Rok 2015 nr 3

2015-3

Inż. Ap. Chem. 2015, 54, nr 3
SPIS TREŚCI NUMERU pobierz spis Str.
STRESZCZENIA
Artykuły naukowe:
S. LEDAKOWICZ: Rola inżynierii biochemicznej w rozwoju biotechnologii


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 62-64                                        pobierz plik artykułu

W pracy opisano najnowsze osiągnięcia inżynierii biochemicznej i jej wkład w rozwój produkcji bio-farmaceutyków i leków biopodobnych w Polsce i na świecie. Postępy w tej dziedzinie przedstawiono oddzielnie dla poszczególnych etapów: przygotowania materiału biologicznego i substratów, tzw. upstream processing (USP), właściwego procesu bioreaktorowego i separacji biomasy od płynu hodowlanego oraz oczyszczenia bioproduktów, tzw. downstream processing (DSP). Wskazano na konieczność integracji poszczególnych etapów bioprocesu prowadzonego w sposób ciągły.
Słowa kluczowe: inżynieria biochemiczna, bioreaktory jednorazowe, techniki chromatograficzne, upstream- i downstream processing
62
———————————————————————————————————
A. ANTECKA, M. BLATKIEWICZ, M. BIZUKOJĆ, S. LEDAKOWICZ: Biosynteza lakazy
w obecności mineralnych cząstek tlenku glinu w podłożu


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 65-66                                        pobierz plik artykułu

W pracy przedstawiono badania wpływu obecności mineralnych cząstek tlenku glinu
w podłożu hodowlanym na morfologię grzybni i produkcję lakazy przez Cerrena unicolor. Dodatek mikrocząstek powodował wzrost aktywności lakazy we wszystkich badanych stężeniach. Z praktycznego punktu widzenia stężenie tlenku glinu 15 g/dm3 uznano za wartość optymalną ze względu na wysoki poziom aktywności oraz całkowite wbudowanie tlenku glinu. Wzrost stężenia tlenku glinu powodował zmniejszenie wielkości peletek, ich powierzchnia stawała się silniej owłosiona aż do uzyskania grzybni rozproszonej przy stężeniu 30g/dm3.
Słowa kluczowe: biosynteza, lakaza, morfologia grzybni, Cerrena unicolor
65
———————————————————————————————————
J. BOHDZIEWICZ, M. DUDZIAK, E. KUDLEK, G. KAMIŃSKA: Toksykologiczna ocena procesu fotolitycznego oczyszczania strumieni wodnych zawierających wybrane substancje priorytetowe oraz związki farmaceutyczne

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 67-68                                        pobierz plik artykułu

W pracy zaproponowano zastosowanie testu Microtox® do oceny toksykologicznej wody zawierającej wybrane substancje priorytetowe i związki farmaceutyczne, poddanej procesowi fotolizy. Wykazano, że w trakcie napromieniowania UV dochodzi do generowania toksycznych ubocznych produktów rozkładu związków pogarszających jakość oczyszczanej wody. Ponadto stwierdzono, że stopień rozkładu badanych mikrozanieczyszczeń w procesie fotolizy zależał od rodzaju związku i czasu naświetlania.
Słowa kluczowe: mikrozanieczyszczenia organiczne, fotoliza, test Microtox
67
———————————————————————————————————
T. BORUTA, M. BIZUKOJĆ: Biosynteza statyn przez Aspergillus terreus i Penicillium solitum

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 69-70                                        pobierz plik artykułu

Statyny są związkami chemicznymi stosowanymi jako leki obniżające poziom cholesterolu we krwi. W pracy zbadano katalog cząsteczek typu statynowego produkowanych przez dwa szczepy grzybów strzępkowych w płynnym podłożu zawierającym sacharozę i ekstrakt drożdżowy. W hodowli Aspergillus terreus ATCC 20542 wykryto monakolinę L i kwas mewinolinowy (lowastatynę), natomiast w hodowli Penicillium solitum CBS 288.36 zidentyfikowano metabolity ML-236C i ML-236A. Profil metaboliczny P. solitum w płynnej pożywce różnił się od profilu opisanego wcześniej dla hodowli na podłożu agarowym.
Słowa kluczowe: Aspergillus terreus, Penicillium solitum, statyny
69
———————————————————————————————————
M. CHUTKOWSKI, W. ZAPAŁA: Zastosowanie metody DEM do badania wpływu kształtu ziaren na charakter wysypu materiału rozdrobnionego podczas opróżniania silosu

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 71-73 pobierz plik artykułu

W oparciu o metodę DEM przeprowadzono symulacje komputerowe procesu opróżniania modelowego silosu, które pozwoliły zbadać wpływ kształtu ziaren trzech materiałów roślinnych na profile porowatości lokalnej w charakterystycznych punktach. Uzyskane w wyniku badań zróżnicowane rodzaje wysypu pozwoliły na zaproponowanie bezwymiarowego kryterium pomocnego w ilościowej ocenie charakteru wysypu ziaren, na podstawie przebiegu profili porowatości lokalnych podczas wysypu.
Słowa kluczowe: opróżnianie silosu, metoda elementów dyskretnych DEM Materiały rozdrobnione, porowatość lokalna, kształt cząstek
71
———————————————————————————————————
K. CYBULSKI, W. RYMOWICZ, L. TOMASZEWSKA-HETMAN, A. RYWIŃSKA: Dobór warunków hodowlanych do biosyntezy kwasu α-ketoglutarowego przez drożdże Yarrowia lipolytica

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 74-76                                        pobierz plik artykułu

Obecnie kwas α-ketoglutarowy produkowany jest metodą kosztownej syntezy chemicznej, aczkolwiek możliwa jest jego biosynteza z użyciem mikroorganizmów. Celem zaprezentowanych badań był dobór źródła azotu, stężenia tiaminy i pH podłoża do wydajnej biosyntezy kwasu α-ketoglutarowego z glicerolu przez drożdże Yarrowia lipolytica A-8. Istotny wpływ na wydajność procesu miało stężenie tiaminy oraz pH podłoża produkcyjnego.
W optymalnych warunkach szczep A-8 produkował 38,5 gL-1 kwasu α-ketoglutarowego z wydajnością 0,39 gg-1 i produktywnością 0,53 gL-1h-1
Słowa kluczowe: kwas α-ketoglutarowy, glicerol, Yarrowia lipolytica, glicerol odpadowy
74
———————————————————————————————————
M. CZEMIERSKA, A. SZCZEŚ, J. KOWALSKA, A. JAROSZ-WILKOŁAZKA: Synteza, oczyszczanie i charakterystyka bioflokulantów izolowanych ze szczepów bakteryjnych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 77-79                                        pobierz plik artykułu

Badania obejmowały wstępne oczyszczanie bakteryjnych bioflokulantów oraz porównanie aktywności flokulacyjnej w obrębie analizowanych szczepów.
Stwierdzono, że szczepy bakteryjne należące do Actinobacteria syntetyzują bioflokulanty o wysokiej aktywności flokulacyjnej, której nie tracą w wyniku oczyszczania. Wysoka aktywność wyizolowanych biopolimerów pozwoli na wydajne ich wykorzystanie w przemyśle i medycynie.
Słowa kluczowe: bioflokulant, biopolimer, oczyszczanie, aktywność flokulacyjna
77
———————————————————————————————————
M. FOSZPAŃCZYK, M. GMUREK, S. LEDAKOWICZ: Utlenianie 2,4-dichlorofenolu
z zastosowaniem homogenicznego fotosensybilizatora


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 79-81                                        pobierz plik artykułu

Chlorofenole są zanieczyszczeniami występującymi w wodzie. Ze względu na ich toksyczność oraz dużą odporność na degradację wciąż poszukiwane są nowe metody ich usuwania. Procesem pozwalającym na ich usunięcie jest fotosensybilizowane utlenianie. Badania wykonane z wykorzystaniem lampy ksenonowej wykazały, że proces jest energochłonny. Jednakże zastosowanie światła widzialnego pozwala znacznie obniżyć koszty. Badania uwzględniające energię niezbędną do zapoczątkowania reakcji, wzbudzenia fotouczulacza, wykazały, że jest ona na tyle niższa, że proces może być prowadzony z zastosowaniem promieniowania słonecznego jako źródłem światła.
Słowa kluczowe: fotosensybilizacja, 2,4-dichlorofenol, róż bengalski, promieniowanie widzialne
79
———————————————————————————————————
J. M. GAC, A. PAZIEWSKA: Badanie porywania kropel zdeponowanych na włókninowych wkładach filtracyjnych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 82-84                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono wyniki badań doświadczalnych porywania kropel zdeponowanych uprzednio na wkładach filtracyjnych, służących do filtracji aerozoli z rozproszona fazą ciekłą (mgieł), podczas normalnej pracy filtra. Zbadano wpływ średniej średnicy włókien filtracyjnych na liczba, rozkład i średnią średnicę kropel porywanych z filtra. Zaobserwowano, że wzrost średniej średnicy włókien filtracyjnych prowadzi do spadku liczby kropel obserwowanych
w strumieniu gazu opuszczającym filtr oraz do wzrostu średniej średnicy tych kropel.
Słowa kluczowe: filtracja mgieł, filtry włókninowe, porywanie kropel, optymalizacja struktury filtra
82
———————————————————————————————————
M. GMUREK, S. LEDAKOWICZ: Ocena toksyczności benzyloparabenu przed i po rozkładzie fotochemicznym

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 85-86                                        pobierz plik artykułu

Zaprezentowano wyniki badań fotodegradacji benzyloparabenu w środowisku wodnym przy zastosowaniu fotosensybilizowanego utleniania. Prowadzone badania miały na celu zbadanie czy tlen singletowy powstały w wyniku wzbudzenia fotosensybilizatora zaimmobilizowanego na nie rozpuszczalnej nanowłókninie poliuretanowej przez promieniowanie widzialne jest wstanie zmniejszyć toksyczność roztworu reakcyjnego. Eksperymenty wykazały, że pomimo niewielkiej mineralizacji uzyskanej po 180 min. procesu roztwór reakcyjny zmniejszył swoją toksyczność.
Słowa kluczowe: benzyloparaben, fotosensybilizowane utlenianie, toksyczność
85
———————————————————————————————————
I. GRUBECKI: Wpływ błony komórkowej na optymalne profile temperatury w procesie biotransformacji z równoległą dezaktywacją wewnątrzkomórkowego enzymu

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 87-89                                        pobierz plik artykułu

Rozważono okresowy proces biotransformacji przebiegający w obecności komórek drobnoustrojów wykazujących aktywność enzymu ulegającego dezaktywacji równoległej.
W oparciu o klasyczną metodę rachunku wariacyjnego określono optymalne warunki temperaturowe zapewniające minimalny czas przebiegu procesu. Wykazano, że zastosowanie komórek drobnoustrojów spowalnia szybkość przebiegu rozkładu nadtlenku wodoru powodując przesunięcie początkowej temperatury profilów optymalnych w kierunku wyższych wartości. Przesuniecie to jest tym wyraźniejsze, im niższa jest przenikalność błony   komórkowej. W konsekwencji obserwuje wydłużenie czasu przebiegu procesu optymalnego, przy czym dolne ograniczenie temperaturowe staje się nieaktywne.
Słowa kluczowe: biokataliza, efektywność, dezaktywacja biokatalizatora, optymalny profil temperatury
87
———————————————————————————————————
I. GRUBECKI, J. MIŁEK, I. TRAWCZYŃSKA, M. WÓJCIK: Optymalne sterowanie temperaturą w procesie rozkładu nadtlenku wodoru przez katalazę Aspergillus niger z uwzględnieniem termicznej dezaktywacji enzymu

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 90-92                                        pobierz plik artykułu

Katalaza znajduje szerokie zastosowanie w przemyśle włókienniczym, spożywczym i celulozowo-papierniczym do usuwania pozostałości nadtlenku wodoru. Proces ten zazwyczaj prowadzony jest w warunkach izotermicznych, co może przyczynić się do szybszej dezaktywacji zastosowanego enzymu. W pracy podano optymalny sposób sterowania temperaturą uwzględniający nie tylko dezaktywację substratem, lecz również dezaktywację termiczną katalazy. Na tej podstawie stwierdzono, że w obliczeniach projektowych wpływ dezaktywacji termicznej dla rozważanego początkowego stężenia nadtlenku wodoru może być zaniedbany.
Słowa kluczowe: dezaktywacja biokatalizatora, bioreaktor, optymalizacja, optymalne sterowanie temperaturą
90
———————————————————————————————————
A. GWIAZDA, A. KAPTUR, M. DZIUBIŃSKI: Udział faz w przepływie ciecz-ciecz
w mikrokanale


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 93-94                                        pobierz plik artykułu

Autorzy podjęli w pracy próbę opisu hydrodynamiki przepływu dwufazowego ciecz-ciecz
w mikrokanale. Lokalny udział fazy rozproszonej porównano z jej udziałem pozornym wynikającym ze strumieni faz. Stwierdzono, że przepływ był niehomogeniczny, w każdym przypadku zauważano poślizg fazy rozproszonej. Zaproponowane w pracy równanie najlepiej opisuje udział fazy rozproszonej w mieszaninie ciecz-ciecz przepływającej przez mikrokanał.
Słowa kluczowe: mikrokanał, przepływ dwufazowy, ciecz-ciecz, udział faz
93
———————————————————————————————————
J. KONIUSZEWSKA, J. KLEPACZ, W. ŁABA, M. PIEGZA: Zastosowanie grzybów Trichoderma do uwalniania cukrów prostych z roślinnych surowców odpadowych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 95-97                       pobierz plik artykułu (in English)

W pracy przedstawiono ocenę możliwości zagospodarowania wybranych odpadów przemysłu rolno-spożywczego jako substratu do mikrobiologicznej biosyntezy enzymów hydrolitycznych (głównie celulaz, ksylanaz i poligalakturonaz) a także, określenie składu ilościowego
i jakościowego uwalnianych z polisacharydów nieskrobiowych mono- i disacharydów. (sacharozy, glukozy, galaktoza, fruktozy, celobiozy itd). Testowano dwa szczepy grzybów
z rodzaju Trichoderma: T. citri-noviride C1 i T. harzianum T33 w hodowlach SSF na sześciu różnych surowcach pochodzących z przemysłu rolno-spożywczego (wytłoki z: wiśni z pestkami, gruszki, czerwonej kapusty, derenia, winogron z pestkami).
Słowa kluczowe: Trichoderma, HPLC, hydrolazy
95
———————————————————————————————————
K. LABUS, Ł. RADOSIŃSKI, B. KUCHTA, A. TRUSEK-HOŁOWNIA: Wpływ temperatury na właściwości β-galaktozyadazy inkludowanej w matrycy alginianowej: badania eksperymentalne wspomagane molekularnym modelowaniem

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 98-100                       pobierz plik artykułu (in English)

Badania składały się z dwu części: eksperymentalnego wyznaczenia wpływu temperatury na właściwości immobilizowanej β-galaktozydazy oraz wstępnego modelowania dynamiki zmian w strukturze matrycy alginian-Ca2+ w zależności od temperatury na poziomie molekularnym. Na podstawie uzyskanych wyników można stwierdzić, że takie połączenie badań eksperymentalnych z symulacjami komputerowymi na poziomie cząsteczkowym pozwala na uzyskanie bardziej szczegółowej wiedzy na temat dynamiki układu, co w konsekwencji stwarza możliwość lepszej kontroli i optymalizacji procesu prowadzonego z wykorzystaniem immobilizowanego enzymu.
Słowa kluczowe: β-galaktozydaza, alginian, immobilizacja, temperatura, dynamika molekularna
98
———————————————————————————————————
M. LECH, A. TRUSEK-HOŁOWNIA: Wykorzystanie filtracji membranowej w separacji białek pochodzących z serwatki koziej oraz ich hydrolizatów

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 101-103                                        pobierz plik artykułu

Celem badań było opracowanie procesu zagospodarowania serwatki będącej niebezpiecznym z punktu widzenia ochrony środowiska produktem ubocznym przemysłu mleczarskiego. Pierwszym etapem był odzysk białek serwatkowych w nich zawartych. Drugim – było odseparowanie peptydów o właściwościach prozdrowotnych, powstających po hydrolizie strumieni niezdatnych do dalszej separacji samych białek. Wykorzystanie do tego celu układu mikro-, ultra- oraz ultrafine-membran ceramicznych prowadzi do skutecznego zagospodarowanie tego problematycznego medium, przy jedno-czesnym odzyskaniu cennych białek i peptydów pochodzenia serwatkowego.
Słowa kluczowe: mikrofiltracja, ultrafiltracja, membrana ceramiczna, białka serwatkowe, peptydy
101
———————————————————————————————————
P. ŁOBODZIN, M. GRĄDKOWSKI: Zastosowanie technik membranowych do separacji biomasy glonów oraz ich metabolitów

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 104-105                                        pobierz plik artykułu

Przeprowadzono analizę metod odwadniania biomasy z alg oraz metod separacji metabolitów z tej biomasy. Wykazano zasadność zastosowania filtracji membranowej. Na podstawie literatury stwierdzono, że ze względu na złożony charakter oddziaływań pomiędzy biomasą
a membranami istnieje duże zagrożenie biofoulingiem, objawiające się skłonnością do powstawania zwartego placka filtracyjnego na powierzchni membrany. Zatem zastosowanie
w tych procesach może znaleźć jedynie filtracja techniką cross-flow, wsparta regulowaniem potencjału powierzchniowego membrany i ładunku elektrycznego składników nadawy.
Słowa kluczowe: mikroalgi, biomasa, separacja metabolitów, techniki membranowe
104
———————————————————————————————————
A. MASŁOŃ, J.A. TOMASZEK, I. OPALIŃSKI, A. PIECH: Właściwości fizykochemiczne pylistej formy keramzytu w aspekcie wspomagania usuwania fosforu ze ścieków

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 106-108                                        pobierz plik artykułu

Materiał badawczy stanowiła pylista frakcja keramzytu pochodząca z procesu sortownia kruszywa gruboziarnistego Leca® KERAMZYT. Analiza właściwości pyłu keramzytowego
(d < 200μm) pozwala wysunąć wnioski, że charakterystyka fizykochemiczna – rozkład granulometryczny, gęstość, znaczna porowatość, powierzchnia właściwa oraz właściwości sorpcyjne wobec fosforu wskazują na zasadność jego wykorzystania w technologii osadu czynnego oraz do usuwania fosforu ze ścieków. Pył keramzytowy jest materiałem mineralnym, lekko alkalicznym, z którego nie następuje wymywanie substancji szkodliwych do środowiska wodnego.
Słowa kluczowe: keramzyt, ekspandowana glina, substancje pyliste, osad czynny
106
———————————————————————————————————
K. MIKSCH, E. FELIS: Wykorzystanie sztucznego światła słonecznego do usuwania wybranych farmaceutyków ze środowiska wodnego

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 109-110                                        pobierz plik artykułu

Celem pracy było określenie podatności dwóch farmaceutyków, tj. diklofenaku (DCF)
i sulfametoksazolu (SMX) na rozkład pod wpływem sztucznego światła słonecznego. Badania prowadzono przy różnym natężeniu promieniowania. Uzyskane wyniki wskazują, że badane substancje są podatne na fotolityczny rozkład, jednakże substancją efektywniej rozkładaną
w tym procesie był DCF. Na podstawie uzyskanych wyników wyznaczono parametry kinetyczne reakcji fotolitycznego rozkładu tych substancji. Obliczone pseudo pierwszorzędowe stałe szybkości tych reakcji zmieniały się z zakresie od 0,09 h-1 (SMX, irradiancja 250 W/m2) do 2,95 h-1 (DCF, irradiancja 1000 W/m2).
Słowa kluczowe: diklofenak, sulfametoksazol, usunięcie, system Solarbox
109
———————————————————————————————————
M. RAKICKA, Z. LAZAR, C. NEUVÉGLISE, T. ROSSIGNOL, J-M. Nicaud, M. ROBAK: Produkcja kwasu cytrynowego z melasy z wykorzystaniem transformantówYarrowia lipolytica

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 111-113                                        pobierz plik artykułu

Drożdże Yarrowia lipolytica posiadają zdolność do wzrostu na substratach tłuszczowych, n-alkanach oraz niektórych cukrach, jak glukoza, fruktoza czy mannoza. Nie posiadają zdolności do wzrostu na sacharozie – głównym sacharydzie melasy buraczanej. W pracy wykorzystano transformanty Y. lipolytica z inwertazą z drożdży Saccharomyces cerevisiae do produkcji kwasu cytrynowego z melasy w bioreaktorowych hodowlach okresowych. Szczep A18M   produkował 21,8 g/L kwasu cytrynowego z wydajnością 0,48 g/g i objętościową szybkością produkcji 0,8 g/L/h.
Słowa kluczowe: Yarrowia lipolytica, melasa, inwertaza, kwas cytrynowy
111
———————————————————————————————————
A. RYWIŃSKA, M. PATERNOGA, L. TOMASZEWSKA-HETMAN, K. CYBULSKI,
M. RAKICKA, P. JUSZCZYK, W. RYMOWICZ: Wpływ wybranych źródeł azotu na przebieg procesu biosyntezy erytrytolu przez drożdże Yarrowia lipolytica


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 114-116                                        pobierz plik artykułu

Celem pracy była ocena wpływu źródła azotu na parametry produkcji erytrytolu i aktywność enzymów zaangażowanych w proces jego biosyntezy z glicerolu przez Yarrowia lipolytica. Wysokie stężenie oraz wydajność produkcji erytrytolu w hodowli z peptonem korelowały
z najwyższą aktywnością enzymów odpowiedzialnych za asymilację glicerolu. Nieco niższe stężenie i wydajność produkcji erytrytolu, przy wysokiej szybkości objętościowej, uzyskano
w hodowlach z nieorganicznymi źródłami azotu. Aktywność transketolazy i reduktazy erytrozy była w tych warunkach najwyższa.
Słowa kluczowe: Yarrowia lipolytica, erytrytol, źródło azotu, transketolaza, reduktaza erytrozy
114
———————————————————————————————————
P. SARRÉ, A. GIERCZYCKI: Wstępne badania hydrauliki współprądowego, półkowego absorbera z pianą dynamiczną

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 117-118                                        pobierz plik artykułu

Przeprowadzono wstępne badania doświadczalne hydrauliki współprądowej kolumny pianowej. Określono rzeczywisty czas przebywania cieczy i gazu w obrębie piany dynamicznej. Obliczono w sposób przybliżony wielkość powierzchni międzyfazowej. Wyznaczono spadki ciśnienia gazu na półce suchej, mokrej oraz w warstwie piany. Przedstawiona kolumna ze względu na swoje walory w postaci relatywnie dużej powierzchni międzyfazowej oraz stabilnej pracy przy wysokim obciążeniu cieczą powinna znaleźć zastosowanie w przemysłowych procesach wymiany masy.
Słowa kluczowe: kolumna półkowa, piana dynamiczna, powierzchnia międzyfazowa, opory przepływu, wymiana masy
117
———————————————————————————————————
K. SZAŁAPATA, M. OSIŃSKA-JAROSZUK, M. GRĄZ,A. JAROSZ-WILKOŁAZKA: Analiza wydajności i specyficzności procesu immobilizacji syntetycznego inhibitora proteaz serynowych z zastosowaniem elektroforezy kapilarnej

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 119-120                                        pobierz plik artykułu

Przedstawiono proces immobilizacji syntetycznego inhibitora proteaz serynowych AEBSF, który należy do rodziny związków benzosulfonowych. Zastosowanie techniki elektroforezy kapilarnej do celów analizy ilościowej pozwoliło na przeprowadzenie szybkiego pomiaru, charakteryzującego się wysoką specyficznością i precyzją. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że inhibitor AEBSF, poddawany procesowi kowalencyjnej immobilizacji, jest efektywnie wiązany do porowatego nośnika. Jednocześnie określono, że wiąże się on z matrycą także wiązaniami adsorpcyjnymi i hydrofobowymi.
Słowa kluczowe: immobilizacja, inhibitor proteaz serynowych AEBSF, elektroforeza kapilarna
119
———————————————————————————————————
R. ŚLĘZAK, L. KRZYSTEK, S. LEDAKOWICZ, J. GRZELAK: Produkcja polihydroksymaślanu przez Cupriavidus necator

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 121-122                                        pobierz plik artykułu

W pracy zbadano produkcję polihydroksymaślanu (PHB) przez bakterie Cupriavidus necator w podłożu syntetycznym oraz w podłożu natu-ralnym w kolbach wstrząsanych. Stwierdzono, że najwięcej PHB w komórkach bakterii (62,0%) uzyskano w podłożu syntetycznym zawierającym maślan sodu o stężeniu 5 g/dm3. Przeprowadzona analiza termograwimetryczna C. necator wykazała, że jest wyraźny podział pomiędzy rozkładem termicznym PHB a pozostałymi składnikami komórek bakterii, co wskazuje na możliwość jej zastosowania do oznaczania zawartości PHB w komórkach drobnoustrojów.
Słowa kluczowe: Cupriavidus necator, polihydroksymaślan, lotne kwasy tłuszczowe, termograwimetria
121
———————————————————————————————————
L. TOMASZEWSKA-HETMAN, K. CYBULSKI, M. GRYSZKIN, W. RYMOWICZ,
A. RYWIŃSKA: Biosynteza erytrytolu z glicerolu przez drożdże Yarrowia lipolytica
w obecności różnych soli


Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 123-125                                        pobierz plik artykułu

Zbadano wpływ podwyższonego ciśnienia osmotycznego, poprzez dodatek różnych soli, na biosyntezę erytrytolu z glicerolu przez drożdże Yarrowia lipolytica oraz na aktywność enzymów odpowiedzialnych za produkcję tego związku. W bioreaktorowych hodowlach produkcyjnych, obecność soli w podłożu stymulowała aktywność transketolazy oraz reduktazy erytrozy, co skutkowało zwiększoną produkcją erytrytolu oraz poprawą parametrów produkcyjnych. Najlepsze wyniki osiągnięto w hodowli z 4,5% CaCl2, gdzie uzyskano 85,7 g/L erytrytolu z wydajnością 0,56 g/g oraz produktywnością 1,13 g/(Lh).
Słowa kluczowe: erytrytol, glicerol, Yarrowia lipolytica, ciśnienie osmotyczne
123
———————————————————————————————————
L. TOMASZEWSKA-HETMAN, J. WOWCZUK, K. CYBULSKI, M. RAKICKA, A. RYWIŃSKA, W. RYMOWICZ: Ciągła biosynteza kwasu cytrynowego z glukozy przez mutanta octanowego Yarrowia lipolytica Wratislavia 1.31

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 126-127                                        pobierz plik artykułu

Celem pracy była ocena parametrów produkcyjnych procesu ciągłej biosyntezy kwasu cytrynowego z glukozy przez drożdże Yarrowia lipolytica Wratislavia 1.31, w zależności od stężenia źródła azotu. Przeprowadzono trzy 700-godzinne hodowle w podłożach zawierających 2, 4 oraz 6 g/L NH4Cl, na podstawie których potwierdzono wpływ stężenia azotu na efektywność ciągłej biosyntezy kwasu cytrynowego z glukozy. Najlepsze wyniki uzyskano w procesie z 4 g/L NH4Cl, w którym, w stanie ustalonym, drożdże produkowały 90 g/L kwasu cytrynowego z produktywnością 1,18 gL-1h-1 i szybkością właściwą produkcji 0,045 gg-1h-1.
Słowa kluczowe: kwas cytrynowy, glukoza, azot, Yarrowia lipolytica, hodowle ciągłe
126
———————————————————————————————————
I. TRAWCZYŃSKA, M. WÓJCIK, I. GRUBECKI: Permeabilizacja komórek drożdży piekarskich skuteczność procesu w warunkach ustalonych

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 128-129                                        pobierz plik artykułu

Komórki drożdży piekarskich ze względu na dużą zawartość enzymów wewnątrzkomórkowych stosowane są jako biologiczne katalizatory reakcji chemicznych. Proces permeabilizacji z użyciem alkoholi pozwala znacząco zwiększyć ich skuteczność. W oparciu o odpowiednie modele matematyczne przeprowadzono symulację skuteczności permeabilizacji komórek drożdży piekarskich dla ustalonych wartości temperatury procesu. Rezultaty obliczeń analitycznych umożliwiają łatwe prognozowanie aktywności wewnątrzkomórkowej katalazy dla narzuconych temperatur.
Słowa kluczowe: permeabilizacja, drożdże piekarskie, katalaza
128
———————————————————————————————————
H. ZASŁONA, A. TRUSEK-HOŁOWNIA: Mikrobiologiczne wytwarzanie białka
o aktywności
b-glukanazy

Inż. Ap. Chem., 2015, 54, nr 3, 130-132                                        pobierz plik artykułu

W pracy przedstawiono produkcję enzymu degradującego niektóre rodzaje hemicelulozy. Białko zostało wyprodukowane przez zmodyfikowany genetycznie szczep E. coli w reaktorze mikrobiologicznym. Wskazano optymalne warunki prowadzenia procesu biosyntezy białka. Wyznaczono stałą szybkości reakcji preparatu oczyszczonego. Określono stabilność operacyjną enzymu będącą kluczowym parametrem dla potencjalnego zastosowania w procesie wielkotonażowym hydrolizy komponentów biomasy roślinnej.
Słowa kluczowe: fermentacja wgłębna, β-1,3-glukanaza, hydroliza CM-kurdlanu, stabilność operacyjna
130
———————————————————————————————————