Rok 2015 nr 1

2015-1

Inż. Ap. Chem. 2015, 54, nr 1
SPIS TREŚCI NUMERU pobierz spis

Str.

STRESZCZENIA
Artykuły naukowe:
J. KAMIŃSKA, W. ZAPAŁA: Wpływ stężenia modyfikatora na retencję w chromatografii oddziaływań hydrofilowych – badania wstępne

Inż. Ap. Chem. 2014, 54, nr 1, 4-7                                        pobierz plik artykułu

Zbadano wpływ składu fazy ruchomej na retencję kilku wybranych substancji testowych w kolumnie Acclaim Mixed-Mode HILIC-1 z diolową fazą stacjonarną w układach z fazami ruchomymi złożonymi z metanolu i wody oraz acetonitrylu i wody (z dodatkiem 0,1 M octanu amonu, pH 5,2). Zaproponowano nową postać równania opisującego zależność współczynnika retencji od stężenia modyfikatora eluentu w chromatografii oddziaływań hydrofilowych oraz dokonano jego wstępnej, eksperymentalnej weryfikacji. Poprawność tego modelu w opisie wpływu stężenia modyfikatora na retencję porównano także z dwoma modelami retencji znanymi z literatury. Do oceny modeli zastosowano trzy kryteria statystyczne: sumę kwadratów różnic między danymi doświadczalnymi i teoretycznymi, odchylenie standardowe oraz test Fischera.
Słowa kluczowe: HILIC, model retencji, modyfikator, faza ruchoma

4

—————————————————————————————————————-
A. GIERCZYCKI, M. DRZAZGA, M. LEMANOWICZ, G. DZIDO: Redukcja oporów przepływu w nanopłynie zawierającym cząstki CuO

Inż. Ap. Chem. 2014, 54, nr 1, 8-9                       pobierz plik artykułu (in English)

Przeprowadzono badania eksperymentalne dotyczące obniżenia oporów przepływu (DR) w nanopłynie z cząstkami CuO oraz dodatkiem mieszaniny kationowego surfaktantu CTAC (chlorek cetylotrimetyloamoniowy) i salicylanu sodu – NaSal. Otrzymane wyniki porównano z otrzymanymi dla wodnego roztworu CTAC/NaSal. Wartości oporów przepływu mierzono w specjalnie w tym celu zaprojektowanej instalacji laboratoryjnej wyposażonej w rurki pomiarowe o trzech różnych średnicach – 4, 8 i 12 mm. Stwierdzono, że dodatek mieszaniny surfaktantu i salicylanu sodu do nanopłynu zmniejsza jego opory przepływu w rurze, lecz w mniejszym stopniu niż dla czystej wody. Uzyskano współczynnik DR dla nanopłynu zawierającego cząstki CuO w zakresie 20÷70%. Zaobserwowano także wpływ średnicy rurki – współczynnik DR był większy dla rurek o mniejszej średnicy.
Słowa kluczowe: nanopłyn, surfaktant, CTAC (chlorek cetylotrimetyloamoniowy), NaSal (salicylan sodu), obniżenie oporów przepływu

8

—————————————————————————————————————-
J. LISZKOWSKA, B. CZUPRYŃSKI, J. PACIOREK-SADOWSKA: Synteza sztywnych pianek PUR-PIR z nowym poliolem

Inż. Ap. Chem. 2014, 54, nr 1, 10-11                                        pobierz plik artykułu

Do syntezy pianek stosuje się surowce, których koszt produkcji jest wysoki. W badaniach zaproponowano sposoby obniżenia kosztów produkcji pianek PUR-PIR przez obniżenie kosztów produkcji jednego z dwóch podstawowych składników (poliolu). Cenę poliolu można obniżyć stosując do jego produkcji tani surowiec, jakim jest kwas cytrynowy. Synteza ta wymaga zastosowania katalizatora w ilości 0,5%. Wyprodukowano zatem taki poliol oznaczony jako poliol A (z 0,5% zawartością katalizatora) oraz wytworzono poliol B z zastosowaniem o wiele mniejszej ilości katalizatora (0,02%). Porównano właściwości obu i zastosowano je do syntezy sztywnych pianek poliuretanowo-poliizocyjanurowych (PUR-PIR). Wyniki badań pianek pokazały wpływ zarówno ilości jak i rodzaju poliolu na właściwości fizyko-mechaniczne pianek.
Słowa kluczowe: 1,4-butanodiol, kwas cytrynowy, pianki PUR-PIR

10

—————————————————————————————————————-
I. IRSKA, A.K. ANTOSIK, E. PIESOWICZ, Z. CZECH: Oznaczanie użyteczności wodorozpuszczalnych klejów do etykiet

Inż. Ap. Chem. 2014, 54, nr 1, 12-13                       pobierz plik artykułu (in English)

Opracowano dwuetapową metodę porównawczą badania wodnorozpuszczalnych klejów do etykiet. Obejmuje ona badanie oraz ocenę (w skali pięciostopniowej) przyczepności (adhezji) oraz możliwości odrywania w określonych warunkach. W pracy przedstawiono wyniki adhezji kleju wodno-rozpuszczalnego na bazie poliakrylanu do różnych typów podłoża (PET, szkło, stal) oraz czas odklejania wybranych modeli etykiet (papier, papier laminowany, PET). Zaproponowana metoda pozwala na szybkie i skutecznie określenie użyteczności kleju do etykiet dla danego typu podłoża.
Słowa kluczowe: kleje wodnorozpuszczalne, etykiety samoprzylepne, recykling

12

—————————————————————————————————————-
K. PRAŁAT: Zastosowanie metody elektrokalorymetrycznej do wyznaczania ciepła właściwego wodnych roztworów soli sodowej karboksymetylocelulozy

Inż. Ap. Chem. 2014, 54, nr 1, 14-15                                        pobierz plik artykułu

Praca przedstawia wyniki badań doświadczalnych wyznaczania ciepła właściwego cieczy newtonowskich: wody, gliceryny, oleju rzepakowego oraz wodnych roztworów soli sodowej karboksymetylocelulozy. Podczas pomiarów wykorzystano metodę elektrokalorymetryczną. Obliczone wartości ciepła właściwego dla cieczy wzorcowych były w zakresie 1660÷4234 J/(kg·K) i nie różniły się od danych literaturowych więcej niż o 1,1%. W przypadku roztworu polimeru ciepło właściwe wzrasta wraz z jego stężeniem. Istotny wpływ na otrzymane wyniki ma również masa molowa. Najwyższe wartości ciepła właściwego uzyskano dla Na-CMC o masie molowej 7ּ105 kg/kmol i stężeniu 0,005 kg polim./kg. Otrzymany wynik był o ponad 15% wyższy od ciepła właściwego wody.
Słowa kluczowe: ciepło właściwe, roztwór Na-CMC, metoda kalorymetryczna

14

—————————————————————————————————————-