Rok 2014 nr 6

2014-6

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6
SPIS TREŚCI NUMERU pobierz spis

Str.

STRESZCZENIA
Artykuły naukowe:

RECYKLING, OCHRONA ŚRODOWISKA

A. BIEL-TYRALSKA, T. TYRALSKI: Badania modelowe rozwłókniaczy wysokostężeniowych do makulatury

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 371-373                                           pobierz plik artykułu

W pracy przedstawiono badania modelowe rozczyniania i rozwłókniania makulatury w celu znalezienia optymalnych parametrów umożliwiających uzyskanie wysokiej efektywności rozwłókniania bez rozdrabniania folii polietylenowych i aluminiowych i przy możliwie jak najmniejszym zużyciu energii. Zastosowano urządzenia o małych rozmiarach, aby zminimalizować koszty badań. Wykorzystanie rozdrabniacza typu shredder przed wprowadzeniem makulatury z opakowań kartonowych do rozwłókniacza umożliwia zmniejszenie zapotrzebowania energii na rozwłóknianie i ogranicza lub eliminuje rozdrabnianie folii PE i Alu, jeśli stężenie w wannie rozwłókniacza wynosi ok. 10%.
Słowa kluczowe: rozwłóknianie makulatury, badania modelowe
—————————————————————————————————————-
D. CZARNECKA-KOMOROWSKA, K. MENCEL: Wpływ warunków przetwórstwa na właściwości i strukturę regranulatu poli(tereftalanu etylenu) – rPET

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 374-375                                           pobierz plik artykułu

W pracy oceniono wpływ parametrów technologicznych na właściwości przetwórcze i strukturę regranulatów z poli(tereftalanu etylenu) – PET. Zbadano wpływ temperatury i czasu suszenia na jakość regranulatów. Jako kryterium oceny jakości przyjęto wskaźnik szybkości płynięcia i lepkość istotną. Technikę DSC wykorzystano do oceny stopnia krystaliczności rPET. Stwierdzono, że najkorzystniejsze cechy (lepkość istotna równa 0,67 dl/g, stopień krystaliczności wynoszący ok. 27%) otrzymano podczas suszenia rPET w temperaturze 135oC w czasie 5 godzin.
Słowa kluczowe: poli(tereftalanu etylenu)-PET, recykling, suszenie, lepkość istotna, MFI, krystaliczność

371



374

—————————————————————————————————————-
P. JAKUBOWSKA, A. KLOZIŃSKI: Właściwości wytrzymałościowe mieszanin polipropylenu z polistyrenem niskiej i wysokiej udarności poddanych recyklingowi materiałowemu

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 376-377                                           pobierz plik artykułu

W pracy przedstawiono wyniki badań właściwości wytrzymałościowych mieszanin PP/PS (GPPS, HIPS) poddanych pięciokrotnemu recyklingowi materiałowemu. Ocena właściwości wytrzymałościowych przy statycznym rozciąganiu przeprowadzona została dla mieszanin polimerowych (100/0, 75/25, 50/50, 25/75, 0/100), które wcześniej poddano procesom zmęczeniowym (1÷1000 cykli: obciążenie – odciążenie).
Słowa kluczowe: recykling materiałowy, właściwości zmęczeniowe, polipropylen, polistyren

376

—————————————————————————————————————-
J. KASPRZAK: Określanie śladu węglowego procesów zagospodarowania wybranych grup odpadów

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 378-379                                           pobierz plik artykułu

W pracy zaprezentowano koncepcję śladu węglowego rozumianego jako suma emisji gazów cieplarnianych wywołanych bezpośrednio lub pośrednio przez daną osobę, organizację, wydarzenie lub produkt. W tym celu dokonano oszacowania śladu węglowego jednostkowych ilości wybranych grup odpadów zagospodarowanych z wykorzystaniem procesów recyklingu i odzysku oraz – jako porównanie – określono wartości śladu węglowego związanych z procesami składowania jednostkowych ilości wybranych grup odpadów. W ocenie śladu węglowego ujęto bilans nakładów materiałowo-energetycznych i korzyści środowiskowe wynikające z zagospodarowania wybranych grup odpadów w aspekcie redukcji emisji gazów cieplarnianych.
Słowa kluczowe: ślad węglowy, odpady, recykling i odzysk, składowanie

378

—————————————————————————————————————-
B. KRÓLIKOWSKI, J. ZIMNIAK, Z. FRĄSZCZAK: Zmiany strukturalne w ponownie przetwarzanych polimerach

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 380-381                       pobierz plik artykułu (in English)

Jednym z ważniejszych problemów w przetwarzaniu polimerów jest ocena zjawisk powstających w polimerach poddanych recyklingowi i przetwarzanych metodą wytłaczania. Działanie układu uplastyczniającego maszyny przetwórczej (łącznie z grzaniem, ścinaniem i ugniataniem) wywołuje różne zmiany w budowie łańcucha węglowego, tzn. rozpad łańcucha do krótszych elementów jak również rekombinację rodników, co może powodować powstawanie frakcji tworzyw o różnej masie cząsteczkowej. Można to określić metodą TGA, która może dać więcej informacji w celu zrozumienia zmian, jakie pojawiają się w polimerach. Przedstawione badanie pomaga także wyjaśnić problemy pojawiające się przy przetwarzaniu wybranych mieszanin polimerów, które opisano we wcześniejszej publikacji autorów.
Słowa kluczowe: metoda TGA, budowa polimerów, recykling polimerów

380

—————————————————————————————————————-
K. MENCEL, D. CZARNECKA-KOMOROWSKA: Ocena możliwości wykorzystania rozdrobnionych odpadów tłoczyw BMC

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 382-383                                           pobierz plik artykułu

W pracy przedstawiono właściwości kompozytów PA6/BMC. Oznaczano: wskaźnik szybkości płynięcia (MFR), cechy wytrzymałościowe w próbie statycznego rozciągania, udarność oraz strukturę metodą dynamicznej analizy termomechanicznej (DMTA). Badania DMTA prowadzono w zakresie temperatur od −100oC do 200°C; wyznaczano temperaturę przejść relaksacyjnych oraz moduł zachowawczy poliamidu 6 i kompozytów. Stwierdzono, że wprowadzenie tłoczywa BMC do osnowy poliamidowej powoduje wzrost sztywności PA6. Ponadto stwierdzono, że wytrzymałość na rozciąganie, wydłużenie dla kompozytów PA6/BMC maleje wraz z zawartością napełniacza.
Słowa kluczowe: recykling, tworzywa termoutwardzalne, tłoczywa BMC

382

—————————————————————————————————————-
I. PIASECKA, A. TOMPOROWSKI: Modele cyklu życia w ocenie destrukcyjności wirnika elektrowni wiatrowej. Cz. II. Wyniki badań

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 384-386                                           pobierz plik artykułu

W pracy dokonano oceny środowiskowej opartej na modelowaniu LCA. Badania wykonano w odniesieniu do zespołu roboczego wirnika elektrowni wiatrowej Gamesa G90. Analizę cyklu życia przeprowadzono wykorzystując program SimaPro 7.1.8 (PRé Consultants). Oddziaływanie na środowisko określono za pomocą trzech metod oceny wpływu: Ekowskaźnika 99 (Eco-indicator 99 (E) V2.06/Europe EI 99 E/A), CED (Cumulative Energy Demand V1.05) oraz IPCC (IPCC 2007 GWP 100a V1.01 – Intergovernmental Panel on Climate Change, Global Warming Potential, 100 yeras).
Słowa kluczowe: elektrownia wiatrowa, destrukcyjność, recykling, ocena cyklu życia (LCA), Ekowskaźnik 99, CED, IPCC

384

—————————————————————————————————————-
A. REWOLIŃSKA, K. PERZ: Analiza regeneracji uszczelnień czołowych stosowanych w urządzeniach mleczarskich

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 387-389                                           pobierz plik artykułu

Przeprowadzona analiza dotyczy kryteriów wymiany uszczelnień czołowych, rodzajów uszkodzeń, możliwości postępowania po utracie zdatności oraz metod ich regeneracji. Zdecydowana większość uszczelnień w mleczarni jest eksploatowana aż do uszkodzenia. Często stosowana jest regeneracja uszczelnień wykonywana w zakładzie mleczarskim lub w serwisie. Decyzja o zastąpieniu uszczelnienia nowym bądź o jego regeneracji powinna zostać poprzedzona odpowiednią analizą. W pracy wskazano czynniki wpływające na wybór danego rozwiązania oraz przedstawiono zarys procesu regeneracji uszczelnień czołowych w mleczarni.
Słowa kluczowe: regeneracja, uszczelnienia czołowe, mleczarnia

387

—————————————————————————————————————-
B. ZAJĄC, I. GOŁĘBIOWSKA: Przyszłość betonu z kruszywem recyklingowym betonowym

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 390-392                                           pobierz plik artykułu

Na podstawie analizy aktualnych badań światowych przedstawiono stan obecny i perspektywy zastosowania kruszywa recyklingowego betonowego do produkcji betonu w kontekście rozwoju zrównoważonego. Celem tych działań jest dążenie do stworzenia pętli recyklingu betonu, tzn. powrotu przetworzonego betonu odpadowego w całości do obiegu (nowa budowla). Przyczyni się to do zmniejszenia wydobycia surowców naturalnych i redukcji powierzchni potrzebnej na wysypiska. Jakość przyszłościowego betonu recyklingowego powinna być zbliżona do jakości betonu na kruszywie naturalnym przez: uzyskanie kruszywa betonowego wysokiej jakości o charakterystyce zbliżonej do kruszywa naturalnego i zagospodarowanie pyłów powstałych podczas ścierania zaczynu z ziaren kruszywa pierwotnego; zastosowanie do betonów konstrukcyjnych kruszywa recyklingowego betonowego po modyfikacjach i przy użyciu dodatków(odpadów przemysłowych); opracowanie nowych metod projektowania mieszanek betonowych z kruszywem recyklingowym.
Słowa kluczowe: recykling, beton, kruszywo recyklingowe betonowe, rozwój zrównoważony, pętla recyklingu

390

—————————————————————————————————————-
B. ZAJĄC, I. GOŁĘBIOWSKA: Zagospodarowanie odpadów budowlanych

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 393-395                                           pobierz plik artykułu

W pracy przedstawiono stan recyklingu odpadów budowlanych w Polsce na tle pozostałych krajów UE. Opisano również podstawowe właściwości kruszyw recyklingowych oraz możliwości użycia ich w betonach i innych materiałach budowlanych. Chociaż kruszywo recyklingowe betonowe jest niższej jakości niż kruszywo naturalne i ma negatywny wpływ na właściwości fizyko-mechaniczne nowego produktu, to jednak liczne badania pokazują, że może być ono stosowane do betonu konstrukcyjnego o ograniczonej wytrzymałości i w określonych warunkach eksploatacji. Nowy produkt powinien być tak zaprojektowany, aby w przyszłości mógł być ponownie użyty.
Słowa kluczowe: odpady budowlane, recykling, kruszywo recyklingowe, rozwój zrównoważony

393

—————————————————————————————————————- 
J. ZIMNIAK, B. KRÓLIKOWSKI: Nowe kompozyty polimerowe drewno/polimer (WPC) i guma/polimer (TP-RP) stosowane do wygłuszania hałasu

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 396-397                       pobierz plik artykułu (in English)

W pracy przedstawiono porównawcze badania możliwości tłumienia hałasu przez tradycyjne kompozycje drewno/polimer, przetwarzane metodą wytłaczania do postaci paneli dźwiękochłonnych oraz kompozycje guma/polimer, wytwarzane z odzyskiwanych termoplastów i odpadów gumy w oparciu o wytyczne opracowane na Wydziale Inżynierii Mechanicznej UTP w Bydgoszczy.
Słowa kluczowe: materiały kompozytowe, ekrany akustyczne, tłumienie hałasu

396


MODELOWANIE PROCESÓW I APARATÓW

T. JARZYNA: Obliczenia numeryczne drgań wirnika dwustopniowej wirowej pompy diagonalnej

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 398-399                                           pobierz plik artykułu

Przedstawiono wyniki obliczeń numerycznych wirnika dwustopniowej wirowej pompy diagonalnej przeprowadzonych za pomocą dwóch programów komputerowych: 1. AxisVM – Structural Analysis and Design Software, 2. MSC.Adams, the Multibody Dynamics Simulation Solution. Wyniki symulacji komputerowych porównano z wynikami obliczeń analitycznych opublikowanymi we wcześniejszej pracy autorów, co pozwoliło na ocenę zgodności różnych metod obliczeniowych.
Słowa kluczowe: obliczenia numeryczne, pompa diagonalna

398

—————————————————————————————————————- 
T. PACZKOWSKI, J. SAWICKI: Modelowanie matematyczne procesu wspomagającego projektowanie narzędzi do obróbki elektrochemicznej

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 400-402                                           pobierz plik artykułu

W pracy przedstawiono metodę projektowania elektrody roboczej w obróbce elektrochemicznej. Przedstawiona metoda polega na porównaniu wyników symulacji procesu obróbki elektrochemicznej w postaci kształtu elektrod i ich odpowiedniej korekcie. Zagadnienie rozwiązano wykorzystując układ równań opisujących ewolucję kształtu powierzchni obrabianej oraz przepływ mieszaniny elektrolitu i gazu w szczelinie międzyelektrodowej. Proces projektowania elektrody roboczej przedstawiono dla powierzchni o tworzących krzywoliniowych oraz osiowosymetrycznej.
Słowa kluczowe: obróbka elektrochemiczna, przepływ elektrolitu, modelowanie matematyczne, zagadnienie odwrotne

400

—————————————————————————————————————-
S. PERYT-STAWIARSKA, J. WASILEWSKI: Możliwości zastosowania numerycznej mechaniki płynów (CFD) do symulacji przepływu krwi przez tętnice wieńcowe. Przykłady segmentacji obrazów tomografi i komputerowej i budowy modelu do obliczeń CFD

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 403-405                                           pobierz plik artykułu

W pracy przedstawiono wyniki symulacji numerycznych CFD przepływu krwi przez lewą i prawą tętnicę wieńcową. Symulacje wykonano w oparciu o segmentację obrazów angiografi cznych uzyskanych za pomocą wielowarstwowej tomografi i komputerowej. Otrzymane wyniki zostały przedstawione w postaci rozkładów wartości naprężeń ścinających na ściance WSS. Dane te jakościowo porównane z danymi literaturowymi. Stwierdzono, że metoda CFD z powodzeniem może być stosowana do symulacji przepływu krwi przez tętnice wieńcowe.
Słowa kluczowe: symulacje CFD, przepływ krwi przez tętnice wieńcowe, płyn nienewtonowski

403


MECHANIKA, KONSTRUKCJE, URZĄDZENIA

A. BIEL-TYRALSKA, T. TYRALSKI: Wirniki helikoidalne do rozwłókniania makulatury przy wysokim stężeniu

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 406-408                                           pobierz plik artykułu

Zdolność wirników helikoidalnych do wywołania odpowiednio intensywnej cyrkulacji gęstej masy włóknistej w wannie rozwłókniacza wirowego zależy od złożonej geometrii helikoidalnej powierzchni łopatek oraz od właściwości reologicznych zawiesiny włóknistej, którą charakteryzuje lepkość pozorna. Wirniki o zmiennym kącie pochylenia łopatki oraz o łagodnie zmieniającym się zewnętrznym profilu wirnika umożliwiają osiągnięcie wysokiej efektywności pompowania gęstej zawiesiny. Przedstawione zależności umożliwiają wyznaczanie optymalnej prędkości wirnika dla rozwłókniania masy o danym stężeniu oraz mocy wymaganej do napędu wirnika helikoidalnego.
Słowa kluczowe: rozwłóknianie makulatury, wirniki helikoidalne

406

—————————————————————————————————————-
A. KLOZIŃSKI, P. JAKUBOWSKA, M. WRÓBLEWSKI: Prototypowe urządzenie do oceny właściwości przetwórczych tworzyw polimerowych

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 409-410                                           pobierz plik artykułu

W pracy zaprezentowano koncepcję prototypowego urządzenia do oceny właściwości przetwórczych materiałów polimerowych. Dwufunkcyjne urządzenie umożliwia pomiar zawartości części stałych w tworzywie (zanieczyszczeń, napełniaczy) – funkcja: Filtr test, przy jednoczesnym określeniu oporów przepływu wyznaczanych na podstawie pomiarów zmian ciśnienia w komorze roboczej aparatu oraz ocenę masowego wskaźnika szybkości płynięcia (MFR). Przedstawiono również przykładowe wyniki badań dla recyrkulowanych materiałów polimerowych.
Słowa kluczowe: właściwości przetwórcze polimerów, masowy wskaźnik szybkości płynięcia, filtr test, recykling, polietylen

409

—————————————————————————————————————-
G. ROGULA: Badania aerodynamiki nowego aparatu pulsofluidyzacyjnego – wpływ wielkości tarczowego rozdzielacza gazu

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 411-413                                           pobierz plik artykułu

Przedstawiono badania aerodynamiki aparatu pulsofluidyzacyjnego z cyklicznie przemieszczanym strumieniem gazu nowej konstrukcji. W aparacie zmieniono sposób doprowadzenia powietrza zasilającego na stosowany w praktyce przemysłowej z możliwością wstępnego zasilania aparatu strumieniem gazu. Opisano wpływ zmiany średnicy rozdzielacza gazu na zachowanie się złoża pulsofluidalnego.
Słowa kluczowe: aerodynamika, złoże pulsofluidalne, struktura złoża, komory naporowe, tarczowy rozdzielacz gazu

411


BADANIA I INŻYNIERIA ŻYWNOŚCI

N. IDASZEWSKA, K. BIEŃCZAK, A. DRABICKA: Wpływ warunków przechowywania na dojrzewanie pomidorów

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 414-415                                           pobierz plik artykułu

Psucie się świeżych warzyw i owoców podczas przechowywania oraz transportu jest konsekwencją stale zachodzących w nich procesów życiowych, takich jak: transpiracja, oddychanie czy dojrzewanie. Zachowując jednak odpowiednie warunki można utrzymać wysoką jakość handlową poprzez spowolnienie przebiegu tych procesów. W pracy przeanalizowano wpływ takich warunków przechowywania, jak: naświetlenie, temperatura oraz czas na dojrzewające pomidory. Oznaczano następujące parametry: pH soku, zawartość cukrów oraz twardość pomidorów.
Słowa kluczowe: przechowywanie, pomidory, dojrzewanie

414

—————————————————————————————————————-
M. RUSZKOWSKA: Właściwości sorpcyjne produktów ekspandowanych na przykładzie produktów z kaszy jaglanej i amarantusa

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 416-417                                           pobierz plik artykułu

Określono trwałość preparowanej kaszy jaglanej i amarantusa ekspandowanego, z wykorzystaniem metod sorpcyjnych. Oceny właściwości sorpcyjnych dokonano metodą dynamiczną (określenie kinetyki i szybkości procesu sorpcji) oraz metodą statyczną na podstawie charakterystyki przebiegu izoterm sorpcji pary wodnej w badanych produktach. Stwierdzono, że kinetyka i szybkość procesu sorpcji pary wodnej badanych produktów determinowane były aktywnością wody środowiska oraz początkową zawartością wody w badanych produktach. Wyznaczone izotermy sorpcji badanych produktów miały kształt sigmoidalny i charakteryzowały się podobnym przebiegiem, jednakże produkt II (amarantus) wykazywał nieznacznie wyższą pojemność sorpcyjną w zakresie aktywności wody aw = 0,33÷0,93.
Słowa kluczowe: produkty ekspandowane, sorpcja pary wodnej, izoterma sorpcji, BET

416

—————————————————————————————————————-
A. SZAFRAŃSKA: Praktyczne aspekty wykorzystania Mixolabu w ocenie jakości ziarna pszenicy i żyta uprawianego w Polsce

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 418-420                                           pobierz plik artykułu

Celem pracy było określenie zróżnicowania właściwości reologicznych ciasta ze śruty pszennej i żytniej za pomocą Mixolabu. Stwierdzono, że śruta żytnia cechowała się większą wodochłonnością, krótszym czasem rozwoju i stałości oraz krótszym czasem kleikowania skrobi niż śruta pszenna. Śruta żytnia wykazywała większy opór ciasta w punkcie C2 w wyniku obecności pentozanów, które powodowały zwiększenie lepkości ciasta. Istotne zależności wykazano między liczbą opadania a podatnością na działanie enzymów amylolitycznych (C4) i retrogradacją (C5).
Słowa kluczowe: aktywność enzymów amylolitycznych, Mixolab, wartość wypiekowa

418

—————————————————————————————————————-
D. WICHROWSKA, T. WOJDYŁA: Ocena sensoryczna i fizykochemiczna wybranych jogurtów naturalnych i ekologicznych

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 421-423                                           pobierz plik artykułu

W pracy scharakteryzowano cechy jakościowe wybranych jogurtów po wytworzeniu oraz po 7 i 14 dniach przechowywania. Stwierdzono, że największy wpływ na smak jogurtów naturalnych miała zawartość tłuszczu oraz rodzaj użytych bakterii. Jogurty z dodatkiem kultur L. acidophilus i B. bifidum charakteryzowały się mniejszą kwasowością i łagodniejszym smakiem. Czas przechowywania w warunkach chłodniczych nieznacznie pogarszał barwę, smak i zapach jogurtów, w większym stopniu konsystencję i wygląd, zwłaszcza jogurtów o mniejszej zawartości tłuszczu.
Słowa kluczowe: jogurt, czas przechowywania, kwasowość, synereza

421

—————————————————————————————————————-
T. WOJDYŁA, D. WICHROWSKA: Wpływ stosowanych dodatków oraz sposobów przechowywania na jakość kapusty kiszonej

Inż. Ap. Chem. 2014, 53, nr 6, 424-426                                           pobierz plik artykułu

W pracy wykazano wpływ stosowanych dodatków do kapusty: buraka ćwikłowego, jabłka, marchwi na zwiększenie zawartość witaminy C i kwasu mlekowego, a dodatek nasion kminku powodował wzrost zawartości witaminy C. Proces pasteryzacji kwaszonej kapusty przechowywanej w pomieszczeniu (z temperaturą 15ºC), w porównaniu z próbami przetrzymywanymi w piwnicy (10ºC) i w lodówce (5ºC), spowodował większe straty zawartość witaminy C i kwasu mlekowego. Najniższe straty witaminy C odnotowano w próbach przechowywanych w piwnicy.
Słowa kluczowe: czas i sposób przechowywania, kwas mlekowy, witamina C

424

—————————————————————————————————————-