————————————————————————————————————-
N. IDASZEWSKA, K. BIEŃCZAK: Wpływ drgań powstałych w trakcie transportowania na wybrane owoce

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 98-99                                         pobierz plik artykułu 

Na jakość transportowanych owoców i warzyw wpływ mają takie parametry jak: temperatura, wilgotność oraz skład gazowy atmosfery. Stwierdzono jednak niedobór informacji dotyczących wpływu drgań na procesy życiowe zachodzące w transportowanych owocach i warzywach. W pracy porównano wyniki badań zawartości cukrów, kwasu askorbinowego, kwasowości oraz rozwoju mikrofl ory uzyskane z nielicznych, opisanych w literaturze doświadczeń przeprowadzonych w warunkach modelowych oraz rzeczywistych na owocach truskawek i gruszek.
Słowa kluczowe: transport owoców, drgania

98

—————————————————————————————————————-
MASZYNY  PRZEMYSŁU  SPOŻYWCZEGO  I  CHEMICZNEGO
—————————————————————————————————————-
H. HOLKA, T. JARZYNA: Obliczanie częstotliwości drgań własnych wirnika pompy
w zależności od sposobu jego podparcia

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 100-101                                         pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono zagadnienie modelowania wirników pionowych pomp diagonalnych. Zaprezentowano trzy modele wirników różniące się sposobem podparcia: czteromasowy, dyskretny model wirnika na sztywnych podporach, model wirnika na podporach o sztywności k, model wirnika na podporach o sztywności k oraz tłumieniu c. Wprowadzenie sztywności k spowodowało obniżenie częstotliwości drgań własnych w stosunku do podpór sztywnych, natomiast łączne uwzględnienie k oraz c spowodowało, że obliczona częstotliwość drgań wzrosła.
Słowa kluczowe: modelowanie, pompa diagonalna, drgania wału

100

—————————————————————————————————————-
M. ŁUKASIEWICZ, T. KAŁACZYŃSKI, R. KOSTEK, M. LISS: Zastosowanie metod analizy modalnej w badaniach wybranych elementów maszyn przemysłu spożywczego

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 102-104                                         pobierz plik artykułu 

Przeprowadzono badania stanowiskowe mające na celu wyznaczenie częstości własnych złożonych obiektów technicznych metodami analizy modalnej na przykładzie przekładni zębatej DMG – 1A, a uprzednio w oprogramowaniu LMS Test.Lab utworzono geometryczny model rzeczywistego obiektu. Zasymulowano cztery stany zdatności przekładni: 1 – stan zdatny, 2 – z przekoszeniem wałów, 3 – z uszkodzonym kołem zębatym oraz 4 – stany 2 i 3 jednocześnie. Analizując te przypadki uzyskano zbiór diagramów stabilizacyjnych, z których wybierano bieguny stabilne. W przypadku zaistnienia uszkodzenia w przekładni następowało pojawienie się zupełnie nowej częstotliwości drgań pochodzącej od uszkodzenia oraz zwiększał się modalny współczynnik tłumienia.
Słowa kluczowe: analiza modalna, wnioskowanie diagnostyczne

102

—————————————————————————————————————-
A. REWOLIŃSKA: Problem doboru materiałów na elementy uszczelnień czołowych stosowanych w maszynach i urządzeniach przemysłu spożywczego

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 105-106                                         pobierz plik artykułu 

Producenci uszczelnień ograniczyli rozwiązania materiałowe, jednak wybór odpowiedniego materiału nadal stanowi punkt krytyczny w doborze uszczelnienia. W pracy omówiono wymagania higieniczne stawiane stosowanym materiałom, zwrócono uwagę na zagrożenia związane z niewłaściwym doborem uszczelnień czołowych, a także zaproponowano ogólny algorytm doboru uszczelnień czołowych.
Słowa kluczowe: uszczelnienie czołowe, dobór, higiena, przemysł spożywczy, materiał

105

—————————————————————————————————————-
J. KASPRZAK, A. REWOLIŃSKA: Środowiskowe aspekty uszczelnień czołowych
w przemyśle browarniczym

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 107-109                                         pobierz plik artykułu 

W pracy omówiono problem następstw użytkowania uszczelnień czołowych stosowanych w pompach wirowych w przemyśle browarniczym. Przedstawiono szerszy kontekst stosowania uszczelnień czołowych w przemyśle spożywczym, jak również dokonano analizy literatury w aspekcie eksploatacyjnych uszkodzeń uszczelnień czołowych w tej gałęzi przemysłu. Problematykę tę rozszerzono o zagadnienia oddziaływania na środowisko – opisano powszechnie stosowaną metodykę wartościowania oddziaływań środowiskowych oraz – jako przykład – przedstawiono studium przypadku, dotyczące środowiskowej analizy wybranego typu uszczelnienia czołowego.
Słowa kluczowe: uszczelnienie czołowe, uszkodzenie, oddziaływanie środowiskowe

107

—————————————————————————————————————-
J. SADOWSKI: Ocena hałasu na stanowiskach pracy i jego minimalizacja

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 110-112                                         pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono ocenę i analizę hałasu na najgłośniejszych stanowiskach pracy
w Elektrowni PAK SA w Koninie. Zaproponowano koncepcje zmniejszenia tego hałasu przez adaptację akustyczną hal, zainstalowanie ekranów stałych w pomieszczeniu obrabiarek do metali, zainstalowanie przeźroczystych i dźwiękoizolacyjnych ekranów przenośnych, dźwiękoizolacyjnych przegród stacjonarnych, zainstalowanie gumowych (samoprzylepnych) kożuchów na dużych obiektach naprawianych. Oszacowano przewidywane efekty ekologiczne
i ekonomiczne po ich realizacji.
Słowa kluczowe: obniżenie hałasu, ocena ryzyka, adaptacja akustyczna, elektrownia
110
—————————————————————————————————————-
A. SADOWSKI, B. ŻÓŁTOWSKI: Hałas wybranych maszyn przemysłu spożywczego

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 113-114                                         pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono przyczyny powstawania hałasu w wybranych grupach maszyn oraz jego ujemny wpływ na zdrowie człowieka jako ich użytkownika. Opisano metody pomiaru hałasu oraz oceny hałasu w miejscach przebywania ludzi. Omówiono pomiary hałasu prowadzone w ramach działalności inspekcyjnej oraz zwrócono uwagę na uwarunkowania prawne.
Słowa kluczowe: hałas, pomiary, maszyny
—————————————————————————————————————-
K. PERZ: Szacowanie oszczędności energii w procesie eksploatacji sieci sprężonego powietrza

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 115-117                                         pobierz plik artykułu 

Sprężone powietrze jest bardzo często postrzegane jako tanie, a nawet darmowe źródło energii. Liczne badania potwierdzają, że przemysł wykorzystuje tylko około 30% produkowanego sprężonego powietrza. Przedstawiono potencjalne możliwości oszczędności energii przez: usunięcie strat przez nieszczelności, zastosowanie napędów zmienno-obrotowych, zastosowanie silników elektrycznych o wysokiej wydajności, obniżenie ciśnienia
w sieci, zmianę parametrów powietrza dolotowego oraz wykorzystanie ciepła odpadowego. Przedstawiono zależności do ilościowego określenia oszczędności energii.
Słowa kluczowe: sprężone powietrze, energia, oszczędność energii, odzysk energii
115
—————————————————————————————————————-
K. KOWALIK, B. SYKUT, M. OPIELAK, W. MICHAŁEK, A. TOMPOROWSKI: Cięcie serów nożem z powłoką TiN

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 118-119                                         pobierz plik artykułu 

W pracy przedstawiono wyniki badań energochłonności jednostkowej procesu cięcia serów żółtych. Materiały te różniły się zawartością tłuszczu w suchej masie. Proces realizowano dwoma narzędziami. Energochłonność procesu cięcia nożem pokrytym azotkiem tytanu (TiN) porównano z energochłonnością procesu realizowanego nożem ze stali narzędziowej NC6. Zmniejszenie wartości energochłonności jednostkowej procesu wynikające z zastosowania narzędzia pokrytego TiN wynosiło 0,3÷20%.
Słowa kluczowe: cięcie, ser, azotek tytanu, energochłonność
118
—————————————————————————————————————-
INŻYNIERIA  MATERIAŁOWA
—————————————————————————————————————-
T. TOMASZEWSKI, J. SEMPRUCH: Metodyka badań zmęczeniowych z wykorzystaniem minipróbek – stanowisko, próbki, obciążenia i weryfikacja dla stopu EN AW-6063

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 120-121                                        pobierz plik artykułu 

Weryfikacja własności cyklicznych materiału w wielu przypadkach jest to niemożliwa z uwagi na ograniczenia wymiarowe badanych obiektów. Wówczas jednym z rozwiązań jest prowadzenie badań wykorzystujących próbkę mniejszą. W pracy przedstawiono badania porównawcze próbek normatywnych i minipróbek. Nieznacznie większy rozrzut wyników dla minipróbki w stosunku do próbki normatywnej sugeruje wiarygodność proponowanej metodyki.
Słowa kluczowe: minipróbka, stop aluminium, zmęczenie wysokocyklowe
120
—————————————————————————————————————-
K. CIECHACKI, T. GIĘTKA, M. CHUDZIŃSKI: Zastosowanie stali dupleks w przemyśle spożywczym

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 122-124                                         pobierz plik artykułu 

Stale dupleks, znajdujące zastosowanie w najbardziej agresywnych środowiskach przy produkcji żywności i leków, wykazują pewne trudności w przetwarzaniu (w porównaniu z popularnymi stalami austenitycznymi). Opisano problemy i utrudnienia występujące przy przetwarzaniu stali dupleks. Podano praktyczne wskazówki i wytyczne dotyczące cięcia, przeróbki plastycznej, obróbki mechanicznej oraz spawania stali dupleks.
Słowa kluczowe: stal dupleks, techniki wytwarzania, zastosowanie
122
—————————————————————————————————————-
M. WIRWICKI, T. TOPOLIŃSKI: Trzypunktowe zginanie próbki z dwutlenku cyrkonu

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 125-126                                         pobierz plik artykułu 

Celem badania była analiza właściwości mechanicznych materiału Cyrkon Lava, który jest stosowany do wytworzenia koron dentystycznych oraz mostów poprzez proces frezowania. Badania dotyczyły procesu trzypunktowego zginania na maszynie wytrzymałościowej Instron 8874 według normy PN-EN 843-1. Przeprowadzone badania pozwalają wnioskować o wysokiej wytrzymałości na zginanie oraz wpływie obrobionej powierzchni próbki na właściwości mechaniczne.
Słowa kluczowe: dwutlenek cyrkonu, ceramika dentystyczna, wytrzymałość materiału
125
—————————————————————————————————————-
J. ZIMNIAK: Konstytuowanie z tworzyw wtórnych materiałów kompozytowych
o właściwościach tłumiących hałas

Inż. Ap. Chem. 2013, 52, nr 2, 127-128                                         pobierz plik artykułu 

Celem szczegółowym pracy było określenie wpływu klas ziarnowych (0,8÷2,0 mm) proszku gumowego typu SBR i jego udziału masowego (30÷50%) w osnowie polimerowej (PP) na zdolność tłumienia hałasu w zastosowaniu do konstrukcyjnego elementu (panelu) ekranu akustycznego. Stwierdzono, że udziały masowe proszku gumowego nie mają istotnego wpływu na zdolność tłumienia hałasu, natomiast klasy ziarnowe proszku gumowego w zakresie badanym istotnie wpływały na zdolność tłumienia (najkorzystniejsza okazała się klasa 0,2 mm).
Słowa kluczowe: kompozyty, tłumienie hałasu, proszek gumowy, osnowa polimerowa, ekran akustyczny
127
—————————————————————————————————————-